Ljósmæðrablaðið - 01.12.2013, Blaðsíða 25

25Ljósmæðrablaðið - desember 2013
Fæðingarsaga
Sigríður Berglind Birgisdóttir,
nemi í Ljósmóðurfræðum á 1. ári
Margir halda því fram að það að missa
barn sé ein erfiðasta lífsreynsla sem
manneskja gengur í gegnum. Sorgin sem
er samfara slíkum missi fylgir einstak-
lingnum ævilangt. Að missa barn á
meðgöngu er átakanleg reynsla en sú sorg
getur verið mjög einmanaleg þar sem
barnið er á meðgöngu samofið lífi móður-
innar en aðrir í kring eru einungis áhorf-
endur. Sagan sem hér fer á eftir segir frá
missi á meðgöngu sem átti sér stað fyrir
nokkrum áratugum. Þar kemur vel fram
hvernig litið var á slíka reynslu, bæði af
fagfólki og nánasta umhverfi konunnar.
Sem betur fer hefur þekking á slíku ferli
aukist og umönnun kvenna í dag með allt
öðrum hætti. Nú er leitast við að veita
persónulega þjónustu þar sem nærgætni
og virðing fyrir því sem verðandi foreldrar
ganga í gegnum er í öndvegi. Þar eru ljós-
mæður í lykilhlutverki en mikilvægt er að
þjónustan taki mið af þörfum verðandi
foreldra á hverjum tíma.
Helga Gottfreðsdóttir
INNGANGUR
Í flestum tilfellum eru ljósmæður með
konum í gegnum meðgöngu, fæðingu og
sængurlegu. Ljósmæður hafa tækifæri til
að mynda góð tengsl við skjólstæðinga
sína en þau eru einmitt lykilatriði í góðri
umönnun. Ljósmóðir þarf að geta mætt
konu á þeim stað sem hún er stödd,
hlustað á hana, ráðlagt og stutt þannig að
líðan hennar og ófædds barns hennar sé
sem best tryggð. Tilgangur þessa verk-
efnis er að þjálfa mig sem ljósmæðranema
í að hlusta á reynslu kvenna og skoðanir
og í að skynja líðan þeirra.
Nærri mér stendur kona sem á að baki
mjög erfiða fæðingarreynslu. Tæp fjörutíu
ár eru liðin og hún hefur ekki fengið neina
aðstoð við að vinna úr reynslu sinni hingað
til. Ég taldi því að það væri gott bæði fyrir
mig og fyrir hana að við ræddum saman
um þessa reynslu. Fyrir mig er það þjálfun
í að hlusta á erfiða reynslu en fyrir hana
getur verið gott að segja frá sinni líðan.
Eins og fyrr segir átti fæðingarreynslan
sér stað fyrir tæpum fjörutíu árum, þá
var konan 32ja ára gömul og bjó í Borg-
arnesi ásamt eiginmanni og þremur
börnum á grunnskólaaldri. Þetta var fjórða
meðganga hennar, fyrri meðgöngur og
fæðingar höfðu gengið mjög vel og var
konan hraust.
Í dag er konan 71 árs gömul og býr í
Reykjavík ásamt eiginmanni sínum til
53ja ára. Þau eiga 4 uppkomin börn og 12
barnabörn.
Viðtalið
Ég hafði samband við konuna til að
spyrja hvort hún væri tilbúin að tala við
mig um sína fæðingarreynslu. Hún var
tilbúin til þess en sagði jafnframt að mörg
ár væru liðin og kannski myndi hún ekki
allt. Við ákváðum að hittast heima hjá mér
á mánudagskvöldi, það var rigning úti en
við sátum inni við kertaljós og það var
róleg og notaleg stemmning.
Fæðingarsaga
Tæp fjörutíu ár eru síðan, það var 23.
janúar 1973. „Ég gleymi aldrei þessum
degi, þetta var dagurinn sem byrjaði að
gjósa í Vestmannaeyjum“. Þarna var hún
gengin um 32 vikur, barnið átti að fæðast
í lok mars. Hún vaknar að morgni til að
aðstoða börn sín að hafa sig til fyrir skól-
ann, en finnur fljótt fyrir vanlíðan og stuttu
síðar koma verkir. Hún hugsaði með sér að
nú væri eitthvað að gerast og ákvað því að
hringja á heilsugæsluna í Borgarnesi þar
sem hún bjó og hafði verið í meðgöngu-
vernd. Þar var henni sagt að hún yrði að
fara á Akranes í skoðun. Sjúkrabíll kemur
ásamt vakthafandi lækni sem skoðar hana.
Hann lætur fæðingardeildina á Akranesi
vita af væntanlegri komu hennar. Hún fer
ein með sjúkrabílnum, eiginmaður hennar
er heima að sinna eldri börnunum þeirra.
Við komu á Akranes er tekið á móti
henni, henni tilkynnt að mikið sé að gera,
fæðingarstofan sé upptekin og því er henni
rúllað í rúmi inn á baðherbergi. Fljótlega
kemur ljósmóðir ásamt fæðingarlækni sem
skoðar hana. Þau segja henni að enginn
hjartsláttur finnist hjá barninu, það sé látið
og hún þurfi að fæða. Belgir eru sprengdir
til að flýta fyrir fæðingu. Fæðingarstofan
var enn upptekin, því var hún áfram á
baðherberginu, engin bjalla var á þar inni
og því er hún látin hafa kúabjöllu og sagt
að bjalla hátt ef hún þurfi aðstoð. Hún
liggur ein inni á baðherbergi með mikla
verki og bíður þess að fæða andvana
barn sitt. Þremur tímum síðar er bankað
á hurðina, það er móðir hennar en hún
vann í eldhúsi sjúkrahússins og hafði hún
fengið leyfi til að skjótast til hennar í
hádegishléinu sínu. „Mikið var gott að sjá
hana,“ segir konan. Örfáum mínútum eftir
að móðir hennar kemur til hennar finnur
hún mikinn þrýsting niður, hún þreifar og
finnur koll, hún biður móður sína um að
fara fram til að sækja aðstoð. Inn komu
ljósmóðir og fæðingarlæknir, og stuttu
síðar fæðist andvana stúlka. Læknirinn
skoðar konuna og öllum til mikillar furðu
kom í ljós að stúlkan var ekki einburi.
Aðeins örfáum mínútum síðar finnur hún
rembingsþörf, hún rembist og það fæðist
önnur andvana stúlka. Hún fær ekki að sjá
stúlkurnar, ljósmóðirin fer strax með þær
fram. Konan spyr hvort hún megi ekki
sjá þær, svarið var: „Þú færð að sjá þær
N E M AV E R K E F N I