Ljósmæðrablaðið - 01.12.2013, Blaðsíða 30

30 Ljósmæðrablaðið - desember 2013
Stjórnarfundur Norðurlanda-
samtaka ljósmæðra (NJF)
Stjórnarfundur Norðurlandasamtaka
ljósmæðra (NJF) var haldinn í Osló
dagana 11. og 12. júní 2013
Fundinn sátu að þessu sinni fulltrúar
allra Norðurlandanna og var hann haldinn
á Raddisson Blu Scandinavian hótelinu
þar sem 19. ráðstefna Norðurlandasam-
taka ljósmæðra var haldin. Áslaug Vals-
dóttir og Hildur Kristjánsdóttir sóttu fund-
inn fyrir Íslands hönd.
Fundurinn hófst á hefðbundnum fundar-
störfum. Marit Heiberg, formaður norska
ljósmæðrafélagsins, bauð fundargesti
velkomna og ræddi stuttlega fyrirkomu-
lag fundarins og hagnýta þætti. Að því
búnu tók forseti samtakanna og fundar-
stjóri við fundinum. Fundarmenn kynntu
sig stuttlega. Að því loknu var gengið til
hefðbundinnar dagskrár sem fólst m.a. í
samþykkt fundarboðunar, vali á fundar-
ritara, yfirferð, samþykkt og undirskrift
fundargerðar síðasta fundar sem var
haldinn í Þórshöfn í Færeyjum 2012.
Forseti flutti skýrslu sína og farið var yfir
póstlista stjórnarmeðlima.
Að venju kynntu fulltrúar hvers lands
það helsta sem er að gerast hjá þeim. Í
fundarboði voru óskir landanna um sérs-
taka umfjöllun ákveðinna atriða kynntar
en þau voru eftirfarandi:
• Danmörk óskaði eftir að fjallað yrði um
réttindi ljósmæðra sem koma til starfa
sem gestir í öðru landi, t.d. hvað varðar
félagsaðild og aðstoð frá viðkomandi
ljósmæðrafélagi. Umræða varð um
að ef ljósmóðir starfar í landinu t.d. í
þrjá mánuði sé eðlilegt að hún gangi í
félag viðkomandi lands. Rætt var um
erfiðleika félaganna að fjalla um mál
ljósmæðra sem eru ekki félagsmenn og
aðstoða þær.
• Danmörk óskaði einnig eftir umræðu
um þrýsting frá opinberum aðilum og
jafnvel opinberar málssóknir vegna
starfa þeirra og vísaði til málssókna í
Ungverjalandi. Agnes Gereb, ljósmóðir
og fæðingalæknir, fékk viðurkenningu
danska ljósmæðrafélagsins <<God
start i livet>> fyrir baráttu sína um rétt
kvenna til að velja fæðingarstað sinn.
Hún hefur setið í stofufangelsi og fang-
elsi fyrir starf sitt við heimafæðingar í
Ungverjalandi. Samþykkt var að Norð-
urlandasamtök ljósmæðra sendu yfir-
völdum í Ungverjalandi áskorun um
að fagleg málefni séu rannsökuð af þar
til bærum yfirvöldum, en ekki rekin
eingöngu í réttarkerfinu.
• Finnland óskaði eftir umræðu um
starfsleyfi og hvort það ætti að endur-
nýja þau á ákveðnu árabili. Í Danmörku
þurfa ljósmæður að endurnýja leyfi sitt
með námskeiði annað hvert ár. Notað
er eftirlitskerfi þar sem sú skylda
hvílir á eftirlitsljósmóður (supervisor)
að tilkynna ef þær verða varar við
skort á faglegri færni ljósmæðra. Í
hinum löndunum er svipað kerfi og
hér á Íslandi, að ljósmæðrum er gert
að viðhalda þekkingu sinni og er það
ósk allra landanna að endurmenntun af
þessu tagi sé greidd af vinnuveitanda
en það er nokkuð ólíkt eftir löndum og
jafnvel innan hvers lands.
Að venju höfðu öll löndin sent skýrslu sína
til fundarins fyrirfram og fulltrúi hvers lands
kynnti meginefni sinnar skýrslu og svaraði
fyrirspurnum. Skýrslurnar liggja frammi á
skrifstofu Ljósmæðrafélags Íslands og er
hægt að lesa þær þar.
Hér á eftir verður stiklað á stóru úr
skýrslum landanna og umræðum um þær.
Danmörk
Stefna ljósmæðrafélagsins er eins og
áður: Jordemödre til hele livet – hele liv til
jordemödre og var samþykkt á landsfundi
félagsins í nóvember 2008 og endurskoðuð
2012. Smávægilegar breytingar hafa verið
gerðar á skjalinu sem má finna hér: http://
www.jordemoderforeningen.dk/strategin-
otat . Stefnumótunin fjallar um hvernig á
að þróa fagið svo þekking og reynsla ljós-
mæðra nýtist sem best með það að mark-
miði að starf og starfsaðstæður ljósmæðra
verði sýnilegri og þörfin fyrir starfskrafta
þeirra sé augljós í skipulagi heilbrigðis-
þjónustu. Um er að ræða sex meginstoðir:
Verkefni ljósmæðra, skipulag ljósmæðra-
starfsins, gott vinnuumhverfi, rannsóknir,
menntun og stjórnun. Staða (status) ljós-
mæðra er þema sem gengur þarna í gegn.
Núna, fimm árum eftir að þessi mark-
vissa vinna hófst, er farinn að sjást
árangur m.a. í því að starfsvettvangur
ljósmæðra hefur stækkað. Sem dæmi voru
nýlega opnaðar tvær unglingamóttökur að
sænskri fyrirmynd á Kaupmannahafnar-
svæðinu.
Æ fleiri ljósmæður starfa nú sjálfstætt
og er nýjasta verkefnið að vinna að því að
fyrirbyggja að barnshafandi konur séu frá
vinnu í veikindaorlofi.
Kreppan hefur verið stóra ögrunin,
fækkun fæðingarstaða og fækkun ljós-
mæðra með meira annríki og erfiðara
starfsumhverfi er neikvæða hliðin en
sú jákvæða er að unnið hefur verið að
innleiðingu gæðastaðla og snýr einn þeirra
að nærveru ljósmæðra í virkri (aktívri)
fæðingu, aukningin er úr 65% í 90% á
liðnu ári. Ljósmóðir fær 10 mínútna hlé
á hverjum klukkutíma. Verkefnið Þolin-
mæði og fæðing fjallar um notkun oxytocin
í fæðingu og gerður var fyrirlestur sem
byggði á nýjustu úttektum um efnið. Þegar
fundurinn var haldinn hafði um helmingur
starfandi ljósmæðra hlustað á hann og
gefið jákvæða endurgjöf.
Þrátt fyrir kreppu eða kannski vegna
hennar og átaksverkefna og samstöðu ljós-
mæðra er nú nánast ekkert atvinnuleysi
meðal ljósmæðra í landinu og á liðnum
árum hefur stöðugildum ljósmæðra í opin-
beru starfi fjölgað um ca. 200.
Meira framboð er af foreldrafræðslu-
námskeiðum á meðgöngu, verið er að
innleiða nýjar leiðbeiningar um barn-
eignarþjónustu og nú þegar sést breyting
til batnaðar í öllum þáttum þjónustunnar á
öllum fimm svæðum landsins. Sífellt fleiri
Hildur Kristjánsdóttir,
forseti Norðurlandasamtaka ljósmæðra