Ljósmæðrablaðið - 01.12.2013, Blaðsíða 38

38 Ljósmæðrablaðið - desember 2013
Orðið „Ljósmóðir“ valið
fegursta orð íslenskrar tungu
Fékk langflest atkvæði í nýlegri kosningu
Þetta var niðurstaða kosningar sem fram
fór í haust, orðin hugfanginn og spékoppar
fylgdu þar á eftir. Rökstuðningurinn var
„tvö fallegustu hugtök veraldar sett í eitt.“
Alls bárust tillögur um fegursta orðið
frá um 8.500 einstaklingum og úr þeim
valdi starfshópur Hugvísindasviðs Háskóla
Íslands og RÚV 30 orð, tíu í hverjum
aldurshópi, bæði með hliðsjón af orðinu og
ástæðu fyrir tilnefningu þeirra. Almenningi
gafst svo kostur á að kjósa á milli þessara
orða.
Konur sem fengust við að hjálpa öðrum
við barnsburð á Norðurlöndunum fengu
seint starfsheiti. Í íslenskum fornsögum eru
þær hvorki nefndar yfirsetukonur eða ljós-
mæður, þau heiti koma síðar. Konur sem
tóku á móti börnum voru stundum nefndar
þjónustukonur. Yfirsetukona, nærkona og
náverukona eru ljósmóðurheiti sem koma
fyrir í gömlum heimildum. Orðið ljósmóðir
er talið koma fyrst fram í íslenskri bók í
Guðbrandar biblíu árið 1584.
Ljósmóðurheitið stendur án efa í
sambandi við ljósið sem lítil mannvera sér
í fyrsta sinn. Eins og ljósmóðurheitið er
fallegt má það furðu gegna hversu seint því
tókst að sigra yfirsetukonuheitið eða útrýma
því úr daglegu tali. Það var ekki fyrr en tals-
vert var liðið á 20. öldina sem orðið ljós-
móðir náði að festast í sessi. Er ég viss um
að orðið yfirsetukona hefði ekki unnið til
verðlauna sem fegursta orð íslenskrar tungu.
Hrafnhildur Ólafsdóttir
Þessi litli nýburi hefur ekki hugmynd um að ljósmóðir hans ber fegursta starfsheiti í íslenskri tungu