Fréttablaðið


Fréttablaðið - 16.05.2020, Qupperneq 72

Fréttablaðið - 16.05.2020, Qupperneq 72
Áhugaverð sýning er nú í Sjóminjasafn- inu í Reykjavík sem margir hafa komið að. Safnstjóri Listasafns Reykja-víkur, Ólöf Kristín Sig-urðardóttir, segir markmið verkefnisins hafa verið að gera útilistaverk borgarinnar sýnilegri fyrir almenning og nota listina til að fá fólk til að upplifa umhverfi sitt með nýjum hætti. „Markmiðið var að auka vitund almennings um listaverkin sem prýða borgina og eru hluti af þeim verðmætum sem Listasafn Reykjavíkur ber ábyrgð á. Einfalt markmið en alls konar púsl sem þurfti til að gera það að veruleika.“ Fjölbreytt miðlun Verkefninu var miðlað til almenn- ings með fjölbreyttum hætti. „Fók- usinn í okkar innra starfi var á að finna leiðir til að hafa áhrif á það hvernig fólk upplifir listaverkin í borginni í öllum sínum fjölbreyti- leika,“ skýrir Ólöf frá. „Við gerðum þetta með því að miðla og beina athyglinni að þeim upplýsingum sem við höfum um verkin og eins útbjuggum við gönguleiða-app um útilistaverkin í Reykjavík. Mikil- vægur hluti ársins voru sýningar, bæði upplýsandi sýningar um útilistaverkin í borginni en líka gjörningaverkefni sem skaut upp kollinum á óvæntum stöðum í borginni.“ Smáforritið gerir notendum kleift að sjá upplýsingar um útilistaverk sem staðsett eru í grenndinni. „Það er með göngu- túrum og upplýsingum um hvert og eitt verk. Fólk getur staðsett sig og fengið upplýsingar um „verk nálægt mér“, þannig að hægt er að nýta það á göngu um borgina. Í appinu eru líka leikir, sem eru ákveðin hvatning fyrir fólk til þess að lesa um verkin og skoða atriði, á borð við hvað sker sig úr. Það eru til mörg rétt svör og mörg röng svör, en þetta er leið til að fá fólk til að velta fyrir sér innihaldi verkanna, efninu eða forminu.“ List sem kemur og fer Viðfangsefni ásrsins teygðu anga sína víða. „Á sýningunni Haust- laukar, sem var síðastliðið haust, lögðum við áherslu á að vekja athygli á list í almenningsrými, sem er ekki varanleg. Þá er að vísa til þess að listaverkið sé ekki efnislegt eða varanlegt, heldur eitt- hvað sem kemur og fer, viðburður sem kemur og fer eða listaverk sem er komið fyrir tímabundið á áberandi stað. Það er þá ekki endi- lega stytta á stalli, heldur inngrip inn í daglegt líf og umhverfi fólks, bæði til að fá fólk til að hugsa á nýjan hátt um umhverfi sitt og endurmeta borgarrýmið.“ Athyglisvert var hversu margir áttuðu sig ekki á því að um gjörning var að ræða. „Eitt af þeim verkum sem voru hluti í þessu verkefni var Umhverfis- hetjan, sem menn kannski vissu ekki alveg að væri listaverk, heldur bara umhverfishetja sem fór um borgina og þreif og hreinsaði í líki ofurhetju. En þetta var sem sagt listamaður og listaverk sem var hluti af sýningunni Haustlaukar,“ segir Ólöf. „Við stóðum líka fyrir gjörningi í Egilshöll sem var hugleiðslustund með meistara Hilarion sem er hliðarsjálf listamanns og síðan var ótrúlega fallegur umhverfisgjörn- ingur á horninu á Pósthússtræti og Austurstræti, þar sem að lista- maður yfirtók hornið. Þarna steig safnið út fyrir veggi sína og braut upp hversdagsleikann í borginni.“ Frábærar viðtökur Þá var sérstök áhersla lögð á verk Ásmundar Sveinssonar. „Hjartað í þessu verkefni okkar voru sýningarnar í Ásmundarsafni, því Ásmundur Sveinsson er sá lista- maður sem er höfundur flestra listaverka í almannarými á land- inu, en það sést vel á sýningu sem við settum upp í Ásmundarsafni og mun standa út sumarið. Þar er sjónum beint að verkum Ásmundar sem fólk þekkir úr almannarými og þau eru gríðarlega mörg, út um allt land,“ segir Ólöf. „Síðan settum við upp, í samhengi við verk Ásmundar fimm sýningar á verkum starfandi listamanna sem eru höfundar úti- listaverka sem setja svip á borgina.“ „Við nýttum líka árið líka vel til að efna til umræðna um list í almannarými. Við héldum röð málþinga þar sem við fjölluðum um hlutverk listar í almannarými: Hvað er almannarými og hver ræður yfir rýminu sem við göngum um dags daglega, hver er það sem tekur ákvarðanir um það hvað sé þar og skilgreinir það?“ segir Ólöf. „Síðan vorum við með málþing sem fjallaði um deilur um list í almannarými, því það hafa alltaf verið deilur um hana með jöfnu millibili. Talandi dæmi um það er að árið hófst með því að tilkynnt var um niðurstöðu úr samkeppni um útilistaverk í Vogabyggðinni, verk sem heitir Pálmatré eftir Karin Sander. Þetta verk olli miklum deilum, alveg eins og Vatnsberinn, sem núna stendur á horninu á Lækjargötu og Bankastræti. Síðan var málþing um það hvernig list í almannarými hefur þróast og hvert hún stefnir í framtíðinni, og mögu- leika listarinnar á að hafa áhrif á okkar daglega líf og þá ekki bara með varanlegum listaverkum sem setja svip á umhverfið heldur líka með gjörningum og tímabundnu inngripi í hversdagsleikann - list í almannarými sem kemur og fer.“ Ólöf segir almenning hafa tekið vel í ár listar í almannarými hjá safninu. „Viðtökurnar voru mjög jákvæðar. Ég held að það hafi unnið með okkur að þetta var fjöl- breytt hjá okkur, þetta voru bæði sýningar og gjörningar og síðan umræður og fræðsluefni við allra hæfi. Með þessu verkefni náðum við að styrkja innra starf safnsins og taka vel utan um þann hluta safneignarinnar sem er utan veggja safnsins um leið og miðlun þekk- ingar fann sér nýja leiðir í appinu.“ Leiða saman listir og fólk Listasafn Reykjavíkur er tilnefnt til Safnaverðlaunanna fyrir verkefnið „Ár listar í almannarými – 2019“. Þar er lögð áhersla á að auka vitund almennings um útilistaverk og gera þau aðgengilegri. Ólöf Kristín segir tilnefninguna til Safnaverðlaunanna fyrir verkefnið „2019 - Ár listar í almenningsrými“ hafa verið afar ánægjulega. FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI Grunnsýning Sjóminja-safnsins í Reykjavík, Fiskur & fólk – sjósókn í 150 ár er tilnefnd, en unnið var að gerð sýningarinnar frá 2014 til 2018 og hún sett upp með aðkomu fjölda innlendra og erlendra aðila. Vilja ná til yngra fólks „Við uppsetninguna horfðum við til Landsnámssýningarinnar í Aðalstræti, sem fékk safnaverð- launin á sínum tíma. Við fengum líka margverðlaunað hollenskt fyrirtæki, Kossmanndejong, til að hjálpa okkur við að hanna sýninguna,“ segir Guðbrandur Benediktsson, safnstjóri Borgar- sögusafns. „Það er ekki algengt að fá erlend fyrirtæki svona til liðs við sig, en fyrirtækið er alþjóðlegt og hefur sett upp sýningar í Helsingør, Rot- terdam og Amsterdam. Við gerðum líka viðtakenda- rannsóknir til að átta okkur á því hverjir væru líklegir markhópar sýningarinnar og hvernig ætti að ávarpa þá,“ segir Guðbrandur. „Þar stóð upp úr að yngri kyn- slóðin hefur ekki sömu tengingu við fisk og sjávarútveg og fyrri kynslóðir. Við þurftum því að ná til ungu kynslóðarinnar og gerðum það bæði með efnistök- um, frásögninni og gagnvirkum miðlunarleiðum.“ Víðtæk, félagsleg áhrif „Grunnstef sýningarinnar er sam- band okkar við hafið, en við erum náttúrulega eyþjóð og sjávarút- vegur hefur mótað samfélagið. Við segjum frá fiskinum í hafinu, veiðum, vinnslunni og útflutningi og frásögnin endar á diski neyt- andans,“ segir Guðbrandur. „Það er margt sem fléttast inn í þetta. Þetta er að hluta til hagsaga og að hluta umfjöllun um hafrann- sóknir og náttúru hafsins, en líka félagssaga, því þessi atvinnugrein hefur alltaf haft gríðarleg áhrif á samfélagið.“ Segja sögu sjósóknar Fiskur & fólk, ný grunnsýning Sjó­ minja safnsins í Reykjavík, var sett upp með aðkomu erlendra sérfræðinga og er ætlað að ná til yngra fólks, með margþættri og yfirgripsmikilli um­ fjöllun um sögu og áhrif sjósóknar. Guðbrandur Benediktsson segir að Fiskur & fólk, ný grunnsýning Sjóminja-safnsins í Reykjavík, sé metnaðarfull, fjölbreytt og yfirgripsmikil og reyni að ná til kynslóðar sem hefur ekki tengsl við sjávarútveg. FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI Guðbrandur segir að þar sem þetta er Sjóminjasafnið í Reykja- vík, sé áhersla á borgina og hvernig hún byggðist að stórum hluta upp út frá sjósókn. „Það sem er sérstakt við þessa sögu í Reykja- vík er mikil þilskipa- og síðar togaraútgerð. Reykjavík er ein stærsta löndunarhöfn landsins og enn er mjög öflugur sjávarútvegur úti á Granda,“ segir hann. Gott samstarf „Við leituðum samstarfs við sjávarútvegsgeirann og fengum bæði fjárhagsstuðning, aðgang að sérfræðingum og annan stuðning, hjá öflugum fyrirtækjum eins og 66° N, Hampiðjunni, HB Granda, Marel og Faxaflóahöfnum, svo dæmi séu tekin,“ segir Guð- brandur. „Við notuðum tækifærið til að mynda tengslanet, þannig að þessi geiri geti litið á Sjóminjasafnið sem sinn heimavöll.“ Grettistak áhugamanna „Sjóminjasafnið er hluti af Borgarsögusafni Reykjavíkur, sem varðveitir töluverðan flota skipa, þar á meðal varðskipið Óðinn og dráttarbátinn Magna,“ segir Guð- brandur. „Varðveisla skipa er f lók- inn málaflokkur og Íslendingar hafa kannski ekki alltaf staðið sig nægilega vel á því sviði, enda fylgir þessu mikil vinna og kostnaður. En gríðarlega öflugt starf sjálf- boðaliða og áhugamanna um sögu og varðveislu Óðins og Magna er einstakt og ómetanlegt, leyfi ég mér að segja. Það er sérstakt hvernig tekist hefur að virkja áhugafólk til að sinna minjavörslu, öllu samfélaginu til heilla. Félagar í hollvinasamtökum Óðins hafa á liðnum árum gert stórátak í viðgerð og viðhaldi á skipinu og síðastliðinn mánudag voru aðal- vélar hans ræstar, eftir um 15 ára hlé. Hollvinasamtök Magna eru líka að vinna að því að gera hann gang- og sjófæran. Við erum sannarlega með byr í seglum, ef svo má að orði komast,“ segir Guðbrandur að lokum. 4 1 6 . M A Í 2 0 2 0 L AU G A R DAG U RSAFNADAGURINN
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104

x

Fréttablaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.