Fréttablaðið - 05.09.2020, Síða 24

Fréttablaðið - 05.09.2020, Síða 24
Evgenía ólst upp í Úsbek-istan og Síberíu, ástin dró hana hingað fyrir þremur áratugum og nú vonast hún til þess að með því að láta gamlan draum rætast geti hún gefið sam- félaginu, sem tók svo vel á móti henni, eitthvað til baka. Evgenía tekur á móti blaðamanni á fallegu heimili sínu við Sunnu- veginn. Það er æskuheimili eigin- manns hennar, Gunnars Bjarna Ragnarssonar, og byrjar Evgenía á að benda á glæsilegt útsaumað teppi sem trónir yfir stiganum, verkið er jafngamalt henni og frá uppeldis- slóðum hennar, borginni Samark- and í Úsbekistan. „Ég fæddist í borginni Izhevsk við Úralfjöllin, sem er helst þekkt fyrir það að þar bjó og starfaði hinn þekkti sovéski herverkfræðingur og hönnuður Mikhail Kalashnikov.“ Faðir Evgeníu, Midhat Shara- pov, var verkfræðingur í sovéska hernum og þegar hún var um eins árs gömul var hann f luttur um set til Úsbekistan og fjölskyldan fylgdi með. „Mín fyrstu ár voru því þar, ekki langt frá landamærum Afganistan. Þar bjuggum við í sjö ár og var það dásamlegur tími, við gátum hlaupið úti á götu berfætt enda sumrin þar heit.“ Herdeildin flutt til Síberíu Haustið 1979 var deild föður hennar færð til Síberíu. „Þar bjuggum við á mörkum Mongólíu, Kína og Sovét- ríkjanna í fimm ár eða þar til ég var 13 ára. Þar er meginlandsloftslag svo við upplifðum heit sumur þar sem við gátum ræktað melónur og svo aftur á móti mjög kalda vetur þar sem hægt var að skíða á sléttum í kring.“ Það er augljóst að Evgenía á góðar minningar frá þessum æskuárum. „Ég fór mikið með pabba að veiða, tína ber og sveppi. Pabbi og móður- amma mín kenndu mér að lifa af náttúrunni.“ Evgenía segir móðurömmu sína, Tamöru, vera mikinn áhrifavald í lífi sínu. „Hún var frá Karelíu en það svæði skiptist á milli Rússlands og Finnlands. Þjóðin líkist Finnum menningarlega séð og tungumálin eru mjög lík en Karelar í Rússlandi eru þó að mestu leyti hluti af rúss- nesk u rétttr únaðark irk junni. Amma hafði lifað af erfiða tíma og kenndi mér hvernig á að lifa af ef harðnaði í ári. Pabbi hafði líka mikil áhrif á mig. Hann kenndi mér að njóta lista og náttúrunnar. Hann var mikill hagleiksmaður og alltaf að skapa eitthvað fallegt. Móðurafi minn tók þátt í að verja Leníngrad í umsátrinu mikla og föðurafi minn féll frá ófæddum syni sínum í orr- ustunni um Stalíngrad. Þetta setti sitt mark á fjölskylduna.“ Þegar Evgenía var um 13 ára gömul skildu foreldrar hennar og hún f lutti ásamt móður sinni til ömmunnar í Karelíu. „Pabbi fór þá til Leníngrad en kom oft í heimsókn þar til ég varð 15 ára þegar foreldrar mínir skildu endanlega. Ég flutti svo sjálf til Leníngrad 17 ára. Þá hafði ég lokið menntaskóla, fór að búa sjálf og starfaði meðal annars við blaða- mennsku en hóf svo háskólanám 18 ára.“ Sovétríkin opnast Eftir inntökupróf komst Evgenía inn á braut germanskra málvísinda með áherslu á ensku við Herzen- háskóla. Hún hafði ekki verið lengi í námi þegar til borgarinnar kom risastór hópur frá Skandinavíu. „Sovétríkin voru loks að opnast og einhver Dani fékk þá hugmynd að heimsækja kjarnorkuveldin ásamt hópi fólks. Þetta voru ekki beint mótmæli heldur á pari við hippahreyfinguna; ást, friður og góðvilji. Hugmyndin var að fólk af ólíkum menningarsvæðum myndi kynnast og þannig gætum við von- andi hætt að þurfa á kjarnorku- vopnum að halda. Fyrst hélt Daninn til Banda- ríkjanna ásamt tugum manna og kallaðist ferðin Next stop Nevada, en þar höfðu Bandaríkjamenn gert kjarnorkutilraunir. Næst tilkynnti hann ferð sína til Sovétríkjanna; Next Stop Soviet árið 1989. Þessi ferð var vel auglýst, meðal annars á Íslandi, og fóru um fimm þúsund ungmenni frá ýmsum löndum Skandinavíu til Sovétríkj- anna. Þetta voru aðallega listamenn enda þekkir list ekki landamæri.“ Flestir fóru í gegnum Leníngrad og því leituðu skipuleggjendur logandi ljósi að túlkum til að vísa fólkinu veginn um landið. Þar sem leitað var að enskumælandi túlkum var leitað eftir aðstoð meðal annars í enskudeild Herzen-háskólans þar sem Evgenía stundaði nám. „Ég var nýbyrjuð í skólanum þegar við vorum kölluð á fund og spurð hver treysti sér til að tala ensku. Ég ásamt þremur öðrum stelpum bauð mig fram, enda fannst mér verkefnið spennandi.“ Afdrifarík ákvörðun Þessi ákvörðun átti eftir að verða afdrifarík því í hópnum var fram- tíðareiginmaður Evgeníu, Gunn- ar Bjarni Ragnarsson. „Hann átti ekki beint erindi í þessa ferð enda ekki listamaður, þótt hann stundi nú læknislistina,“ segir Evgenía og hlær en Gunnar Bjarni er krabba- meinslæknir og fyrrverandi yfir- læknir krabbameinslækninga á Landspítalanum. „Vinur hans Snorri Sturluson var aftur á móti tónlistarmaður í hljóm- sveit og dró Gunnar með. Í mínum hóp voru tvær rokkhljómsveitir frá Íslandi og var Gunnar titlaður „tour manager“. Það góða við það var að hann þurfti ekki að æfa með þeim og hafði allan tíma í heiminum til að fara með mér í göngutúra og á kaffihús,“ segir Evgenía og brosir við upprifjunina. „Hann átti 19 ára afmæli í þessari ferð og ég, 18 ára, sat við hlið afmælisbarnsins þegar haldið var upp á það, eftir það varð einhvern veginn ekki aftur snúið.“ Í framhaldi voru haldnir risatón- leikar í Moskvu og fór Evgenía þang- að til að fylgjast með, augljóslega voru tónleikarnir tilkomumiklir fyrir unga stúlku: „Ég trúði varla að þetta væri hægt. Þarna vorum við hundruð ungmenna frá ýmsum svæðum Sovétríkjanna og Skand- inavíu samankomin og landamærin voru einfaldlega ekki til.“ Felldum Berlínarmúrinn Gunnar hélt svo ásamt hópnum til Íslands. „Mánuði síðar heyrðum við af hruni Berlínarmúrsins. Það fyrsta sem við hugsuðum var að við hefðum fellt múrinn og ég held að margir hafi hugsað þannig. Þetta sameiginlega átak gerði það svo ljóst að við vildum enga múra. Þarna var sprottin ást. Af hverju máttum við ekki vera saman? Bara af því að við bjuggum í löndum sem aðhylltust mismunandi kerfi? Fólk er ekkert endilega að velja sér að búa við þetta fyrirkomulag eða annað. Það voru miklar breytingar uppi á þessum tíma. Efnahagsástandið versnaði til muna í Sovétríkjunum en ég var ung og ástfangin og því jákvæð og ætlaði að láta á þetta reyna.“ Ég er afkvæmi fjölmenningarinnar Evgenía Mikaelsdóttir ólst upp í Rússlandi, bæði í Úsbekistan og Síberíu. Ástin leiddi hana hingað fyrir tæpum þremur áratugum og nú vonast hún til þess að með því að láta gamlan draum rætast geti hún gefið samfélaginu, sem tók svo vel á móti henni, til baka. Evgenia segist í dag líta á sig sem til helminga Rússa og Íslending enda búið svipað lengi í hvoru landi. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI Framhald á síðu 24  Björk Eiðsdóttir bjork@frettabladid.is 5 . S E P T E M B E R 2 0 2 0 L A U G A R D A G U R24 H E L G I N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104

x

Fréttablaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.