Málfríður - 15.05.1993, Blaðsíða 4

Elísabet Gunnarsdóttir:
Atvinna og tungumál
I byrjun febrúar stóðu STÍL og
Stofnun í erlendum tungumálum
við Háskóla Islands fyrir mál-
þingi um þörf atvinnulífsins fyrir
tungumálakunnáttu nú og í ná-
inni framtíð. I þetta sinn voru
það ekki kennarar sem höfðu
framsögu heldur voru fengnir
fyrirlesarar úr ólíkum áttum og
þeir beðnir að fjalla um hvaða
tungumál starfsmenn á þeirra
sviði þyrftu að kunna, hvaða
þætti málsins þeir þyrftu helst
að hafa á sínu valdi, hvort þeim
væri nauðsynlegt að geta þýtt af
þessum málum og á og hvort
þörf væri fyrir ýmiss konar sér-
þekkingu sem tengist tungumáli,
svo sem á sviði bókmennta, lista,
menningar og sögu. Kristján
Árnason setti ráðstefnuna, en
síðan tók Halldór Guðmundsson
útgáfustjóri við fundarstjórn.
Tvö framsöguerindin, þeirra dr.
Öldu Möller, kynningarstjóra
Sölumiðstöðvar hraðfrystihús-
anna, og Guðbergs Bergssonar
rithöfundar, birtast hér í blað-
inu. Aðrir framsögumenn voru
þau Berglind Ásgeirsdóttir,
ráðuneytisstjóri í félagsmála-
ráðuneytinu, Guðrún Sveinbjarn-
ardóttir, starfsmannastjóri, Hó-
tels Loftleiða, Þórir Guðmunds-
son fréttamaður á Stöð 2, Þór-
ólfur Árnason, verkfræðingur hjá
Marel hf. og Þuríður Magnúsdótt-
ir, forstöðumaður kynningar-
sviðs, Iðntæknistofnunar.
Berglind taldi tungumálakunn-
áttu lykilatriði í viðskiptum okk-
ar við aðrar þjóðir og ekki síður í
stjórnsýslunni en á öðrum svið-
um, benti í því sambandi á samn-
ingaviðræðurnar um Evrópskt
efnahagssvæði. Einnig væri það
staðreynd að Islendingar hefðu
ekki efni á að þróa ýmis mál og
þyrftu því oft að nýta sér vinnu
nágrannaþjóðanna þegar sett
væru lög og reglugerðir; nauð-
synlegt væri að starfsmenn ráðu-
neytanna væru snöggir að vinna
úr ýmsum erlendum gögnum og
þá væru Norðurlandamálin sér-
staklega mikilvæg. Slík vinna og
öll samningagerð krefðist ná-
kvæmrar tungumálakunnáttu og
ný tækni, s.s. tölvupóstur, fax
o.fl., gerði auknar kröfur um að
starfsmenn gætu skammlaust og
sjálfstætt unnið á erlendu tungu-
máli. Hún taldi að nauðsynlegt
væri að gefa nemendum kost á
sérhæfðum tungumálaáföngum,
þar sem þeir gætu lært fagmál
ýmissa greina. Það vakti athygli
fundarmanna hve mikla áherslu
Berglind lagði á Norðurlandamál-
in og að starfsmenn væru færir
um að taka virkan þátt í funda-
höldum og samningagerð á er-
lendum málum.
Þórir Guðmundsson varaði
við oftrú á enskuna; víða f Evr-
ópu kæmi hún að Iitlum notum
og nefndi ýmis dæmi því til sönn-
unar. I fréttamennsku þyrftu
menn að hafa dirfsku til að
bjarga sér og afla upplýsinga
þótt kunnáttan í málinu væri ekki
mikil; svo mikil áhersla væri lögð
á það í íslenskum skólum að tala
alltaf rétt að menn væru ragir við
að stinga sér til sunds í tungu-
málasjóinn.
Þórólfur sagði að um helming-
ur starfsmanna hjá Marel hefði
verið við fagnám erlendis og
hefðu þannig aflað sér tungu-
málakunnáttu sem kæmi að góð-
um notum í starfi. Hann sagði að
skortur væri á tækni- og við-
skiptamenntuðu fólki sem talaði
einhver önnur mál en þau sem
töluð eru í Norður-Evrópu. Á
hans sviði vantaði fólk sem tal-
aði t.d. rússnesku, japönsku og
spænsku. Þarna dygði ekki að
menn kynnu eitthvert hrafl og
einnig væri mikilvægt að menn
hefðu nokkra hugmynd um venj-
ur og hugarheim viðskiptamanna
sinna, slíkt gæti sparað kostnað
og vandræði. Halldór fundar-
stjóri tók heilshugar undir þetta
og nefndi dæmi um viðskipti við
Japan því til staðfestingar. Þór-
ólfur taldi mikilvægt að koma á
fót þverfaglegu námi við Háskóla
Islands þar sem t.d. viðskipta-
eða verkfræðingar gætu tekið
námskeið í einhverju tungumáli
sem hluta af fagnámi sínu.
Danski tækniháskólinn hefði t.d.
um nokkurt skeið boðið upp á
nám af þessu tagi. Við umræð-
urnar á eftir var á það bent að
viðskiptafræðinemar við H.í.
ættu nú völ á námskeiðum í við-
skiptaensku og -frönsku, en al-
mennt vöktu hugmyndir Þórólfs
mikla athygli.
Guðrún benti á að í ferðaþjón-
ustu hér á landi væru um 4-5
þúsund ársverk og að störf á
þessu sviði væru mjög fjölbreytt.
Sérstaklega vantaði fólk sem
kynni einhver tungumál önnur
en þau algengustu, en því mætti
ekki gleyma hversu margir Norð-
urlandabúar kæmu hingað, svo
hefði verið um langt skeið og
ekki liti út fyrir að það breyttist á
næstunni. Japönskum ferða-
mönnum væri líka að fjölga hér,
rétt eins og annars staðar á Vest-
urlöndum. Hún lagði áherslu á
að þekking á siðum og kurteisis-
venjum væri sérdeilis mikilvæg.
Þuríður sagði að á Iðntækni-
stofnun fyndist varla sá maður
sem ekki þyrfti á töluverðri
tungumálakunnáttu að halda í
starfi sínu og eftir því sem fram
hefði komið í könnun sem hún
gerði meðal starfsmannanna þá
teldu þeir enskuna mikilvægasta,
síðan dönsku og þá þýsku. Það
væri m.a. samvinna okkar við
4