Málfríður - 15.05.1993, Blaðsíða 5

aðrar Norðurlandaþjóðir um alls
konar staðla sem gerðu dönsk-
una (eða annað skandinavískt
mál) svo mikilvæga. Engum
þeirra sem hún ræddi við fannst
of miklum tíma eytt í tungumála-
nám í framhaldsskólum, tækni-
menntað fólk þyrfti að vera sjálf-
bjarga á erlendum málum, geta
starfað án túlka og þýðenda. Þur-
íður taldi að það væri ekki að-
eins af faglegum ástæðum og
fjárhagslegum að við þyrftum að
halda áfram að senda fólk í sér-
nám til útlanda, hitt væri ekki
síður nauðsynlegt að menn
fengju staðgóða þekkingu á er-
lendu tungumáli.
Guðbergur Bergsson var síð-
astur framsögumanna og er inn-
legg hans birt hér í blaðinu. Að
því loknu tóku við umræður sem
voru öllu líflegri en menn eiga að
venjast á málþingum af þessu
tagi og það á föstudagseftirmið-
degi; var því þar meðal annars
lýst yfir með þó nokkrum tilfinn-
ingahita að danska væri yndis-
legasta tungumál í heimi!
Elísabet Gunnarsdóttir
Dr. Alda Möller, kynningarstjóri SH:
Fiskurinn, viljinn og
skilningurinn
Mér er falið að fjalla um tungu-
mál í viðskiptum með sjávaraf-
urðir og hvernig málakunnátta
nýtist okkur í fisksölunni.
Það er tilbreyting í því fólgin
að horfa á markaðsmálin frá
þessu sjónarhorni því að tamast
er manni að hugsa um fiskinn
sem forsendu viðskiptanna og
ganga að öðrum þáttum sem
gefnum.
Fyrst dettur mér í hug að tak-
markaður málskilningur kemur
ekki í veg fyrir kaup og sölu ef
viljinn er fyrir hendi til viðskipta,
ef menn skynja þann áhuga og
aðrar aðstæður eru í lagi. Á sama
hátt nægir ekki fullkominn mál-
skilningur ef viljann vantar eða
aðrar forsendur.
Til marks um mikilvægi skynj-
unarinnar má nefna að í viðskipt-
um við Japani er þess að gæta að
þeim er ekki tamt að segja nei.
Kurteisisreglur bjóða þeim að-
eins að sýna mismikinn áhuga og
beita undanbrögðum ef hann er
lítill. Það skiptir því miklu máli
að skynja hug þeirra og vilja svo
að ekki fari of mikill tími í þref og
misskilning.
Landnám á mörkuðum
I upphafi sögu sölusamtaka í
fiskvinnslu voru góð ráð dýr í
markaðsmálum. Hraðfrystur fisk-
ur var ný vara á markaði alls
staðar og íslenskur fiskur ókunn
stærð. Flutningaleiðir voru marg-
ar ófullkomnar. Samtökin völdu
strax þá leið að gera menn út af
örkinni í markaðsleit erlendis og
hófst þá merkileg saga, einkum á
Bandaríkjamarkaði. Þetta voru
vel menntaðir verkfræðingar eða
viðskiptafræðingar með mikið
starfsþrek og þeir ferðuðust
víða. Þeir heimsóttu framleið-
endur hér heima, leiðbeindu um
vinnsluna og gerðu miklar gæða-
kröfur. Frystihúsamenn hlutu
þarna strangt uppeldi og hafa
búið að því síðan. En kaupend-
urnir sjálfir voru ekki oft á ferð-
inni svo að íslenskan dugði í öll-
um samskiptum héðan að
heiman.
Árið 1947 var stofnað fyrsta
dótturfyrirtæki frystihúsanna er-
lendis, þ.e. Coldwater Seafood,
fyrirtæki SH og síðar Iceland Sea-
food, fyrirtæki Sjávarafurðadeild-
ar SÍS. Því næst hófst markaðs-
starf í Englandi og á síðasta ára-
tug færðu menn verulega út kví-
arnar og stofnuðu fyrirtæki í
Þýskalandi, Frakklandi og loks
opnaði SH skrifstofu í Tokýó.
Saltfiskframleiðendur stofnuðu
söluskrifstofur á Italíu og á Spáni
og dótturfyrirtæki í Frakklandi.
Alls sýnist mér að starfandi séu
13 slík fyrirtæki á vegum sölu-
samtakanna, í ellefu þeirra eru
íslenskir yfirmenn og allmargir
aðrir íslenskir starfsmenn. Lang-
flest eru háskólamenntaðir í við-
skiptafræðum, verkfræði eða
matvælafræði og margir stund-
uðu framhaldsnám erlendis áður
en þeir gerðust fisksalar okkar.
Enskan var flestum tömust héð-
an og úr náminu en þeir urðu að
læra önnur mál frá grunni í starf-
inu.
Enska er ekki starfsmálið í
fiskviðskiptum á meginlandi Evr-
ópu. Flestir Þjóðverjar skilja
hana en kaupin eiga að fara fram
á þýsku. í Frakklandi er enn al-
gengt að viðskiptavinir skilja að-
eins sitt mál og á Spáni dugar að-
eins spænskan. í Japan skilja fáir
ensku þegar komið er út til
5