Sókn - 09.02.1935, Blaðsíða 4

12
S Ó K N
Oscar Olsson:
Bræðralag' Alþjóðareg'lu Góðtemplara
(Flutt í Ríkisútvarp íslands 13. júlí 1934).
[Vegna þess að ég bjóst við að flestum Templurum
og ef til vill fleirum — mundi þykja fengur i að fá er-
indi þetta birt á íslenzku, bað ég br. 0. Olsson um það
sumar, þegar hann liafði flutt það í Útvarpið. Hann sendi
mér því handritið frá Rúmeniu, en af vissum ástæðum
hefir dregist að byrja á að birta það.
Br. O. Oisson samdi erindið hér í Ileykjavik, og var það
boðskapur hans frá Alpjóðareglunni til fslendinga — og'
um leið er það einasta ræða hans hér, sem skrifuð var, —
og er það þýtt nákvæmlega ettir handritinu. - F. A. B.j
I.
Alþjóðaregla Góðtemplara (10GT) varð
snemina stærsta og álirifamesta bindindissam-
band í heimi, enda hefir Reglan hér um bil
alltaf síðan hún var stofnuð, 1851, liaft á hendi
forustuna í alþjóðabaráttunni gegn áfengis-
nautn og drykkjusiðum.
Aðalástæðuna fyrir útbreiðslu og framgangi
Reglunnar er að finna í því, að liún frá önd-
verðu hefir verið hugsuð sem alþjóðlegt
bræðralag allra manna. Stofnendunum var það
þegar ljóst, að Góðtemplarreglan ætti að leit-
ast við að safna undir merki sitt öllum þeim,
sem liefðu fengið augu sin opnuð fyrir hinu
skaðlega eðli áfengisdrykkjanna, og að grund-
völlurinn skyldi vera bræðralag allra manna,
án þess að tillit væri tekið til kynþáttar, þjóð-
ernis eða ólíkra skoðana í þjóðmálum og trúar-
brögðum.
Þetta grundvallaratriði, bræðralagið, var því
frá öndverðu skilið á annan veg í Góðtemplar-
reglunni heldur en í hinum eldri reglum. Þær
vildu vera, og leituðust alla jafna við að vera,
fclög á bræðralagsgrimdvell fyrir góða menn
og fyrir þá, sem á einn eða annan hátt voru
leiðtogar eða liátt settir í mannfélaginu. — Góð-
templarreglan aftur á móti vildi hafa alla með,
synduga jafnt sem réttláta, þá veikustu ekki
síður en þá sterkustu. Hún tekur það skýrt
fram, að hún einnig í þeim, sem dýpst er fall-
inn, sjái bróður eða systur. — Það var í sjálfu
hinu lifandi lífi róttæk fullkomnun og fram-
kvæmd á bræðralagskenningu kristinna
manna.
Til þess að geta orðið félagi í Góðtemplar-
reglunni þarf maðurinn auðvitað að gerast al-
bindindismaður á áfenga drykki, en fyrir utan
það er heldur ekki sett nema eitt einasta skil-
yrði — það, að hann viðurkenni alla menn sem
bræður og systur. En frá því skilyrði verður
heldur aldrei kvikað það allra minnsta.
Bræðralagshugsjónin hefir því ávallt verið
berandi kraftur í öllu starfi Góðtemplara. En
fyrstu áratugina var hún það þó á nokkuð ann-
an hátt, en síðar hefir orðið. Þegar sérstaklega
er litið á fyrstu áratugina i starfssögu Regl-
unnar, kemur það i ljós, að höfuðáherzla var
lögð á það eitt að bjarga föllnum drykkju-
mönnum, þeim er lengst voru leiddir. Það var
á þeim tímum, þegar drykkjuskapur í sínum
allra liörmulegustu og grófustu myndum var
svo algengur meðal þjóðanna, að jafnvel þeir
kærulausustu hlutu að sjó, að eitthvað yrði að
gera.
Góðtemplarreglan gat lika glatt sig yfir því,
að þetta beina björgunarstarf liennar lilaut
hlýja viðurkenningu, jafnvel meðal þeirra, sem
sjálfir stóðu algerlega utan við hindindishreyf-
inguna. Og vegna hinnar róttæku og vakandi
bræðralagshugsjónar þróaðist líka í stúkum í
hinum ýmsu löndum lieimsins sá „Góðtemplar-
andi“, sem sýndi sig' að vera þeim vanda vaxinn
að geta haldið ali-mörgum af þeim, sem einu-
sinui hafði verið bjargað, innan sinna vébanda,
þrátt fyrir þær hættur og snörur, sem hin
frjálsa, lögheimilaða áfengisverzlun í þjóðfé-
lögunum, alltaf lagði fyrir þá.
Stúkan var „bræðraheimili“ Góðtemplarans,
og þar festi „Góðtemplarandinn“ — bræðra-
lags-tilfinningin — stöðugt rætur á þessum
fyrstu áratugum. Orsökin til þess að svo giftu-
samlega tókst til, var ekki livað sízt sú, að ein-
mitt þessir „dýpst föllnu“, sýndu sig oft sem
þeir allra beztu og' göfugustu i bræðrahópnum,
þegar þeir fyrst voru búnir að losa sig undan
oki drykkjufýsnarinnar og' yfirbuga freisting'-
ar hennar. Þeir sýndu það með eigin breytni
og hugarfari, að þeir á engan hátt voru lélegri
rnenn en aðrir eða verri. Þeir höfðu einungis
verið óhamingjusamari, vegna þess böls, sem
mannfélagið sjálft hafði skapað með drykkju-
siðunum. Frh.
Rikisprcntsm. Gntenberg.