Sókn - 15.04.1935, Blaðsíða 3

S Ó K N
31
hjá karlmönnunum, og er þó
sannarlega ekki á það bætandi.
Má þá nærri geta, þeg'ar þessu
fordrukkna fólki ægir svo öllu
saman þarna í einni bendu,
liversu bolt og heilsusamleg't
slíkt samlífi muni vera, og yfir-
leitt bvert mannsmót muni vera
á slíkum samkomum.
Hér blasir við hyldýpi spill-
ingarinnar og livers konar tor-
tíming á velfarnaði. Og það
skyldi engan undra, þó að i
samkvæmum, sem mótuð eru
af slíku ásigkomvdagi karls og
konu, velti á ýmsu og að vel-
sæmiskenndin eigi þar erfitt
uppdráttar, og að í kjölfar þess
sigli svo ýmislegt það, sem
lengst liefir lialdið við minning-
unni um smalaveiðar og Jörfa-
gleði.
Hér skal nú brotið í blað og
frá þvi horfið að lýsa frekar
binu nýja viðhorfi i áfengismál-
unum hér, þó margt mætti
fleira um það ástand segja. En
af því, sem sagt hefir verið,
mun það öllum vera ljóst, að
hér verður eittbvað til bragðs
að taka, ef þjóðin á ekki að
fljóta sofandi að feig'ðarósi“.
Fleiri ,,klepptækir“. „Alþýðu-
blaðið“ skýrir svo frá þ. 4. þ.
m.: „Til dæmis um ofnautn á-
fengis sagði dr. Helgi Tómas-
son í viðtali við Alþýðublaðið í
gærkveldi, að miklu meira befði
borið á því síðan 1. febr. en áð-
ur, að beðið væri fjæir of-
drvkkjumenn á Klepp, sem
væru svo að segja orðnir ger-
eyðilagðir af ofnautn áfengis,
og væru meðal þeirra ískyggi-
lega margir yngri menn“.
Bindindishreyíingin
og’ nútíðin.
4. Vefur vanans og hleypi-
dómanna.
Samt sem áður er ekki hægt
beinlínis að draga þá ályktun
af þessu einstaka dæmi, að
afstaða nútímafólks á Islandi
sé óvinveitt bindindi, það væri
ekki meira réttlæti í því, held-
ur en þó við af dæminu drægj-
um þá ályktun, að íslendingar
væru fjandsamlegir fræðslu,
eða öðrum menningar- og
mannbótamálum yfirleitt, og
þvi mundum við að vonum
ekki taka með þökkum að sagt
væri um okkur. En samt verð-
um við að játa það, að afstaða
almennings til binna ýmsu
mála — einnig menningarmál-
anna — fer alveg eftir því,
hvaða áhrifum almennings-
álitið verður fyrir og hvaðan
þau áhrif koma. Það verða
þau, sem skapa tízku bæði í
einu og öðru, en hún sníður
aftur hugsunarhættinum stakk
eftir sinni mynd, og er svo
voldug, að hún getur þaggað
niður raddir staðreynda og
dýrkeyptrar reynslu allra kyn-
slóða, hvað þá árangurinn af
visindarannsóknum, sem oft-
ast nær á langa og erfiða leið
fyrir böndum, áður en lionum
tekst að brjótast gegnum vef
vanans og hleypidómanna og
ná eyrum alþýðu manna til
þess að vera trúað.
Það leikur enginn vafi á því,
að það er bæði heilbrigð og
visindaleg lífsslcoðun að hafna
áfengisnautn, en sá mesti erf-
iðleiki, sem sú heilbrigða lífs-
skoðun á við áð etja í samfé-
laginu, er kannske ekki lengur
það, sem við í gamla daga
kölluðum ofdrykkju — þ. e. a.
s. hinar grófustu^og afskræmi-
legustu myndir áfengisnautn-
arinnar — í flestum löndum
hefir bindindishreyfingunni
þegar tekizt að vinna svo bug
á slíku, að fæstir hafa það
hryllilegasta daglega fyrir
augum lengur -— þó reyndar
sé nóg eftir af því enn — lield-
ur liggur stærsti erfiðleikinn
nú í skoðunum og breytni
margra þeirra, sem við köllum
lieldri menn og lítum upp til
sem einskonar leiðtoga, það
er í hinni „fínu“ dryklcju og
þó ef til vill alveg sérstaklega
í því, hvernig einmitt sá
drykkj usiður er svo að segj a
daglega auglýstur meðal fóllcs-
ins ,með orðum og eftirdæmi.
5. Áhrif kvikmijndanna.
Athugull maður þarf ekki að
ganga lengi á götum lítillar
borgar eins og t. d. Reykjavík-
ur til þess að taka eftir því,
hversu mikil áhrif, að kvik-
myndirnar liafa haft á hýsna
margt fólk, að því er snertir
framgöngu, klæðnað o. fl. Og
menn geta þá nokkurnveginn
gizkað á, hver áhrif innihaldið
hlýtur að hafa alveg ósjálfrátt
og óviðráðanlega á hugsunar-
háttinn, ef það þá ekki bcin-
linis venur fólkið af með að
hugsa og' gera tilraun til að sjá
hlutina öðruvísi en eins og það
sér myndirnar — frá yfirborði
þeirra — þelta er ef til vill
mesta hættan við kvikmynda-
menningu nútímans. — Við
skulum hugsa okkur, að við
liorfum á eina af liinum glæsi-
legu æfintýramyndum, með fá-
tæku stúlkuna og milljóna-
mæringinn sem aðalpersónur.
Við fáum að sjá veitingahúsa-
lífið — það er að segja fáguðu