AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.03.2004, Blaðsíða 22

Reykjanesbær
órofa hluti af höfuðborgar-
svæðinu
Árni Sigfússon, bæjarstjóri
Helguvfk efst til hægri. / Helguvík top, right.
„Hver er íbúafjöldi í 45 mínútna akst-
ursradíus frá Helguvík?" Þetta var
mikilvæg spurning forsvarsmanna
erlends fyrirtækis sem kanna
möguleika á rekstri verksmiðju í Iðn-
görðunum í Helguvík í Reykjanesbæ.
Með spurningunni vildu þeir fá að vita
hvort þeir ættu auðvelt með að
manna 100 starfa verksmiðju á
þessum stað, ef af yrði. Svarið var
samviskusamlega unnið: „170 þús-
und manns!" Reynsluheimur íslend-
inga styðst því miður ekki enn við
slíka mælikvarða í akstursvegalengd-
um. Við tölum um höfuðþorgarsvæð-
ið og landsbyggðina. Eftir 20 mínútna
akstur úr miðbæ Reykjavíkur förum
við að svipast um eftir „landsbyggð-
inni!“
Mín spá er að ekki muni margir ára-
tugir líða þar til íslendingar líta þetta
með sömu augum og stærri þjóðir.
Þá mun þróun skipulags taka þreyt-
ingum. Vandinn er að það mega ekki
margir áratugir líða. Við höfum vit og
þroska til að hugsa þetta núna. Við
höfum þrótt til að bregðast strax við.
Ef við bíðum of lengi eftir hinu óhjá-
kvæmilega verður það mjög kostn-
aðarsamt. Dýrmæt og falleg strand-
lengja á stór-höfuðöorgarsvæðinu
verður án efa að eftirsóknarverðasta
búsvæði fyrir fjölskyldufólk.
Aðþrengdar hafnir og iðnaðarsvæði
inni í byggð, þar sem þungaflutningar
þurfa að fara í gegnum íþúahverfi eða
skera heilu hverfin í sundur, munu
kalla á endurstaðsetningu með mikl-
um tilkostnaði. Við höfum tækifæri til
að ákveða hvort spyrja þurfi í framtíð-
inni í mikilli forundran um nöfn
skipulagshöfunda hinna aðþrengdu
svæða. Við eigum enn tækifæri til að
fara rétt að. Stór iðnaðar- og at-
hafnasvæði með öflugum höfnum
verður að staðsetja utan við hina
þéttu íbúabyggð í stað þess að
lokast inni í miðri þyggð. Slík tækifæri
gefast þæði vestan og norðan
höfuðborgarsvæðisins, í Helguvík og
við Grundartanga. Aðeins 30-40
mínútna akstursvegalengd frá mið-
kjarna höfuðborgarsvæðisins er allt
sem um ræðir. Þar liggja tækifæri
Iðngarðanna í Helguvík. Hundruð
hektara af mjög byggingarhæfu landi
liggja á milli alþjóðaflugvallar og
hafnar. Enn eru tækifæri til að halda
þessu svæði í hæfilegri fjarlægð frá
íbúabyggð þar sem á þarf að halda.
Enn eru tækifæri til að halda þessu
svæði úr alfaraleið ferðamanna á leið
til höfuðborgarinnar, til Bláalóns-
svæðisins eða um Suðurlandsundir-
lendið. Aðeins ef við viljum að á leið
þeirra verði hrífandi umhverfi í stað
bílakirkjugarða og iðnaðarlóða. Við
getum enn valið sýn sem hentar, að-
stæður sem hæfa fjölþættu atvinnu-
lífi, athafnasvæði sem eiga langa
framtíð.
Iðngarðarnir í Helguvík og samfellt
svæði að Keflavíkurflugvelli skapa
einstakt tækifæri í þágu bæjarfélag-
anna í kring. Þar á ég ekki aðeins
við næstu bæi heldur allt höfuðborg-
arsvæðið.
Guðmundur Jónsson, arkitekt hefur
lagt grunn að deiliskipulagi Iðngarð-
anna í Helguvík í samræmi við það
sem hér að framan er sagt. Þar er
þess gætt að skapa tækifæri fyrir
ólíka starfsemi, halda stækkunar-
möguleikum opnum og aðskilja um-
ferð þungaflutninga og viðskiptaum-
ferð. Einnig liggja fyrir skipulagsdrög
að uppbyggingu flugvallarsvæðisins
til næstu 20 ára. Þess er vandlega
gætt að skapa andrými á milli íbúa-
byggðar, Iðngarðanna í Helguvík og
Keflavíkurflugvallar, með skilgreindu
útivistarsvæði. Mörg hundruð hektar-
ar lands bíða tækifæra til að þjóna al-
þjóðlegri skipahöfn, alþjóðaflugvelli
og öruggri hraðbraut til og frá höfuð-
borginni. Öll raforkuframleiðsla á
svæðinu verður að sjálfsögðu græn
orka, úr jarðhitaholum af Reykjanesi.
Þetta svæði bjóðum við Reyknesing-
ar til skynsamlegra og sameiginlegra
nota. Það er tvímælalaust hagur allra
landsmanna að opna þetta land og
nýta þetta land til sameiginlegrar
byggðaþróunar á næstu árum og
áratugum. a
20 ovs