AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.03.2004, Blaðsíða 24

SKOÐUN / OPINION
Stórhuga áform
um uppbyggingu í
miðbænum
Ólafur F. Magnússon, borgarfulltrúi F-listans
Mikil umræða var um skipulagsmál á miðbæjar-
svæðinu fyrir síðustu borgarstjórnarkosningar. Sner-
ist umræðan að verulegu leyti um uppbyggingu á
hafnarsvæðinu, þar sem bygging Tónlistar- og ráð-
stefnuhúss ásamt hóteli var þungamiðjan en jafn-
framt hugað að uppbyggingu við vesturhöfnina.
Einnig var mikið rætt um viðbót verslunarhúsnæðis
við Laugaveg og mismunandi stórtækar hugmyndir
um niðurrif gamalla húsa í miðborginni.
Það hefur verið hlutskipti mitt í skipulags- og bygg-
ingarnefnd Reykjavíkur á þessu kjörtímabili að berj-
ast gegn fyrirhuguðu fjöldaniðurrifi gamalla bygginga
á miðbæjarsvæðinu, en meirihluti nefndarinnar vill
ganga mun lengra í þeim efnum en faglegir ráðgjafar
telja verjandi. 19. aldar steinbæir og hlaðin steinhús
eru sérreykvísk fyrirbæri, sem fer ört fækkandi ásamt
fjölda gamalla timburhúsa. í nafni misskilinnar þétt-
ingar byggðar er þessum húsum fórnað á færibandi.
Það sama á við um áformin um niðurrif Austurbæjar-
bíós, þar sem litið er framhjá menningarsögulegu
hlutverki hússins og hinni heildstæðu borgarmynd
Norðurmýrarinnar. Þess vegna er það mér sérstakt
fagnaðarefni að fram séu komnar hugmyndir um
stórtæka uppbyggingu á miðbæjarsvæðinu, án þess
að ráðast þurfi í gífurlegt niðurrif eldri byggðar til að
rýma fyrir nýju skipulagi. Með því að byggja upp á
vannýttu svæði, sem nær frá Lækjartorgi að Austur-
höfninni og vinna land þaðan vestur á bóginn er ætl-
unin að reisa 78 þúsund fermetra byggð norðan nú-
verandi byggðar í kvosinni. Til að þessar hugmyndir
gangi upp þarf að koma til áhugi fjárfesta og sam-
vinna borgaryfirvalda og einkaaðila um skipulags-
hugmyndirnar. Einnig verða samgöngu- og bíla-
stæðamál svæðisins að ganga upp en um leið þarf
að tryggja greiða og helst óhindraða gönguleið frá
Lækjartorgi að fyrirhuguðu Tónlistar- og ráðstefnu-
húsi og hafnarsvæðinu. Hugmyndir um að setja
Geirsgötuna í stokk hafa fengið dræmar undirtektir
samgönguyfirvalda jafnvel þó að kostnaður vegna
þessa yrði lágt hlutfall heildarkostnaðarins vegna
uppbyggingarinnar eða um 3 milljarðar króna.
Sú lausn sem nú er ráðgerð er lakari en þó ásættan-
leg ef umferðarhraða og þar með hávaða er haldið í
skefjum. Hún felst í því að lyfta Geirsgötunni lítillega
þannig að gangandi umferð komi undir götuna án
þess að um eiginleg niðurgrafin undirgöng verði að
ræða. Gengið verði inn í bílastæðahús úr þessum
göngum. Hafnað er hugmyndum um að taka um-
ferðina norður fyrir Tónlistar- og ráðstefnuhúsið og
síðan meðfram hafnarbakkanum, enda myndi sú
lausn umferðarmála slíta hafnarsvæðið frá miðbæn-
um. Þó að undirritaður hafi stutt hugmyndir um að
setja Geirsgötu í stokk er hann almennt á móti því
að setja stóran hluta umferðar í Reykjavík í göng
neðanjarðar. Sums staðar verður þó ekki hjá því
komist til að tryggja nægilega umferðarrýmd. Marg-
ar hættur fylgja akstri í neðanjarðargöngum, ekki síst
á meðan sú ósvinna er látin viðgangast, að staðsetja
olíugeyma í Örfirisey og flytja eldsneyti þaðan í gegn-
um miðborgina. Umferð olíubíla um neðanjarðar-
göng ætti ekki að leyfa á annatímum.
Ég hef varið tiltölulega löngum tíma (að fjalla um
samgöngumálin hér, því án verulegra framfara á því
sviði, m.a. með eflingu almenningssamganga, munu
hinar stórhuga skipulagshugmyndir á miðbæjar-
svæðinu eiga erfitt uppdráttar.
Vonandi sjáum við þær rætast, því betri hugmyndir
um þéttingu byggðar í Reykjavík hafa ekki sést í
langan tíma. B
2 2 avs
'X'-
Flugmynd að hafnarskipulagi, Reykjavík. /
Proposed harbour development in
Reykjavík .
Considerable discussion took place about planning
before the last local election. This discussion
revolved largely around development of the harbour
area, where the building of a music and conference
centre as well as a hotel was the focus, but devel-
opment in the west harbour was also discussed.
There was also heated discussion about increased
shopping development along Laugavegur and vari-
ous degrees of demolition of old buildings in the
central city. It has been my role in the planning- and
building committee of Reykjavík during this term to
fight against the intended mass destruction of old
buildings in the city centre, but the majority of the
people on that committee will go much further than
what its consultants consider defensible. 19th cen-
tury stone buildings and buildings of cut stone are
particular to Reykjavík. Their numbers, as well as
those of old timber houses, are rapidly decreasing.
These buildings are sacrificed on the altar of misun-
derstood wishes to increase the density of develop-
ment. The same applies to the intention to tear
down the cinema Austurbæjarbíó, where the cultur-
al-historical role of that building and the harmonious
Ambitious plans for
downtown
development
Ólafur F. Magnússon, City Councillor of
the F-party
development of the Norðurmýri are overlooked.
I am therefore particularly pleased to witness new
ideas about large-scale development of the down-
town area without the need to tear down many old
buildings to make room for new development. By
building on an underused area from Lækjartorg to
the east harbour, and reclaiming land towards the
west, the intention is to build some 78,000 m2 of
floor-space north of the existing development in the
Kvos. In order for this to work, investors must
become interested, and the city authorities and pri-
vate companies must work together to realise these
planning ideas. We have also to be able to solve the
traffic and parking problems of the area and, at the
same time, an open and preferably unobstructed
pedestrian access has to be secured from
Lækjartorg to the intended music and conference
centre and the harbour area. The idea to construct
an underpass for Geirsgata has not been received
well by the transportation authorities, even though
the cost would only be a small percentage of the
total investment; about 3 billion crowns. The idea
which is now on the table is worse, but could be
agreed upon if traffic speed and noise were kept to
a minimum. This idea consists of lifting Geirsgata
somewhat to enable pedestrian traffic to pass below
without a real excavated underpass. Access to a car
park would be from this underpass. The idea of
routing the traffic north of the music and conference
centre and then along the keyside is rejected, as
this traffic solution would cut the harbour area from
the centre.
Although I have supported the idea of building an
underpass in Geirsgata, I am generally against rout-
ing a large part of the traffic in Reykjavík into under-
ground tunnels. In some places this is unavoidable
to provide necessary access. Traffic in tunnels can
be dangerous - not least of all with the oii harbour in
Örfirisey which transports necessary fuel through the
city centre. The traffic of fuel trucks should not be
permitted during peak hours. I have used much of
this article to discuss traffic because without consid-
erable improvement in this field (e.g. by improving
public transportation), the grand planning ideas for
the central area are likely to run into difficulties.
Hopefully they will be carried out, þecause better
ideas about handling increased densities have not
appeared for a long time. ■