AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.03.2004, Blaðsíða 28

Sigurður Gústafsson
Undanfarin 10 ár hef ég verið að skoða fjóra
hugmyndaheima sem tengjast þó ínnbyrðis. Þessa
heima kalla ég: Konstruksjon, dekonstruksjon, kon-
sumpsjon og konsepsjon. Bæði hönnunar- og
arkitektúrvinnu minni er skipt á milli þessara heima.
Konstruksjon serían (eða heimurinn) er rannsókn á
hefðbundnum hugmyndaheimi modernismans eins
og hann snýr að mér. Þar vinn ég með reglur frá
rússneska Konstruktífismanum, de stijl og kúbis-
manum.
Leikreglurnar eru strangar. Aðeins er unnið með
lárétta og lóðrétta fleti og efnisnotkun mjög sérhæfð.
í húsgagnaseríunni eru til dæmis bara þrír litir: Rautt,
blátt og skærgrænt + það sem ég kalla Ijós og
skugga, það er að segja hvítt, grátt og svart. í
arkitektúrnum sem tilheyrir þessari seríu er að vísu
ekki eins djúpt tekið í árinni og undantekningunni
leyft að sanna regluna eða eins og einhver ágætur
maður sagði: Undantekningin afsannar regluna. Slíkt
verk er meðal annars Klettaborgir á Akureyri.
Raðhúsahverfi sem er í byggingu.
Konstruksjonserían er einskonar afréttari sem ég
leita í þegar að mér finnst sem formheimur minn sé
kominn út í mela og móa. Þar skoða ég einnig
grundvallarsamsetningar byggingarhluta. Svo sem
hvernig hægt er að láta stól hanga saman þó að
hann sé ólímdur og raðað saman á staðnum.
Dekonstruksjon serían er annar handleggur en þó
byggð á sama meiði. Dekonstruksjon er í raun nýleg
heimspekistefna sem byggist á afbyggingu og fir-
ringu. Ég hef þó hér tekið dekonstruksjonína og
afbyggt sjálfan mig.
Það er að segja tekið allt sem á undan er sagt, hent
því og byrjað upp á nýtt. Ég hirti þó upp sömu litina.
Til þess að hafa einhverskonar leiðarljós tók ég það
ráð að nota dansinn. Dansarinn er í raun alltaf að
afbyggja hina hefðbundnu hreyfingu en verður þó að
halda jafnvægi og stundum fellur hann. Hér blanda
ég saman hefðbundnum þekktum formum og bro-
takenndum lausnum. Tango-stóllinn er settur saman
úr tveimur efnishlutum, stáli og aski. Askurinn er
hefðbundið form hins reynda handverks, hann er
geirnegldur, meðan konan sem er sköpun og
upphaf alls er hreyfingin, uppbrotið og breytingin.
Konsumpsjon serían er hrein neysla. Þar er
neyslusamfélagið hafið til vegs og virðingar og „junk-
menningin" sem er hugsanlega eina raunverulega
menning okkar tíma vegsömuð. Takaway-lampinn er
upphaf þessarar seríu. Þarna tek ég innkaupa-
pokann sem er inntak okkar menningar og geri hann
að Ijósi, Ijósi og hamingju okkar vestrænu tíma, þar
sem eru eilíf jól og aðfangadagur verður leiðinlegur af
því að við borðuðum þetta líka á mánudaginn. Hver
þekkir ekki tilfinninguna og lyktina, kjúklingabitar og
franskar, biðin eftir að fá afgreiðslu, pokinn? Skotist
heim, maturinn rifinn úr pokanum og honum
sporðrennt á augabragði - síðan ógleði.
Konsepsjon serían er hallærisleg og íslensk. Hún er
ekki bundin neinum ismum skóla eða þekkingu, bara
tilfinningu og uppruna. Þegar ég var krakki (sumir
segja reyndar að ég hafi aldrei orðið fullorðinn. Ég
tek því raunar meira sem hrósi) var ég svo heppinn
að vera alinn upp við gamla smábátahöfn þar sem
afi minn átti bát. Á sumrin tókum við upp bátinn,
skröpuðum málninguna og gerðum við slitinn saum.
Stundum þurfti að skipta um borð og hnoða. Þar
hafði ég það hlutverk að halda á hamrinum (sleggju
pungnum) sem tekur upp höggin frá þeim sem
hnoðar. Sumir halda að það sé létt verk, en svo er
ekki. Þú þarft að skynja höggin og láta hamarinn
leika í höndum þínum eins og hljóðfæri. Þegar
viðgerðin var búin var tjaran hituð, henni heitri smurt
yfir hið nýja tré til þess að vernda það fyrir ágangi
sjávar. Þessi hugmyndabrunnur frá bernskunni hefur
verið mér hugleikinn. Bátsformið á því ríkan sess í
mínum formheimi. Víkurskóli er í raun bara skipsform
á landi, bæði að utan og innan. Sófinn Keflavík er
annað bátsform sem orðið hefur að sófa.
Hugmyndin er sú að tveir menn komi róandi að
landi, lendi bátnum og leggi hann síðan á hliðina á
hlunna og setjist. ■