Íslenska leiðin - 01.05.2022, Blaðsíða 16
16 ÍSLENSKA LEIÐIN 20. ÁRGANGUR 2022
ÍSLENSKA LEIÐIN
Kolefnishlutleysi 2040 er eitt af markmiðum
íslenskra stjórnvalda þegar kemur að
loftslagsmálum. Markmið um kolefnishlutleysi
var lögfest á síðasta kjörtímabili. En hvað þýðir
það þegar talað er um kolefnishlutlaust Ísland?
Stjórnvöld hafa nefnilega ekki útskýrt hvað þau
eiga við með kolefnishlutleysi 2040, nema að
litlu leyti. Ekki er á hreinu hvort öll losun sem
á sér stað vegna landnotkunar verði tekin með í
reikninginn, en landnotkun er stærsti einstaki
losunarvaldurinn á Íslandi. Enn liggur í loftinu
hvort notast verði við losun frá landnotkun á
ársgrundvelli (100% samdráttur) eða hvort
notast verði við mismun í losun miðað við ákveðið
viðmiðunarár líkt og 1990 (35% samdráttur)
eða 2005 (34% samdráttur). Ákjósanlegast væri
auðvitað að sjá raunverulegt kolefnishlutleysi.
„Kolefnishlutleysi” gæti þess vegna þýtt allt frá
100% niður í 35%.
Annað markmið nýrrar ríkisstjórnar er
55% samdráttur í losun (miðað við 2005) fyrir
árið 2030. Heildarlosun Íslands skiptist í þrjá
meginflokka: bein ábyrgð Íslands (20%), ETS
(13%) og landnotkun (67%). Markmiðið nær
þó aðeins til eins flokks losunar: losunar sem
flokkast á „beinni ábyrgð Íslands”. Sú losun
Hvernig 100% getur verið 35%
og 55% getur verið 13%
Svona villa stjórnvöld fyrir
almenningi þegar kemur að
Á heimasíðu nýja Orku- umhverfis- og auðlindaráðuneytisins um
loftslagsmál kemur fram að íslenska ríkið hafi sett sér markmið
um að verða kolefnishlutlaust fyrir árið 2040. Þá hefur ný
ríkisstjórn einnig sett sér markmið um að minnka losun um 55%
fyrir árið 2030, eins og kemur fram í ríkisstjórnarsáttmála. Þetta
segir þó alls ekki alla söguna enda er mjög flókið að koma svona
miklum upplýsingum í svona lítinn texta, sem getur valdið því að
framsetningin verður villandi. Þessi grein er því tilraun til að setja
hlutina í samhengi við raunverulegt 100% kolefnishlutleysi.