Íslenska leiðin - 01.05.2022, Blaðsíða 23

23ÍSLENSKA LEIÐIN TÍMARIT STJÓRNMÁLAFRÆÐINEMA
ÍSLENSKA LEIÐIN
Þórhildur Hagalín – upplýsingafulltrúi hjá útlendingastofnun
Nafn, aldur og atvinna
Ég heiti Þórhildur Hagalín og er 40 ára
gömul og starfa sem upplýsingafulltrúi hjá
Útlendingastofnun.
Hvað er Útlendingastofnun og hvert er
hlutverk hennar?
Útlendingastofnun er ein af undirstofnunum
dómsmálaráðuneytisins og hefur það hlutverk
að afgreiða umsóknir um dvalarleyfi, umsóknir
um íslenskan ríkisborgararétt, alþjóðlega
vernd og vegabréfsáritanir. Einnig eru gefin út
ferðaskilríki fyrir flóttamenn og vegabréf fyrir
útlendinga. Þetta er það helsta.
Hver er þín reynsla af Útlendingastofnun?
Ég er búin að vinna hérna í sex ár. Þessi stofnun
er mjög spennandi vinnustaður þar sem það eru
alltaf mörg og krefjandi verkefni á borðinu og hér
starfar mikið af góðu fólki.
Hvernig sérðu fyrir þér að nýja ríkisstjórnin
fari að málum tengdum Útlendingastofnunar,
viðhaldi hennar eða upplausn og hvað finnst
ykkur um það?
Það sem ég óska mér persónulega er að
stjórnmálamönnum, sama með hvaða flokki þeir
standa, sé óhætt við að tala um útlendingamál.
Það er í raun lítið talað um útlendingamál á
almennum grundvelli, það er aðallega gert
þegar það koma upp hitamál í fjölmiðlum sem er
auðvitað eðlilegt. En ég myndi óska mér að það
yrði meira rætt um útlendingamál og sýn fólks á
þeim til lengri tíma.
Hver er ykkar drauma framtíð fyrir
Útlendingastofnun og hvernig mynduð þið
fara að því að gera hana að raunveruleika?
Við erum t.d. að taka fyrstu skrefin í áttina að
stafrænu herferðinni okkar. Við vorum að setja í
loftið rafræna umsókn um ríkisborgararétt, þar
liggur framtíðin okkar. Ég vona að við munum
fljótlega geta tekið við öllum umsóknum með
rafrænum hætti, sérstaklega þær sem er nánast
hægt að framkvæma sjálfkrafa. Dæmi um það
væri umsókn um endurnýjun á dvalarleyfi þar
sem fólk þarf bara að uppfylla ákveðin skilyrði
til að málið sé afgreitt. Það væri flott að geta
gert það með rafrænum hætti og við vitum að
systurstofnanir okkar erlendis eru að hluta til
farnar að gera það.
Það væri fyrst og fremst óskandi að við
gætum veitt betri þjónustu svo að fólk fái svör
hratt og skýrt ásamt góðum upplýsingum um
stöðu mála þeirra.
Finnst þér gagnrýnin á Útlendingastofnun
vera réttmæt eða er eitthvað sem er hægt að
bæta hjá ykkur?
Málin sem eru til umfjöllunar eru nánast alltaf
mál einstaklinga. Það er vissulega oft gott að
skoða þessi mál til að sjá hvernig kerfið virkar
en eins og ég kom fram á áðan þá vantar að ræða
útlendingamál á almennari nótun. Það sem
þessi stofnun gerir er að fylgja lögum sett af
Alþingi og svo þegar kemur að því að framfylgja
þeim ákvörðunum sem stofnunin hefur tekið
á grundvelli þessara laga þá kemur það oft illa
út. Þetta eru oft erfið mál en framkvæmdin
endurspeglar þessi lög og hvernig þau virka.
Eins mikinn skilning og starfsmenn
stofunarinnar hafa á málum einstaklinga sem
fáathygli, þá er það ekki alltaf málaflokknum
til framdráttar að skoða þau eingöngu á þeim
grundvelli. Vissulega heyrast oft raddir þar
sem er verið að gera upp starfsfólkinu hér
einhverjar skoðanir og að starfsfólkið taki
einhverjar geðþótta ákvarðanir. Þessi ummæli
eru náttúrulega bara fráleit og hlutir sem maður
hlær frá sér. Ég vildi óska að umræðurnar væru
á almennari nótum til þess að það sæist betur
hvaða tól starfsfólk hérna hefur til að taka
ákvarðanir um mál fólks.
Baldvin Pálsson,
ritstjórn
Dagur Kárason,
ritstjórn
ofbeldi sem Útlendingastofnun beitir fólki
sem sækir þjónustu til þeirra, t.d. sviptingar á
húsnæði og heilbrigðisþjónustu sem varð til þess
að fólk varð eftir á götunni án matar. Einnig eru
til dæmi um að umsækjendur fengu skilaboð
um að koma að fá bólusetningarvottorð en voru
lokkaðir þangað á fölsuðum forsendum þar sem
þeir voru beittir ofbeldi og hent úr landi. Það var
síðar dæmt ólögmætt en svo urðu engar frekari
afleiðingar. Það er ótrúlegt að viðhorfið gagnvart
útlendingum hafi ekki breyst þar sem við getum
gert svo miklu betur. Ég held að við komumst
ekkert áfram nema við
- Með