Heimili og skóli - 01.02.1954, Blaðsíða 24

18
HEIMILI OG SKÓLI
/
Litið inn í hjálparskóla
Þegar ég fór utan síðastliðinn vetur,
hafði ég hugsað mér að reyna að kynn-
ast eitthvað skólum fvrir vangefin
börn, sem á Norðurlöndum nefnast
„Hjælpeskoler". Þegar ég kom til
Kaupmannahafnar, lét ég því verða af
þessu og stóð einn dag fyrir utan
stærsta skóla þessarar tegundar í
Kaupmannahöfn, en hann heitir
Frederiksgárdens skole. Mér var vísað
inn til skólastjórans, en það er kunnur
uppeldisfræðingu.r og sérfræðingur í
meðferð vangefinna barna, mag. art.
Sofie Rifbjerg. í þessum skóla eru 480
börn, sem koma þangað víðs vegar að
úr borginni, en annars eru þar 7 slíkir
skólar, allir eru þeir þó minni en
þessi. Skóli þessi er nálega nýr, hinn
fullkomnasti að öllum búnaði og að-
eins sniðinn fyrir þessa starfsemi. Stof-
ur eru allar litlar, enda ekki ætlaðar
nema fyrir 16 börn, en það er há-
markstala í bekkjum hjálparskólanna,
og stundum eru ekki nema 12 í bekk.
Frú Sofie Rifbjerg tók á móti mér
frábærlega alúðlega. Hún er roskin
kona, virðuleg í fasi, en elskuleg í við-
móti og býr yfir miklum persónuleika.
Sá ég, að nemendur báru mikla virð-
ingu fyrir henni. Hún fylgdi mér um
allan skólann, og er það þó löng leið.
Ég kom inn í flestar kennslustofur, en
hvar sem ég kom, varð ég hvergi var
við það, sem við í daglegu tali köllum
nám í venjulegum skólum, heldur
vinnu. Kennslustofurnar voru allar
vinnustofur. Lesturinn var vinna,
reikningurinn var vinna. Alls staðar
var kennt í einhvers konar vinnu-
formi. Bekkjarbragur allur bar líka
vott um það. Hvar sem komið var, sá
ég varla nemendur í réglulegum sæt-
um. Flest voru í hóp í kringum kenn-
arann. Munnlegar námsgreinar eru
nálega engar, en handavinna aftur
mikil. Ég kom inn í marga handa-
vinnutíma. Stúlkurnar voru að sauma
sér leikfimisföt, vinnusloppa og annað
slíkt. í eldhúsinu voru þær að baka og
sjóða. Drengir voru víða við smíðar,
bæði trésmíði og málmsmíði. Á ein-
um stað voru 15 ára drengir að smíða
lítil skip úr járni. Þar mátti sjá góða
gripi. Þetta voru hálfullorðnir menn.
Þarna var annars furðuleg fjölbreytni
í alls konar hjálpargögnum, bæði við
bóklegt og verklegt nám, og virðist
ekkert vera sparað til að manna þetta
unga fólk, þótt það eigi allt erfitt með
bóklegt nám. Flest þessi börn eru
þarna alla sína skólatíð, og mega hætta
14 ára. Þau mega þó vera einn vetur
til, ef þau óska þess, og þau eru býsna
mörg, sem það gera. Miklu er þarna
færra af drengjum en stúlkum. Stúlk-
urnar eru margar hinar myndarleg-
ustu, hálffullorðnar með liðað hár oo-
/ o
lakkaðar neglur. Börnin virtust kunna
þarna vel við sig. Þau eru þarna með-
al jafningja og án alls samanburðar
við börn, sem eru miklu betur gefin.
Dálítill losarabragur virtist mér á
skólalífinu. Það þarf kannske svo að
vera; svona börn þola kannske ekki