Alþýðublaðið - 29.01.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 29.01.1920, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið Crefið lit af Æ.lþýÖ«Lflolfknii.m. 1920 Fimtudaginn 29. janúar 20. tölubl. JKIarkiB sex aiirar! Dollar sex krónur! Khöfn 27. jan. Markiö er nú í 6 aurum en dollar 6 kr. 7 aur. €rzberger skotinn! Khöfn 27. jan. Frá Berlín er símað, að þegar Erzberger hafi í gær komið úr íéttarhaldinu í Helfferich-málinu, bafi stúdent einn skotið á hann og hitt hann í öxlina. Orsökin Pólitísk æsing. ^varti clanOi. Fyrir fáum dögum kom fregn ^m það, að pest geysaði í nokkr- UW borgum á Balkanskaganum, °g í gær um það að pestin hafi einnig gert vart við sig í Rúss- tandi, hafi rússneska ráðstjórnin ^Utt frá Moskva sökum pestar- tonar. Þessi pest er sama veikin og ®ti er heimsótti okkur íslendinga arið 1402 og var þá kölluð Svarti ^uði. Hér varð hún gífurlega ^nnskæð, og er álitið að hún Qafi drepið nær þriðjung allra laö<lsmanna. í'estin er ekki neitt nýnæmi íyrir Austurlandaþjóðirnar. Má 8egja að hiín hafi geisað þar frá a'da Öðli, hafa menn sagnir af °enni hér um bil 100 árum f. Kr. **un er landlæg í Austurlöndum, en 8Ýa við og við upp, og nær þa oft til suðurhluta Austur-Ev- r6pu og stundum lengra vestur og norður á bóginn, svo sem á 14. öld. Þá komst hún alla leið til Grænlands. Er talið að úr henni hafi dáið um 25 milj. manna bór í álfu á árunum 1346—52. Síðan hefir hún nokkrum sinnum gert vart við sig hér í álfu, og þá venjulega fyrst í Konstantínópel eða einhverri af borgunum á Balk- anskaganum. Aðalheimkynni henn ar halda menn að sé í Mið-Asíu og Mið-Afríku. Fest þessi orsakast af sótt- kveikju og er mjög „smittandi". Berst sóttkveikjan á ýmsan hátt, svo sem með rottum. Rotturnar síkjast nefnilega líka af pestinni og berst sóttkveikjan svo með flóm, sem lifa á rottunum, yfir á menn, þvi samskonar fiær lifa á rottum og mönnum. Tíðast sýkj- ast menn við það, að þeir fá sóttkveikjuna í rispur eða sár á húðinni. Er minni hætta á að sóttkveikjurnar sýki, þótt þær t. d. komist niður i iungu. Með vaxandi hreinlæti og heilbrigðis- gæzlu, hefir sýkingarhættunni að miklu verið afstýrt hér í Evrópu. Þegar pestin geysaði í Hong-Kong 1894, fann franskur maður að, oafni Yersin, sóttkveikjuna. Eftir að sóttkveikjan var fundin, tókst mönnum einnig að finna ráð til þeas að lækna hana með „serum" væri það gert í tæka tíð. Einnig hefir tekist að bólusetja gegn henni með góðum árangri. Menn veikjast venjulega 2—'6 dögum eftir að þeir hafa sýkst og byrjar veikin með köldu og megnri hitasótt. Venjulega er sjúklingur- inn úr allri hættu á niunda degi, en sé pestin skæð drepur hún oft á fyrsta sólarhringnum. Skæðust og tíðust er pest þessi í Indlandi og Ktna. Hefir hún aldrei verið mannskæð hór í álfu upp á sið- kastið, og vonandi tekst einnig að stemma stigu fyrir útbreiðslu hennar á Balkan og í Rússlandi, enda herma skeytin eigi að hún sé mjög skæð. X pröfessor 6ooðe um ástandið í Sovjet-Rússlandi. (Niðurl.). Með því að fullnuma sig í frí- stundum sínum, getur verkamað- urinn hækkað úr einum launa- flokki í annan. Prof. Goode segir það muni hafa kostað afskaplegt erfiði, að semja þessa flokka. f verksmiðjunum eru menn löngu hættir því, að láta verka- mennina sjálfa stjórna. ÖU stjórn hvílir nú á framkvæmdarstjórum og verkfræðingum. Foringjarnir og stofnnr þeirra, Að síðustu heldur próf. Goode því fram, að ekki megi álíta for- ingjana menn, sem eingöngu láta stjórnást af valdafíkn. „Þeir eru hugsjónamenn, og hafa sleitulaust unnið að þvi, að koma hugsjón- um sinum í framkvæmd". Hug- sjón þeirra er Marxrsocialisminn, „menn geta næstum þvi sagt, að Karl Marx sé guð þeirra". Þeir eru afburðamenn, og stjórn þeirra er hin afkastamesta, sem Rússar hafa haft, síðan keisaran- um var steypt úr stóli, en hug- sjónir þeirra eru þeim fyrir öllu. Hann segir, að bolsivíkarnir séu ekki í algerðum meiri hluta al- staðar, en þeim fjölgar með degi hverjum. En það, sem hefir gefið þeim mestan kraft, er fjandskapur Bandamanna. Oagnrýning á sognsogn próf. Ooode's. Enskur maður, Paul Dukes, sem dvalið hefir í Rússlandi nær hálfa stjórnartíð bolsivíkanna, hefir skrifað gagnrýningu á lýsingu Goode's. Hann segir, að hann hafi aðeins athugað eina hlið. „Hefði Goode dvalið lengur í Rússlandi, og talað rússnesku, myndi hann hafa komist að því, að flestir kennarar eru andstæðir bolsívík- unum".

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.