Vinnan og verkalýðurinn - 15.09.1954, Blaðsíða 9

Alkunnugt er, að kaupgjaldsbaráttan sumarið 1951 var ekki svar
við árás á kaupgjaldið í orðsins beinu og gömlu merkingu, heldur svar
við gengislækkunarárás, sem jafngilti stórfeldri launalækkun fyrir
verkalýðinn.
Loks er skemmst að minnast hinna miklu desemberverkfalla 1952.
Þar stóð verkalýðshreyfingin ekki í ströngu við að hrinda beinni
launaárás, heldur það, að endurvinna eitthvað af því, sem auðstéttin
hafði með valdastöðu sinni í þjóðfélaginu reitt af vinnandi fólki um
bakdyr stjórnmálanna.
Af þessu má þó ekki draga þá ályktun, að barátta verkalýðsfélaga
fyrir kaupi og kjörum sé ekki lengur í sínu gildi og hlutverki stéttar-
samtaka verkalýðsins sé lokið. Þvert á móti hafa verkalýðssamtökin
sem hagsmunatæki nú í dag stærra hlutverki að gegna en nokkru
sinni fyrr í sögu sinni. — Sannleikurinn er sá, að hugtakið hags-
munabarátta — baráttan um kaup og kjör — er víðtækara heldur
en margur vill vera láta eða gerir sér ljóst. Og hin stéttarlega eining
verkalýðsins takmarkast á því einu hve sjóndeildarhringur verka-
lýðsins er stór í hagsmunamálunum hverju sinni.
Við höfum komizt að raun um að á s. 1. 6—8 árum hafa verka-
lýðsfélögin hvað eftir annað orðið að grípa til verkfallsvopnsins til
að hrynda pólitískum árásum ríkisvaldsins á hagsmuni alþýðu og
þar jafnan átt að mæta ríkisstjórnunum sjálfum við samningaborðið
ásamt atvinnurekendum. I öllum þeim stórátökum, sem að framan
var getið, var sköpuð baráttueining verkafólks úr öllum stjórnmála-
flokkum, með misjafnlega miklum árangri, gegn tollaárásum, dýr-
tíðarlögum, gengislækkunum o. s. frv. — og var þó hér við að etja
ríkisstjórnir, sem ýmist tveir eða þrír af fjórum stjórnmálaflokkum
landsins stóðu á bak við.
Hitt er svo ekki hvað minnst um vert, að marga lærdóma getur
verkalýðshreyfingin dregið af þessum deilum og framvindu verka-
lýðsmálanna undangengin ár. Það er t. d. íhugunarverður minnis-
punktur að eftir haustþing A. S. I. 1942 meðan raunveruleg eining
ríkti innan A. S. í. undir heiðarlegri forystu, treystust ekki hin fjand-
samlegu þjóðfélagsöfl til alvarlegrar atlögu, þótt oft væri á því typpt
(t. d. nýjum tollum, gengislækkunum o. s. frv.). Þess er og vert að
minnast, að 1947 þegar tollaárásin var gerð, var henni svarað eins
og vera bar með launabaráttu. — Hins vegar eftir haustþing A. S. í.
1948 fengu ,,dýrtíðarlög“, gengislækkanir o. þ. u. 1. að grassera í búi
alþýðunnar í friði A. S. I., — og enn í dag væri verkalýðnum óbættur
með öllu sá skaði, hefðu ekki einstök félög, sem allir þekkja, tekið
VINNAN og verkalýðurinn 95