Vinnan og verkalýðurinn - 15.12.1954, Blaðsíða 22

Þessi kenning gæti því aSeins stað-
izt, að tvennt sé fyrir hendi. í fyrsta
lagi, að skipting þjóðarteknanna og
þar með þeirra lífsgæða, sem þjóð-
félagið hefur til skiptingar, sé fastá-
ltveðin í eitt skipti fyrir öll og til sé
eitthvað sjálfvirkt kerfi, sem haldi
þessari skiptingu óbreyttri hvað sem
peningaupphæðum líður. í öðru lagi,
að þetta magn sé óumbreytanlegt og
kjarabarátta launþega hafi þar engin
áhrif á, nema þá helzt til lækkunar.
Hver maður veit, að hvorugt þetta
er til staðar í raun og veru. Hlutfall-
ið milli samanlagðrar fúlgu þeirrar,
sem launþegar fá og þeirrar sem at-
vinnurekendur fá, er breytilegt og
breytist stöðugt. Vel heppnuð launa-
barátta eykur drjúgum hlut launþeg-
anna, aðgerðaleysi breytir hlutfallinu
atvinnurekendum í hag. Og ekki þarf
nema að líta á skýrslur um fram-
leiðslumagn og þjóðartekjur til að
sannfærast um, að magn þeirra lífs-
gæða, sem þjóðfélagið ræður yfir
hverju sinni er líka miklum breyting-
um háð. Þá er það einnig vitað mál,
að launabaráttan hefur bein áhrif á
þetta magn. Þegar atvinnurekendur
verða að láta undan og hækka laun
launþeganna, reyna þeir auðvitað að
bæta sér það upp á annan hátt. Ein
af aðferðunum til þess er að auka
framleiðslumagnið með bættri tækni.
Nýjar vélar eru teknar í notkun, sem
stórauka afköst verkamannanna og
skila þannig atvinnurekendunum
auknum gróða og þjóðfélaginu í heild
auknu magni lífsgæða.
Það ber því allt að sama brunni.
Stöðug endurskoðun, þarf að fara
fram á því verði, sem verkamaðurinn
selur vinnuafl sitt. Sú endurskoðun
getur ekki farið fram nema með bar-
áttu við auðstéttina, því að reynslan
Þorsteinn Valdimarsson:
Morgunn
Að keldu kaldri
kraup cg og saup
þæga veig,
þyrst, sem mig lysti,
meðan fjaðurklið,
feginn degi,
gaukur jók —
gall við í falli.
________________________________i
sýnir, að hún lætur aldrei neitt af
hendi ótilneydd, enda varla hægt að
gera ráð fyrir öðru.
Launabaráttan er því verkalýðn-
um lífsnauðsyn og hún er meira Með
henni er hann að gegna þjóðfélagslegu
hlutverki, sem er nauðsynlegur þáft-
ur efnahagsþróunarinnar.
Hitt er svo annað mál, að einhliða
kaupgjaldsbarátta er alsendis ófull-
nægjandi. Þegar auðséttin hefur rík-
isvaldið í sínum höndum getur hún
gert að engu árangra þeirrar baráttu.
Hefur íslenzk alþýð.a orðið mjög að
kennar á því í seinni tíð. Efnahags-
mál nútíma þjóðfélags eru orðin svo
flókin, þar er orðið svo mikið um
ailskonar sjónhverfingar og auðvirði-
legar blekkingar, að verkalýðnum er
það bráð nauðsyn, að efla skilning
sinn á öllum grundvallaratriðum og
það segir sig sjálft, að þar getur hann
ekki hlítt leiðsögn hagfræðinga auð-
stéttarinnar, hversu lærðir sem þeir
eru. Verkalýðurinn verður að skilja
hlutina sínum eigin skilningi, leggja
sitt sjálfstæða mat á þá og í krafti
204
VINNAN og verkalýburinn