Vinnan og verkalýðurinn - 15.12.1954, Blaðsíða 36

F. M. DOSTOJEVSKIJ:
Augljóst ei»
VMMfasamt
múl
Pramhald.
framkvæmt hana. Þegar hún aftur
á móti var barnshafandi, framkvæmdi
hún hugsunina. í báðum tilfellunum
er sama hugsunin ráðandi, en mun-
urinn milli þeirra feikilegur.
Ef kviðdómurinn hefði sýknað
hana, hefði hann að minnsta kosti
getað stuðst við þessa jákvæðu álykt-
un: „Svonalöguð sjúkleg afbrygði eru
að vísu mjög sjaldgæf, en þó þekkj-
ast þau. Er ekki einmitt skýringin á
þesau tilfelli bahnsþungi hennar?“
Þessi spurning er rökrétt. í þessu til-
felli væri miskunnsemin byggð á
fullum rökum, allir gætu skilið hana,
og það mundi ekki valda neinum
ruglingi á réttarhugtökum manna. Og
hvaða tjón var orðið, þó kviðdómnum
hefði skjátlast? Það er betra að skjátl-
ast í nafni miskunnseminnar, heldur
en harðýginnar, og það þess heldur,
sem erfitt hefði orðið að benda á
mistökin. Afbrotakonan varð fyrst
allra til að viðurkenna sök sína, hún
meðgekk strax eftir að hún framdi
ódæðið. Einnig hálfu ári seinna játaði
hún á sig sökina fyrir réttinum. Og
þannig mun hún eflaust fara til
Síberíu í fullri sátt við samvizku sína,
og þannig mun hún líka ef til vill
deyja, á banastundinni sannfærð um,
að hún sé morðingi, og iðrast beizk-
lega afbrots síns.
Engri lifandi menneskju hefur
hugkvæmst að setja þetta í samband
við barnsþungann, þó hann sé hins-
vegar orsök þess alls: hefði hún ekki
verið barnshafandi, hefði tvímæla-
laust ekkert gerzt .... Nei, af tveim
yfirsjónum ætti að velja þá miskunn-
samari, þá ætti maður þrátt fyrir
allt hægara um svefn ....
Annars var ljósmóðir viðstödd rétt-
arhöldin, eins og áður var getið. Með
dómnum yfir afbrotakonunni var
einnig kunngerður dómur yfir ó-
fæddu barni hennar — einkennileg
staðreynd, eða er ekki svo? Við verð-
um að gera ráð fyrir að þetta verði
ekki raunveruleiki, engu að síður
lítur það út sem harður raunveru-
leiki. Ófætt barnið er óneitanlega
dæmt til síberískrar tugthúsvistar
ásamt móðurinni, sem verður að
næra það af sjálfri sér. Fylgi það
móður sinni í útlengðina, missir það
föður sinn, en verði málslok þau, að
faðirinn haldi því, (um afstöðu hans
í því er mér ókunnugt), þá missir það
móður sína. í stuttu máli: barnið er
svift foreldrum sínum áður en það
fæðist. Én þetta er aðeins byrjunin.
Þegar það stækkar og fréttir allt um
móður sína, þá — ja, hvað þá? Það
er hægt að hugsa sér margt, en rétt-
ast er að líta málið sem einföldustum
augum, þannig hverfa allir hugarórar
bezt. Það er reynsla mín, að öll þau
fvrirbrigði, er virðast óvenjulegusc,
verði allra fyrirbrigða almennust, ef
þau eru litin sem einföldustum aug-
um.
Við skulum nú Sem snöggvast snúa
okkur að Kornílov. Nú er hann að
vissu leyti aftur orðinn ekkill. Hann
218
VINNAN og verkalýöurinn