Ný menntamál - 01.04.1998, Blaðsíða 13

Ur nýbúadeild Vesturbœjarskóla.
V iðurstöður minna eigin rannsókna á les-
fcerni barna sem komu til Bandaríkjanna milli
7 og 11 ára aldurs sýndu greinilega að þau
börn sem gátu talað og lesið móðurmálið
stóðu sig mun betur í lestri og áttu auðveldara
>neð að skýra huglœg tengsl orða en börn sem
ekki voru vel að sér í móðurmálinu.
aðstoð í ensku. Samfélag þeirra tíma gerði kröfu um
menntað vinnuafl og flóttamenn úr mið- og yfirstétt
Kúbu sættu sig ekki við að gerast verkafólk. Þeir sáu
heldur enga ástæðu til að móðurmálið og menningin
vikju fyrir nýja málinu. 1 kjölfar þessara krafna voru lög
um tvítyngiskennslu sett árið 1968. Með þeim hófst tví-
tyngiskennsla í skólum með fleiri en tuttugu nemendur
af sama málbakgrunni og á sama aldri. Tvítyngis-
kennsla felst í að nemendur fá kennslu að hluta til á
móðurmáli en að hluta til á ensku. Oftast eykst hlutur
enskunnar þar til hún verður allsráðandi. Árið 1974 lög-
sóttu foreldrar barna af kínverskum uppruna í San
Fransisco skólaumdæmið á þeirri forsendu að börn sem
ekki kynnu ensku hefðu ekki jafnan rétt til náms. Lög-
in um tvítyngiskennslu náðu ekki yfir þessi börn og í
framhaldi af því voru sett lög um að öll börn með annað
móðurmál en ensku skyldu fá sérstaka kennslu í ensku
og að kennarar skyldu vera sérmenntaðir í kennslu
ensku sem seinna máli. Undanfarinn aldarfjórðung hafa
því farið samhliða tvítyngiskennsla og sérstök ensku-
kennsla fyrir nýbúabörn í Bandaríkjunum (Banks,
1988),
Fræðimenn eru á einu máli um að tvítyngiskennsla, ef
rétt er að henni staðið, sé besta leiðin til að ganga úr
skugga um að börn sem ekki hafa ensku að móðurmáli
standi jafnfætis öðrum nemendum í námi. En hún er
ákaflega dýr og erfitt að fá hæfa kennara sem tala bæði
málin nægilega vel til að geta notað þau í kennslu. Mjög
misjafnlega er því staðið að tvítyngiskennslu, árangur
hennar oft misjafn og hún er umdeild meðal almennings
(Banks, 1988). Sem dæmi um slæma framkvæmd tví-
tyngiskennslu má nefna að um daginn kom til mfn nýút-
skrifaður kennari sem hafði fengið starf sem aðstoðar-
kennari í tvítyngisbekk í Massachusetts. Neminn sem
kunni ekkert fyrir sér í nýbúakennslu bað mig um ráð.
Ég hváði og spurði hana hvort tvítyngiskennaranum
þætti ekkert athugavert við að fá til sín aðstoðarkennara
sem ekkert kynni fyrir sér í kennslu tvítyngdra barna.
Neminn svaraði að svo væri ekki því að kennarinn hefði
sent sig til mín því hún sjálf kunni ekkert fyrir sér held-
ur. Kennarinn talaði spænsku og þess vegna var hún
gerð að tvítyngiskennara. Sögur eins og þessi eru al-
gengar og sýna að ekki er allt sem kallað er tvítyngis-
kennsla, raunveruleg tvítyngiskennsla.
Um það bil 30% nemenda með annað móðurmál en
ensku í Bandaríkjunum búa í bæjarfélögum þar sem
ekki er unnt að halda uppi tvítyngiskennslu enda ekki
lögboðin í slíkum tilfellum (GAO skýrslan, 1994).
Þessi börn eiga samkvæmt lögum rétt á sérstakri ensku-
kennslu. I upphafi fór kennslan fram á líkan hátt og
kennsla erlendra tungumála þ.e. með málfræði og þýð-
ingaraðferðinni. Tilgangurinn var að þjálfa málfærni og
koma síðan nemandanum út í almenna bekki eins fljótt
og unnt var. Sú aðferð reyndist heldur illa þegar reyndi
13