Ný menntamál - 01.04.1998, Blaðsíða 22

C )
Sagan sem lögð var til grundvall-
ar segir frá skólastarfi, reynslu, sam-
ræðunt og pælingum krakka á svip-
uðu reki og nemendur mínir voru. I
sögunni er velt upp spurningum um
ýmis mál sem snerta á einhvern hátt
vísindin og náttúruna:
• Hvað er efni? Er eitthvað annað í
heiminum en efni? Hver er
minnsta efnisögnin?
• Hvað gerir vísindamaður? Til
hvers eru vísindi?
• Gera allir vísindamenn tilraunir?
Er hægt að endurtaka tilraun ná-
kvæntlega?
• Hvað er „vísindaleg aðferð“?
Nota vísindamenn ímyndunarafl?
Er stærðfræði vísindi?
Eftir lesturinn spurðu nemendur
þó iðulega annarra spurninga en
þeirra sem ég hafði gert ráð fyrir og
slíkt gerði samræðurnar enn meira
virði. Slíkt leiddi líka til þess að ég
hafði ekki alltaf rétt svar á reiðum
höndum. Þótt kennara geti þótt slíkt
óþægilegt þá er mjög mikilvægt fyr-
ir samræðuna að það sé á valdi nem-
enda hvert hún leiðir, en að ekki sé
stefnt að einu réttu svari. Það verður
að búa einhver ráðgáta í því sem
rætt er um þannig að áhugi nemenda
á að fást við efnið lognist ekki út af.
Sé ráðgátan til staðar geta þeir enda-
laust velt hlutunum fram og aftur.
Eftir slíkan tíma þurfti nánast að
reka nemendur heim með valdi. Aft-
ur á móti er mjög erfitt að halda
samræðu gangandi þegar nemendur
hafa það á tilfinningunni að rétt svar
við því sem þau eru að ræða hafi
verið sett fram fyrir 100 árum af
þeim fróðari mönnum (yfirleitt vís-
indamönnum).1 Vegna þessa þá get-
ur reynst erfitt að taka ýmis efni
náttúruvísindanna til heimspekilegr-
ar samræðu. Þegar talað er um
ákveðin fyrirbæri svo sem efni, ljós
og þrýsting er mjög sterk tilhneiging
til þess að treysta algjörlega á skýr-
ingar vísindanna og að sjálfsögðu er
mikilvægt að skýringarnar séu tekn-
ar alvarlega. Samt eru ákveðin hug-
tök, svo sem tími og rúm, sem við
hefðum öll gott af að hugleiða hvort
séu endilega eins sjálfsögð og við
teljum hversdagslega. Það getur ver-
ið ntjög athyglisvert að kanna af
hverju við lítum alltaf á tímann sem
endalaust, áframhaldandi ferli. Af
hverju horfum við alltaf á líf okkar í
fortíð-nútíð-framtíð? í heimspeki-
legri samræðu gefst tækifæri til að
varpa frá sér öllum forhugmyndum
og kanna hvort hægt sé að líta heim-
„Karlmenn eru bara karlmenn"
Viðhorf og væntingar íslenskra karla
• Hvað vilja íslenskir karlar? Hver eru viðhorf þeirra og væntingar varð-
andi heimili, vinnu og börn? Hvaða heimilisstörfum sinna þeir? Fá þeir
að velja föt á börnin? Kunna þeir á þvottavélina? Hver velur styttur á
heimilið og ákveður þeim stað? Hver man eftir afmæli Nonna frænda?
Er félagslegt öryggisnet karla lakara en kvenna? Hver eru viðhorfin til
jafnréttis kynja? Hvað er karlmennska? Segja karlar trúnaðarvinum
sínum „allt“?
• Svör hóps íslenskra karla við þessum spurningum og fleirum er að finna
í nýrri bók eftir Ingólf V. Gíslason, sem Skrifstofa jafnréttismála gefur út.
Á grundvelli svaranna og innlendra og erlendra rannsókna ræðir
höfundur stöðu karla innan og utan heimilis og hvað ætla megi að verði
líkleg þróun á næstu árum.
• Á skrifstofu jafnréttismála er bókasafn þar sem saman er kominn
verulegur fróðleikur um kynin, stöðu þeirra og samskipti á ýmsum
sviðum mannlífsins. Safnið er öllum opið.
• Sími skrifstofunnar er: 552 7420. Vefslóðin er: jafnrétti.is.
22