Ný menntamál - 01.04.1998, Blaðsíða 35

5. Samræma viðmið og farveg þjónustunnar innan skólakerf-
isins þegar vísa þarf máli barns til sérfræðinga utan þess.
6. Setja hlutlæg viðmið um þau skilyrði sem barn og fjöl-
skylda þess þarf að uppfylla þegar ákveðið er hvaða með-
ferð mál þess á að fá.
7. Setja hlutlæg viðmið um hegðun barnsins og færni í námi,
svo hægt verði að meta hvort árangur hafi náðst í máli sem
vísað er til skólaskrifstofu .
8. Senda tíðar upplýsingar frá skólunum til skólaskrifstof-
anna um mat þeirra á framvindu og árangri sérfræðiþjón-
ustunnar.
9. Ráða félagsráðgjafa á skólaskrifstofur og félagsráðgjafa og
sálfræðinga sem sérþjálfaðir eru í fjölskylduráðgjöf til
heilsugæslunnar.
Eða
sameina heilsugæslu, skólaskrifstofu og félagslega þjón-
ustu í einni þverfaglegri þjónuslumiðstöð.
10. Færa fyrsta stig þjónustunnar, sem er greining á sértækum
örðugleikum í aðlögun og námi, frá heilbrigðiskerfinu og
inn í skólakerfið.
11. Auka stórlega ráðgjöf í atferlismótun, bekkjarstjórnun og
kennslutækni við starfandi kennara og annað starfsfólk
skóla.
12. Bjóða kennurum og öðrum, sem lokið hafa háskólagráðu í
öðrum greinum, stutt, hagnýtt nám í atferlismótun,
kennslutækni, bekkjarstjórnun og námgagnagerð.
Höfundur þakkar Einari Hrafnssyni tæknilega aðstoð, og
Ragnari S. Ragnarssyni, Rósu Eggertsdóttur, Rúnari Sigþórs-
syni og Z. Gabrielu Sigurðardóttur lestur á handriti.
HEIMILDIR SEM STUÐST VAR VIÐ
Bruce, Guy, 1995. Why our schools don’t work and what you can do about it.
Behavior and Social lssues, 5 (2), 3-4.
Greenwood, C.R. og fleiri, 1992. Out of the Laboratory and into the Community. 26
years of Applied Behavior Analysis at the Juniper Gardens Children’s Project.
American Psychologist, 47, 11 (November), 1464-1474.
Guðríður Adda Ragnarsdóttir, 1996. Vex vilji þá vel gengur. Nokkrar grundvallar-
reglur atferlisfræðinnar við hönnun kennsluefnis. Tölvumál. Tímarit Skýrslu-
tæknifélags íslands. 21. árg., 4. tbl.(október), bls. 19-25.
Guðríður Adda Ragnarsdóttir, 1997. Þegar risinn rumskar. Um gagnsemi atferlisvís-
indanna við gæðastjórnun. Dropinn. Blað Gæðastjórnunarfélags Islands. 4. árg.
l.tbl. (febrúar), bls. 10-11.
Johnson, K.R. og Layng, T.V.J., 1992. Breaking the Structuralist Barrier. Literacy
and Numeracy with Fluency. American Psychologist, 47, 11 (November), 1475-
1490.
Journal of Applied Behavior Analysis, 1992, 25, (1). Allt heftið sem tileinkað var
„þeirri kreppu sem skólinn er í; greiningu vandans, mati og leiðum til lausna“.
Reglugerð um sérfræðiþjónustu skóla, 1996. Stjórnartíðindi B, nr. 386, 3. gr., 1. bls.
Reykjavík: Menntamálaráðuneytið.
Reglugerð um ráðgjafar- og sálfræðiþjónustu grunnskóla, 1980. Stjórnartíðindi B,
Nr. 21, 3. gr., 1. bls. Reykjavík: Menntamálaráðuneytið.
Rósa Eggertsdóttir og Rúnar Sigþórsson, 1997. Kennaraþróun: Markviss endur-
menntun í þágu nemenda. Fréttabréf Skólaþjónustu Eyþings, 2. árg., 6. tbl. (októ-
ber), 1. bls.
Z. Gabriela Sigurðardóttir, 1997. Nýjar leiðir í sálfræðiþjónustunni. Reykjavíkur-
skólar, Fréttabréf Frœðslumiðstöðvar Reykjavíkur, 1. árg., 1. tbl., bls. 3-4.
Guðríður Adda Ragnarsdóttir er
atferlisfræðingur og kennari.
C
FRÉTTIR FRÉTTIR FRÉTTIR
• Það eru mörg ánægjuleg tíðindi í þeini skólastefnu
menntamálaráðherra sem nú er víða til umræðu. I
grunnskólum er kennslustundum þannig tjölgað
verulega og skólar og nemendur geta valið mun
meira í náminu en þeir geta nú. Það er líka forvitni-
leg tilraun að nú fá nemendur kost á að ljúka skyldu-
námi einu ári fyrr en nú er. Mörgum hefur hins veg-
ar brugðið við að sjá nýtt skipulag í framhaldsskól-
um. I samræmi við lög um framhaldsskóla er gert
ráð fyrir þremur bóknámsbrautum en val nemenda
innan þeirra virðist mjög bundið. Nemendur á
tungumálabraut eiga þannig nú að taka minnst 96
einingar af 140 í móðurmáli og erlendum tungumál-
um (eru nú 76 einingar). í náttúrufræði og stærð-
fræði eiga þeir samtals aðeins að taka 12 einingar
(eru nú 24). Frjálst val verður hins vegar mjög lítið
og ef gert er ráð fyrir að nemandi fái einingar fyrir
mætingu eins og nú er víðast hvar þá getur nemand-
inn mest valið sér 4 einingar samtals t.d. til að læra
meira í náttúrufræði og stærðfræði
• Helsti kostur þeirrar skólastefnu sem ráðherra hefur
lagt fram er að hún er lögð fram til kynningar með
ósk um víðtækar umræður og ábendingar. Þannig á
að vera hægt að skapa sátt um endanlega stefnu og
þá má frekar en ella koma í veg fyrir mistök. Meg-
inmarkmið náms í grunn- og framhaldsskólum hafa
verið unnin í forvinnuhópum í nánu samráði við
kennara. Mörg þau skipulagsatriði sem koma fram í
skólastefnu ráðherra hafa hins vegar ekki áður birst
né verið til umræðu. Nú á alveg eftir að vinna að
námskrá einstakra greina. Ætla má að það verði
töluvert verk. Hér má t.d nefna að gert er ráð fyrir
samræmdum stúdentsprófum í íslensku, ensku og
stærðfræði. Það hlýtur að vera ærið verk að semja
áfangalýsingar til samræmds stúdentsprófs í stærð-
fræði þegar tillit er tekið til þess að nemendur á nátt-
úrufræðibraut eiga að taka 24 einingar í stærðfræði
(en það samsvarar 6 tírna kennslu í fjögur ár) en
nemendur á öðrum brautum eiga aðeins að taka 6
einingar sem er u.þ.b. eitt kennsluár.
• Það er oft talað um kennarastéttina sem kvennastétt.
Samkvæmt félagatölum HIK og KÍ eru karlkennarar í
grunnskólum þó enn 25% kennara þar eða 950 af 3871.
I framhaldsskólum er lítill munur á fjölda karla og
kvenna. Enn eru karlar þar þó fleiri en konur, 745 af
1415, eða 53%. í HÍK er hlutfall kynjanna næstum
jafnt en í KÍ eru karlar rúmlega tjórðungur félags-
manna.
35