Ný menntamál - 01.04.1998, Blaðsíða 37

J\onur munu því halda
áfram að kenna drengjum. Og
ég tel að málflutning og
aðgerðir eigi að miða við
slíkar staðreyndir en ekki
óskhyggju um aðfleiri karl-
menn komi til starfa í leik- og
grunnskólum.
stéttina til að ala upp drengi og
kenna þeim - eins og fyrir kemur að
ég heyri. Því ef það er rétt að strák-
um sé ekki sinnt sem skyldi í skóla-
kerfinu, þá er sá vandi til staðar
núna - auk þess þess sem það stend-
ur alls ekki í valdi karlmanna að
leysa slíkan vanda upp á eigin spýt-
ur (sjá einnig Kenway og Fitzcl-
arence 1997).
Eg tel að draga þurfi úr áhrifum
þeirrar hugmyndar að fyrirmyndir í
líkama karlmanna séu nauðsynlegar.
Hugmyndin um fyrirmyndirnar, sem
er hugsmíð byggð á tiltölulega veik-
um fræðilegum og hagnýtum grun-
ni, hjálpar til við að viðhalda ríkj-
andi ástandi. Þessi hugmynd hjálpar
til við að skapa þá ímynd að konur,
fagmanneskjur, séu meira og minna
vanhæfar til að taka þátt í því að
endurskilgreina karlmennskuna - af
því að þær hafa ekki reynslu af því
að vera karlmenn (sjá einnig Scott
1992, Pringle 1995, Morgan 1996).
Þessi hugmynd um fyrirmyndirnar
hjálpar líka til við að skapa pressu á
þá karlmenn sem verða kennarar að
þeir falli inn í tiltölulega hefð-
bundna karlmennskuímynd. En
þannig mætti auðveldlega skilja
Hafstein Karlsson í fyrrnefndri
grein. Værum við nokkuð betur sett
með leik- eða grunnskóla með fleiri
fullorðnum karlmönnum í hópi
starfsfólks, ef þeir eru ógagnrýnir á
hefðbundna karlmennskuímynd?
Heilbrigð karlmennska
Við sem menntum kennara og
annað fagfólk við uppeldi þurfum
að rannsaka rækilega viðhorf og
hugmyndaheim drengja, t.d. þau
viðhorf og þá hegðun sem drengir
læra áður en þeir hefja leik- eða
grunnskólanám. I nefndri grein og
einnig í fyrirlestri á ráðstefnu um
málefni karla vorið 1997 tel ég að
Hafsteinn Karlsson taki karl-
mennsku óþarflega mikið sem
gefna. Og vegna þess að hann gerir
það, ályktar hann að eðlilegt sé að
ala upp drengi og stúlkur með ólík-
um hætti. Að taka eigi tillit til þess
að drengir þurfi að hreyfa sig og þá
langi til að klifra upp í tré en ekki til
að sitja hljóða og prúða undir regl-
um sem meira og minna séu settar af
konum.
Hér er margt sem þarf að athuga
betur. Eg læt að mestu leyti liggja
milli hluta að þessu sinni hvort það
er í raun æskilegt að stúlkur læri
svona vel að sitja prúðar og hlýða.
Kostirnir eru að vísu næsta augljós-
ir, ef það er tilfellið, eins og haldið
er fram, að þeim gangi betur að
komast áfram í skólakerfinu en áður
tíðkaðist í krafti góðs námsárangurs.
En skyldu þær hins vegar vera að
læra það sem máli skiptir og það
sem þær sjálfar langar til að læra?
Og eru hlýðnar stúlkur æskileg af-
urð skólakerfis?
Hér ætla ég að einbeita mér að því
að ræða málefni drengja. Égfullyrði
að íslenskt samféhig, og reyndar
flest önnur samfélög, vanti aðra
gerð af karlmönnwn en þá sem al-
gengust er. Okkur vantar karlmenn
sem hafa lært að tala um tilfinningar
sínar hver við annan og við annað
fólk, karlmenn sem hafa lært að
berjast við eigin karlrembu og karl-
rembu samfélagsins í kringum sig,
karlmenn sem berjast gegn einelli,
nýliðavígslum og hvers konar of-
beldi, karlmenn sem kunna á þvotta-
vél að framan og hafa áhuga á bíl
sem samgöngutæki en ekki leik-
fangi, karlmenn sem eru hættir að
nota orðið „hommi“ sem skammar-
yrði og karlmenn sem geta verið
blíðir og góðir án þess að eiga á
hættu að vera kallaðir „mjúki mað-
urinn“ í fyrirlitningartóni. (I and-
stöðu minni við karlrembu get ég
alls ekki stillt mig um að kalla hér til
sögu bráðskemmtileg ummæli Æv-
ars Arnar Jósepssonar útvarpsmanns
í poppþætti haustið 1996, stuttu eft-
ir að Björn Bjarnason kynnti hug-
myndir um eins konar þjóðvarðlið.
Ævar sagði: „Herlaus þjóð, hvað er
nú það? Er hún eins og karlmaður án
karlrembu?“)
37