Alþýðublaðið - 16.02.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 16.02.1920, Blaðsíða 1
C^eílð lit af ^lLlþýÖwflolfkiiwxMi. 1920 Mánudaginn 16. febrúar 35. tölubl. ina Khöfn 14. febr. íYá London er símað, að parla- ^entið hafi felt tillögu um að *>era kolanámurnar að þjóðareign, ^eð 329 atkv. gegn 64. Verka- ^enn (eða hluti þeirra?) hóta alls- ^erjarverkfalli að sex vikum liðn- ^> en Lloyd George kveðst hvergi " "ur. Samkomulaig um jpussiieslsu fjmgaua. Khöfn 14. febr. Samkomulag er orðið milli Eng- lendinga og bolsivíka um skifti á föngum. Englendingar sjá um flutning Eússanna heim [og sækja sína með til Rússlands]. Xoltschak skotinn! Khöfn 14. febr. Byltingamenn hafa skotið Kolt- ^hak í Irkutsk 7. þessa mánaðar. [Þar með er úr sögunni yfir- *oringi innrásarheranna, gagnbilt- iltgarmannanna rússnesku, og mátt- ^rmesti fjandmaður bolsivíka. Á sírnskeytinu verður ekki séð, hvort l>að eru bolsivíkar, eða sá flokkur, 8eKi nefndur hefir verið stundum 4 íalénzku þjóðfélagsbyltingarflokk- ^irm (flokkur Kerenskij's), sem íae8ur nú í Irkutsk, eða bolsivík- **"» en báðir flokkar munu hafa ^aft sömu óbeit á honum]. *ilja Bandamenn fá l>að sem eftia* e» af verzlunavflota Þjóðvevja? Khöfn 14. febr. í'rá Berlín er símað, að mælt ^ að stjórnin hafi fengið orðsend- ln8u frá Bandamönnum þess efnia, 4* fceir krefjist að fá þann hluta ** flutningaskipum Þjóðverja, er *Qir eiga eftir. • Hjaiasiíig- farisin! Khöfn 14. febr. Lansing [utanríkisráðh. Banda- ríkjanna] hefir sagt af sér. L Eins og geta má nærri, hafa margir reynt að færa sér í nyt vöruskortinn á stríðsárunum og skara sem bezt eld að sinni köku, án þess að hafa mikia samvisku af því, þótt neytendurium blæddi. Voru gerðar ráðstafanir í flestum löndum á stríðstímunum til þess, að vernda hagsmuni neytendanna, með því að sjá um að ekki væri hægt að færa vöruna of mikið frarn. Verður það sagt kaupmanna- stéttinni víðsvegar um heim til einskis hróss, að hún hefir gert sig seka í slíkum aíbrotum, meira og minna í hverju landi. Hér á landi könnumst vér við hina gífurlegu, ólögmætu, álagningu heildsaianna, sem hefir sýnt sig í hinni gífur- legu auðsöfnun þeirra. En vart ber þó að skilja þá úr, því óhætt mun vera að segja, að íslenzka kaupmannastéttin hafi öll gert sig meira og minna brotlega um vöru- okur á stríðsárunum og síðan, þó til séu heiðarlegar undantekningar. Hér hafa að vísu verið settar verðlagsnefndir og lög um álagn- ingu, en hver er árangurinn? Dýr- tíðin vex, álagningin vex. í Danmörku var á ýmsan hátt reynt að stemma stigu fyrir of mikilli álagningu, og með góðum árangri, t d. með því að banna „keðjuverzlun". í ágúst í sumar settu Englend- ingar lög um vöruokur (Profitering Act). Með þessum lögum er verzl- unarráðuneytinu enska (Board of Trade) gefið svo að segja ótak- markað vald yfir verðlagi og álagn- ingu. Framkvæmd gæzlunnar hefir svo miðstjórn í London, en undir henni standa 1600 héraðsverðlags- nefndir. Rannsaka nefndir þessar svo vöruverð og hve mikið megi leggja á vöruna í hverju falli og birta síðan skýrslur um það. í fyrstu beindust rannsóknirnar aðal- lega að ýmiskonar lífsnauðsynjum, en síðan var tekið til að rannsaka verð á hrávöru. Sérstakar nefndir hafa verzlunarhringi (trusts) og annað slíkt með höndum. Hafa slíkir óþarfagestir gert allmjög vart við sig þar upp á síðkastið. Hefir einn þessara hringa t. d. sprengt allmjög upp verðið á flski. Auk þessara sérstöku nefnda, geta yfir- völdin víðsvegar um landið sett 4 stofn verðlagsnefndir, er sjá um rannsókn á verðlaginu og dæma um rættmæti kæra, er þeim eru sendar. Finni slík nefnd ástæðu til að taka kæru til greina, er ákærði krafinn skýrslu um málið, og þyki sýnt að um meiri álagningu sé að ræða en verðlagsnefndirnar leyfa, er honum stefnt fyrir rétt og þar hægt að dæma hann í alt að 2000 kr. sekt og þriggja mánaða fangelsi. Er gert ráð fyrir að kaup- sýslumenn hræðist þetta svo, að þeir geri ekki að gamni sínu að lenda í klónum á nefndum þessum. Hafa lög þessi þegar haft heppi- legar afleiðingar. í nefndum þessum sitja óhlut- drægir menn og er starf þeirra, ólaunað og með frjálsum vilja gert. Væri ekki vanþörf á að grípa til slíkra vopna hór, því ekki lítur

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.