Alþýðublaðið - 08.10.1926, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 08.10.1926, Blaðsíða 3
8. október 192-8. ALÞÝÐUBLAÐIÐ 3 Út af kröfu skólanefndarinnar um að losa barnaskölann við ná- grenni Litla-Klepps sýndi St. J. St. enn frekar fram á, hve illa Litla-Kleppi er í sveit komið, — í miðjum bænum og rétt hjá barnaskólanum —, einnig, að Laufásvegurinn þarfnast viðgerð- ar, og til þess að lagfæra hann þarf að taka Litla-Klepps-húsið burtu. Þá spurðist hann fyrir um, hver hefði starfrækslu Litla-Klepps og eftirlit með honum, hvert væri daggjald fyrir sjúklinga þar, og hve þeir væru margir. Því svaraði Þ. Sv. læknir þannig, að hann hefði umsjónina, en annar maður, er það hefði tekið að sér, ann- aðist starfræksluna. Daggreiðsla fyrir dvöl sjúklinga þar væri 7 til 10 kr. á mann. Væru þeir oftast 8—9, en flestir hefðu þeir orðið 10. Þeir/bæjarfulltrúar, sem til máls tóku þar um, virtust sam- mála um, að brýna nauðsyn beri til að flytja geðveikragæzluna út úr aðalbænum. Haraldur Guð- mundsson spurðist fyrir um, hvort Litla-Klepps þyrfti með áfram, þegar viðbótarbygging geðveikra- hælisins á Kleppi sjálfum yrði fullger. Neitaði Þ. Sv. því; þá myndi aðalhælið nægja. En G. Ás. kvað það geta dregist í 1—2 ár enn þá, að verkinu yrði lokið. Hallbjörn Halldórssoh beindi því þá til borgarstjóra og Þ. Sv., hvort þeir vildu ekki reka á eftir því við íhaldsstjórnina, að Klepps- byggingunni sé flýtt sem allra mest. Þ. Sv. væri nú orðið í svo miklu áliti hjá Ihaldsflokknum, að líklegt væri, að hann gæti haft p'hrif í þessu efni. Gefst Þ. Sv. nú tækifæri til að reyna, hve mikils hann má sín þar í sveit. í sambandivið fundargerð hafn- arnefndarinnar breyfði. Hallbjörn Halldórsson því, hve impskipun- argjöld hér i Reykjavík eru há, miklu hærri en í sámræmi við dýrtiðina. Það,mál hefði áður leg- ið fyrir hafnarnefndinni, og ósk- aði H. H. þess, að borgarstjór- inn athugaði, hvar því væri kom- ið, og lofaði G. Ásbj. því. ól. Fr. benti á, að togararnir greiði að eins 12—14 kr. á sólarhring fyrir að liggja við bólvirki, hafnarinn- ar, og myndi. það ekki, sagði hann, nema sliti bólvirkisins, hvað þá sanngjarnri leigu. Það gjald stæðist engan samanburð við sams konar greiðslur vöruflutn- ingaskipanna. Þetta ætti að jafna, og væru 25 kr. á sólarhring fyrir legu togara við bólvirki hafnar- innar ekki of hátt né heldur til- finnanlegt gjald útgerðarfélögun- um. Hins vegar væru uppskip- unargjöld þau, er eimskipafélög- in hér taka, alt of há. Jón út- gerðarmaður reyndi að verja lág- greiðslu togaranna, en tókst ves- allega vörnin og ósannaði hann mál sitt í misgripum. Hallgr. Ben. þakkaði þeim H. H. og Ól. Fr. sem kaupmaður fyrir að hafa hreyft því í bæjarstjórninni, hve há uppskipunargjöldin eru. Har- aldur Guðmundsson benti á, að ;bezta lausn þess máls er sú, að bæjarfélagið sjálft láti byggja vörugeymsluhús og taki uppskip- unina i sinar hendur. Samþykt var, að skifta kjós- endum í Reykjavík i 16 kjör- deildir við alþingiskosningarnar í haust, og einnig lagði bæjar- stjórnin samþykki sitt á skipun undirkjörstjórna. Lesið var" upp erindi frá fundi, sem rætt hafði um stofnun fram- haldsskóla fyrir Reykjavík og samband milli nokkurra sérskóla samkvæmt tillögum Jóns Ófeigs- sonar kennara og áður hefir ver- ið, getið hér í blaðinu. Af hálfu bæjarstjórnarinnar voru kosnir tveir menn í nefnd, sem ætlað er að undirbúa þetta mál: Hallbjörn Halldórsson (af lista jafnaðar- manna) og Pétur Halldórsson (af lista hinna). Loks var lesið upp erindi frá Finni Ólafssyni, þar sem hann býðst til að útvega bæjarfélaginu efna eða tvær almenningsbifreiðar til kaups, og sé hver -með 25—30 sætum, en verð bifreiðar 1200 til 1400 sterlingspund. Að öðrum kosti óskar hann, að bæjarstjórnin veiti honum einkaleyfi í '25 ár'til að starfrækja hér almenningsbif- reiðar. Erindinu var vísað til veganefndarinnar. Esperanfoliliagiði Eftir Öl. Þ. Kristjánsson. 9. Edinborgar-kastali. í Edinborg miðri gnæfir hamra- hæð ein rriikil. Hún er snarbrött á þrjá vegu og lítt eða ekki kleif og var auk þess í fornöld því nær algirt vötnum, en þau hafa nú verið þurkuð upp. Þarna var því vígi gott, enda var þar virki reist löngu áður en sannar sögur hóf- ust og kallað Meyjaborg, því að höfðingjunum mun hafa þótt þar hæli gott fyrir dætur sínar. En það vita menn fyrst um virki þetta með sanni, að Auðun (Ed- win) Norðymbrakonungur vann það árið 626. Reisti hann þar kastala mikinn, og halda sumir, að þaðan dragi Edinborg nafn sitt, en aðrir telja það miklu eldra. Var nú kastalinn um langt skeið í höndum Norðymbra, sem og héraðið alt og reyndar fleiri sveit- ir á Suður-Skotlandi. Er t. d. al- kunn vísa Sighvats skálds um konungana, sem höfðu „færð af Fífi norðan" höfuð sín til Knúts j konungs ríka. Fíf er fyrir norðan Forth-fjörð. En 1020 misti Auð- ólfur Norðymbrajarl Edinborg í hendur Skota. Seinna komst kast- alinn í henclur Englendinga (1296), en Skotar unnu hann aftur 1312. Klifuðu þeir neðan hæðina um miðja nótt, og var það hin mesta glæfraför, og er af henni merki- leg saga. Urðu síðan oft harðar orrustur Við kastalann, því að þá var agasamt mjög í suðurhluta Skotlands, því að Englendingar gerðu þangað herhlaup öðru hvoru, en þegar á milli varð, þá börðust höfðingfar Skoto sín á meðal. Voru þar unnin ótalmörg afreksverk, en einna frægust mun þó vörn Kirkaldys frá Grange. Hann var einn af köppum Maríu Stúart og hélt tryggð við hana eftir að hún var flúin til Eng- lands og allur almenningur á Skotlandi hafði sagt henni upp hollustu. Kirkaldy varði kastal- ann gegn ofurefli liðs í þrjú ár (1570—73) og gafst loks upp, þeg- ar kastalinn var nærri allur skot- inn í rústir, menn flestir fallnir og vistir þrotnar. Var honum og mönnum hans heitið griðum, en það var svikið og Kirkaldy sjálf- ur hengdur, en hermenn hans sett- ir í varðhald. Margt er merkilegt að sjá í kastalanum, enda munu fáir ferða- menn koma svo til Edinborgar, að eigi leggi þeir leið sína þangað. Skal nú með fáum orðum minst á það helzta, sem þar er mark- vert. Fram undan kastalanum er flöt

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.