Alþýðublaðið - 01.12.1926, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 01.12.1926, Blaðsíða 1
Alpýðublaði GefiÖ úi afi Alþýðuflokknum 1926. Miðvikudaginn 1. dezember. 280. tölublað. AlpýðuMaðið.- Alþýðublaðið ernú orðið rúmra 7 ára gamalt. Það hefir átt mikl- úm og vaxandi vinsældum að fagna, kaupendatala þess aukist ár frá ári. Nú' um langan tíma hafa körnið mjög ákveðnar óskir frá Alþýðuflokksmönnum og öðr- um lesendum blaðsins um, að pað yrði stækkað svo, að það gæti fíutt meira og fjölbreyttara les- mál, stjórnmál, fréttir og almenn- an fróðleik. Stjórn Alþýðusam- bánds íslands tók 'málið til há- kvæmrar umhugsunar í árslók 1925, og árangurinn var sá, að efnt vár til almennra samskota fyrir prentsmiðju handa. blaðinu, tii þess að hægt væri að gera blaðið betur úr garði og ódýrara í prentun en áður hafði verið. Síð- an hafa safnast tií Alþýðuprent- smiðjunnar tæp 20 púsiind krón- ur, og ber það greinilegan vott um áhuga alþýðu fyrir málinu, að svo mikið fé hefir safnasl meðal fátækustu stéttarinnar hér , á landi. Alpýðuprentsmiðjan tók til starfa 1. febrúar 1926 í húsí Alþýðuflokksins, sem þá var fiylega bygt við Hverfisgö'tu hér í bænum. Auðvitað þurfti einnig' á lánsfé að halda, en þessi 20 þúsund kr. hafa þó hjálpað blað- inu mikið, og sjá allir lesendur þess, að frágangur þess og letur hefir slðan verið í prýðilegu lagi. En þá var eftir enn stærra skreii'ð, að stækka blaðið. Þetta ár heíir verið riora'ð til þess að koma prentsmiðjunni og vínnu- brögðum þar í fult lag. BJaðiö hefir verið stærra en áður, bæði leturþéttara og oft komið auka- blöð, en þó er fyrst nú ráðist í stækkunina á broti blaðsins, er sýnt þótti,' að prentsmiðjan gæti afkastað því. Með þessu tölu- blaði á fulloeldhdecjinum cru ósk- ir kuupmdanna uppfyltar. Al- pýcublaðið stœkkar um helminy eða S&oþ; En jafnframt stækkuninni er nauðsynlegt aö sjá blaðinu fyrir auknum tekjum til að standast þann kostnað, sem af þessu leiðir. Fjárhagur blaðsins hefir ekki ver- ið góður undan farið og því ekki "hægt að ráðasí í að stækka blaðið, geía kaupendunum meira og fjöl- breyttara efni, nema með því aö fá meiri tekjur af blaðinu. Pví er áskrifíarverð biaðsins einníg hækkað hlutfallslega, uþp i 1 kr. 50 aura á mánuði. Það er áreið- anlegt, að allir kaupendur blaðs- ins eru ánægðir með það að fá Alþýðub'aðið stækkað, þó að þeir þurfi að greiða 50 aurum meira íyrir það á mánuði. Jafnaðar- mannablöðin eru í ölium löndum borin uppi af áhugamönnum, kaupendum.blaðanna, og eru þau oft jafnvel eitthvað dýrari en í- haldsbicðin, sem mestmegnis lifa á auglýsingum. En jafnaðar- mannablöðín eru því lík'a óháð blöð, sem eingöngu berjast fyrir hagsmunum alþýðunnar, og þess vegna þykir henni mikils um vert að styðja þan á allan hátt, kaupa þau, lesa þau, greiða þau og út- breiða þau. Alþýðublaðið héfir farið sömu leið:na og önnur jafnaðarmanna- biöð. Það 'vex í broti og að efni og verður. þannig hæfara til 'að berjast fyrir málstað alþýðunnar. En jafnframt skorar það á alla Alþýðuflokksmenn og aðra kaup- endur blaðsins að styðja það í staranu. Þess er vænst, að þeir greiði nú blaðið ekki síð'ur skilvís- lega en fyrr, fylgist með efrií þess og útvegi því nýja kaup- endur. Þá verður ekki langt þess að blða, að Alþýðublaðið verði enn stærra óg fjölbreyttara að efni. Cll -mmtaka um Atp0ubi:,ðW Eggert Ó'.afsson er fæddur í Svefneyjum á Breiðafirði 1. dez. 1726. Faðir hans var Ólaíur Gunn- laugsson bónh, merkur msður og skákl. Eggert var settur í Skál. holtsskóla og útskrifaðist þaöan 1746. Eftir það dvaldi hann tvö ár við nám við háskölann í Kaupmannahöf n. Árið eftir að hann útskrifaðist köm út fyrsta bók Eggerts (Enar- rationes hjstoriæ de Islandiæ na- titra et constitutione) um náttúru og myndun Islands. Er þar margt fróðlegt um íslenzka náttúru. I fyrsta kafla bókarinnar kemst hann að þeirri niðurstöðu, að eldsumbrot muni hafa átt aðal- þáttinn í myndun landsins. 1750 fengu þeir Eggert og Bjarni Pá'sson styrk úr sjóði Árna Magnússonar, og um sumarið ferðuðust þeir um suðvesturhluta landsins og gengu upp á fieklu fyrstir manna. Árið eftir kom út bök enn á ný eftir Eggert, þar sem hann gerir tilraun til að sýna íram á, hvern þátt eldfjöllin hafi ^ítt í myndun þjóðtrúarinnar. 1752 hófu þeir félágar enn á ný ferðalag um Jandið til rann- sókna. Höfðu þeir aftur fengið styrk úr sjóði Árna Magnússoríar og til vi'ðbótar úr ríkissjóði. Ferð- 7. sambandsping Alpfj&ussunbsmús fslands verður sett í Kaupþingssalnum föstudaginn 3. dez. 1926 kl. 2 síðdegis. — Dagskrá: Þingsetning. Prófun kjör- bréfa og kosning nefnda ef tími vinst til. Reykjavík, 30. nóv^ 1926. AlÞýðnsamband Islands. Jón Baidvinsson. Pétur G. Guðmwndsson. aiamafélapi, ,BE !44 í Hafnarfirði, heldur fund 2. déz. kl. 4 e: h. í Bióhúsinu. Fundarefni: Kaupgjaldsmálin. Félagar mega hafa gest með sér á fundinu, þó að eins verkanienn. — Sjómannafélagar 'og verkamannafélagar eru vel- komnir á fundinn. Stjérnin. uðust þeir nú um alt landið og gengu meðal annars upp á Snæ- xellsjökul fyrstir manna. Nokkru síðar var Bjarni skipaður land- læknir, og ritaði nú Eggert einn um ferðalagið. Var það mikil bók og hið merkasta af verkum Egg- erts. Hún kom út. 1772 og var nokkru seinna þýdd á þýzku, ensku og frönsku. Bók þessi hefir mikinn fróö- leik að geyma. Uppruna surtar- brandsins skýrði hanh fyrstur manna, er hann fann í honum leifar blaða og trjástoTna. Auk náttúrufræðinnar er og nákvæm iýsing á þjóðinni, atv.'nnuvegum hennar, lifnaðarháttum og menn- ingu. 1 samræmi við tiðarandann er meira rætt um h ð hagnýta en hið hrein-vísindalega. 1767 kvæntist Eggert frænd- konu sinni, Ingibjörgu Guðmunds- dóttur, og um vorið fórust þau bæði með Voveiflegum hætti á Breiðafirði. Um þann sorgarat- burð heiir Matthías Jochumsson kveðið snildarlegt kvæði. Með Eggerti fórust mikil og stórmerk gögn til nýrra rita um náttúrufræði; t. d. hafði hann í hyggju að rita um íslenzka fugla og skordýr. — Hvers vegna minnumst vér Eggerts Ólafssonar nú, er 200 ár eru liðin frá fæðingu hans? Fyrst og fremst af því, að hann var fyrsíi náttúruvísindamaður þessarar þjóðar. Fn hann var lika meira. Hann var skáld og brautryðj- andi. Skáldinu he.it Jónas Hallgríms- Veggfópur. Nýkomnar fjöldamargar fallegar tegundir. Úfvalið hefir aldrei ver- ið jafn-fjölbreytt og einmitt, nú. Komið! Skoðið! Kaupið! Sigurður Kjartansson, Laugavegi 20 B Sími 830 Sími 830. (Gengið frá Klapparstíg.) son reist ódauðlegan minnisvarða með Hulc'uljóðum. Á dögum Eggerts Ólafssonar heíst íslenzk endurreisn. Hið þjóð- félagslega, pólitíska og menning- arlega helzt í héndur eins og æf- inlega. Stéttabarátta var hafin" milli íslenzkrar alþýðu annars vegar og dansks embættismanna- og' kaupmanna-valds hins vegar. Hinn pólitíski foringi var Skúli Magnússon landfógeti, hinn menn- ingarlegi Eggert Ólafsson. Ágæt- is-jarteikn þess, sem var að ger- ast, voru deilur íslenzkra stúdenta í Kaupmannahöfn. Sá flokkur, sem Eggert fylti, nefndist „Bændasyn- ir" og hafðí á stefnuskrá sinni eflingu íslenzks þjóðirnis og sjálfstæðis félagsiega og menn- ingarJega. Hinir íhaldssömu, and- stæðingarnir, voru kallaðir „Bisk- upssonar-flokkur". Eggerti Ólafssyni er beztur s'rai sýndur með minningu vorri, sem nú á tímum hefjum merki fram- sóknarinnar. Eggert var i liði með þróuninni eins og vér. Brynj. Bfurnason.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.