Bjarki


Bjarki - 14.11.1902, Blaðsíða 3

Bjarki - 14.11.1902, Blaðsíða 3
BJ ARKl . afleiðingin af því, að vín er ekki að fá í verslunun- um? Hvað snertir sprittsölu lyfsalans hjer í suraar, sem Bjarki hefur áður lýst,þá hef jeg heyrt, að hann verði tiú að borga toll af spírítus sínum, eins og líka sjálf- sagt er. En ætti hann ekki að sektast líka fyrir söluna? Ef sannar eru sögurnar, sem af henni eru sagðar, þá get jeg ekki í öðru skilíð. Og svo arðsöm mun þessi sala hafa verið, að óhætt má fullyrða, að hann stæði sig vel við að borga tölverða sekt, auk tollsins. Jeg vil að endingu skjóta því til bæjarstjórnarinn- ar, að hún taki það tíl yfirvegunar, hvort ekki væri rjett, að bæjarfjelagið taki að sjer vínsöluna, eins og minnst er á hjer á undan. Seyðfirðíngur. *»-*^ KVEÐJA. Andar, andar aftan-blíður-blær. Blástjarnan skær hún blikar fjær, en dunar nær hinn dimmi sær og dúr á auga sígur vær. í>ey, þey, þey, þey, þýði blærinn minn! úrsvalinn þinn rajer kælir kinn; æ, hvaðan nú um himins brú híngað komstu' og hvert fer þú ? \ >Heyr, heyr, heyr, heyr! sólin blessuð blíð fæddi raig fríð og fjallahiíð; þær sögðu mjer, að svala þjer og hverjum beim, sem þreyttur er.« Svíf þú, cvíf þú, svalandi blær — blástjarnan skær þjer ljós sitt ljær — um víðan sæ að vissum bæ, þar blundar hún, sem ann jeg æ. Leiki, leiki Ijúfi svalinn þinn mjúka um kinn og munninn minn; en farðu hljótt og fjarska rótt og færðu henni — góða nótt. Ben. Þ. Gröndal. Merkileg hugmynd um sköpun heimsins. Eftir Hugh Clifford. I norðurhluta Borneó er þjóðflokkur er heitir »dusunar« þ. e. »fólk sem hefst við í skógunum« og heyrir til hinum kynlegustu í- búum malajisku eyjanna. Þeir eru veikbyggð- ari en malajarnir og nokkuð Ijósari á hörund. Augu þeirra hafa þetta þolinmóða, villta og þróttlausa útlit, sem svo mjög einkennir þær þjóðir, eralla lífstíð sína hafa verið dæmdar til að hrekjast fyrir og lúta öðrum sterkari þjóðum. Þeir eru fram úr hófi skítsælir; þeir skýla sjer með óhreinum tuskum, sem þeir binda um lendar og höfuð. Þeir eru mjög gefnir fyrir forynjulegt hörundsflúr. Verkfæri sín og fleira bera þeir á þann hátt, að þeir stínga göt á eyrnasnepplana og krækja þeim svo neðan í þá. Ulnlið og ökla vefja þeir með málmþræði, sömuleiðis kroppinn frá brjóstum að mjöðmum. Þeir lifa í hópum. Hvert býli er vanalegast aðeins eitt aflángt hreysi og sofa húsbændurnir með fjölskyldu sinni í einu rúmi þess, en frá því liggur útgángur til almenn- ín.;SÍns. Á hreysisþökunum má sjá mikið af höfuð- kúpum af mönnum, fjölda sigurmerkja, sem ber vott um lævísi dúsúnanna. Því þessi þjóðfiokkur, einsog yfirhöfuð allir íbúar Norð- ur-Borneó, drepur aldrei á venjulegan og ær- ]egan hátt, ef hann kemst hjá því; hann drep- ur að eins til að svala blóðgirnd sinni einsog mörðurinn og einstöku önnur dýr gera, og ræðst á þann, sem er varnarlaus, og hefur hann fyrir bráð og kærir sig kollóttann um kyn eða þroska. Dúsúnarnir rækta hrís, og hafa fremur öllum vonum vit á að vatna akra. Þeir rækta einnig tóbak og stunda fiskiveiðar í vötnum, leita eftir guttaperka, spanskreyr og arnartrjám í skógunum; og áður en þeir þekktu bað- mullartauið bjuggu þeir hin fáu föt sín til úr berki og trefjum. Þar að auki hafa þeir lært að temja hænsn, villinaut, geitur, svín og hunda. Hundurinn er þeim óaðskiljanlegur. Hann er beinastór, lángfættur, gulur að lit, með mjóu trýni og spertum eyrum, sem bendir Ijóslega á náinn skyidleika hans við hina viltu ættingja sína í skóginum. En þrátt fyrir þetta er og verður dúsúninn alltaf viltur. Hann er alveg eins kærulaus og ómóttækilegur fyrir hærri menningu, einsog hann í alla staði er ógeðfeldur fiestum skiln- ingarvitum vorum. Þeim mun undarlegra er það, að trúarhugmyndir þeírra skortir hvorki fegurð nje frumleik. það ber vott um, að þessi þjóðflokkur, sem nú er fallinn svo djúpt niður í djúp vanþekkingar- innar, hefur einhverntíma hugsað -alvarlega um uppruna tilverunnar. »1 upphafi«, svo hljóðar kenning dúsúnanna, »var ekkert til nema eyði og myrkur og tóm- leiki. En það var til steinn einn, lángur og mjór. Og út úr öðrum enda steinsins kom 39 skemmuimi, en útbyggingu hafði verið aukið við hana, svo að nú hafði hann lesírarlierbergi út af fyrir sig og svefnherbergi. Hann sá að aidrei ætlaði að verða alvara úr því að söfnuðurinn reisti prestsetrið. Land- ið, sem hann hafði feingið, höfðu bændurnir rutt og var það nú í góðu lagi, En hann leigði það út, því hann lángaði ekki til að búa, hafði litla þekkingu á þeim efnum. Hann lifði mjög spart, en samt hrukku tekj- umar ekki. Auk þess sem hann var þegar orðinn gigtveikur og heilsulasinn af ferðalaginu um nýlend- una, hafði hann safnað skuldum. Og þegar tekjurn- ar tóku enn meir að rírna, komst hann í fullkomin vandræði. Hann var of drambsamur til þess aðauð- mýkja sig á nokkurn hátt fyrir bændunum og þó fann hann, að hann hlaut að taka eitthvað til bragðstilað auka vinsældir sínar. Mál þeirra Pjeturs hafði vakið megna athygli og prestur fann, að dómarnir um það geingu honum ekki í vil; Pjetur átti fleiri meðhalds- menn, þó leint færi, en prest grunaði. Oft hafði verið talað um að koma upp kirkju, en allt til þessa höfðu efnin ekki leyft það. Flutníngur- inn á viðnum var svo erfiður, að bændur höfðu ekki treyst sjer til að leggja út í að koma kirkjunni unp. 40 Þó var ágætur eikarskógur ekki alllángt frá, - hann lá eins og svört lfna úti í sjóndeildarhríngnum — en landið þar var eign jarðakaupmanna í Austurfylkjun- um, og einhver efi Ijek jafnvel á því, hver væri hinn rjetti eigandi. Þar lágu stóreflis eikarbolir, sem stormurinn hafði feykt um koll, og rotnuðu niður án þess að verða nokkrum að notum. Prestur hafði veitt þessu eftirtekt. Honum fannst það ekki vera annað en hreinsun á skóginum að þessi trje væru flutt burtu, og þótt þá væru felld eitt eða tvö í við- bót — hvað gat það gert? Landið átti að ryðjast hvort sem var, og eigendurnir voru svo lángt burtu að það gat ekkert íllt gert þeim, og svo mátti gera það án þess að þeir vissu nokkuð af því. Líka þekkti hann örlyndi Ameríkumanna þegar um það var að ræða að koma upp kirkjum; hann efaðistekki um, að mennirnir mundu fúsir á að veita þessa hjálp, ef þeir vissu hvernig á stæði. Þeim hlaut að þykja vænna um að timbrið væri notað guði til dýrðar, en að það rotnaði niður til einskis í skóginum. En sá vandi var á, að hann vissi ekki hvert hann ætti að snúa sjer til þess að finna hina rjettu eigendur. Þegar prestur hafði hugsað þetta mál til fulls, skýrði hann 41 frá hugsun sinni á safnaðarfundi. Uppástúngu hans var þar tekið með mestu gieði. Menn skildu ekkerf í, að eingum hafði dottið þetta fyr í hug. Vinsældir prestsins jukust stórum víð þetta og deilumálið við Pjetur gleytndist. Nú var farið að höggva skóg og aka timbri í ákafa, því vetrarfærið var gott. Allir vildu hjálpa ti! og komu með uxa sína og hesta. En einginn gekk þó betur fram en Pjetur í Haga. Prest- ur sá það, en fjekkst ekki um, því ákafi Pjeturs flýtti mjög f)'rir verkinu. Bændurnir gátu gert allt sjálfir. Grunnurinn var kominn upp og viðirnír voru klofn- ir, sagaðir og höggnir jafnskjótt og komið var með þá úr skógimim. Fyrirsumarmái var kirkjau fullbúin. Málari nýlendunnar hafði boðist til að mála predik- unarsíólinn og altaristöfluna borgunarlaust. Á predik- unarstólinn málaði hann Adam og Evu í Paradís og kríngum þau rósir og allskonar ókennileg dýr, sum rauð, önnur blá, önnur gul. En á altaristöfluna mál- aði hann Krist á krossinum og kríngurn hann þrumu- ský, en út úr þeim gægðtist til og frá smáar Aniors* myndir með boga í höndum. Málariim hafði sjeð þær á mynd inni í bænum, og hanu var ekki betur heima í goðafræðinni en það, að hann hjelt að þetta

x

Bjarki

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Bjarki
https://timarit.is/publication/28

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.