Ísland - 21.01.1899, Blaðsíða 4

Ísland - 21.01.1899, Blaðsíða 4
ÍSLAND. má sjálfsagt fallyrða, aðeins og húa er þar sögð, sje hún tilbúin af blaðinu og engum öðrum. Þessar- arsögu var getið í gamni hjer í blaðinu áður, af því hún virtist meinlaus, og sjálfsagt að taka hana sem annað græskulaust spaug. Hjeraðslæknirinn er svo alþekktur maður, að það virðist hreinn óþarfi af „ísaf." og slettirekuskapur, að fara að verja hann gegn drykkjuskapar-óorði, enda þótt hann sje ekki bindindismaður. Einsog tekið var fram hjer í blaðinu áður hafa orð hans og ræður um áfengi og nautn þess enga minni þýðingu fyr- ir það. Loks má minnastáþað, að 3irni Jónssyni ferst ekki, að vera mjög kampagleiður eða kjaftfor í garð „Bakkusarliða", þvi þær eru misjafnar sögurn- ar sem af því ganga, hve vel hann hafl haldið templar-heit sitt, og er það merkur maður úr Goodtemplarreglunni sjálfri, sem „ísland" ber fyr- ir þessu, og þar að verðleikum miklu betur met- inn en Björn Jónsson, og mun sá hinn sami kann- ast við þetta hvar og hvenær sem vera vill. Það er álit góðra templara, að Björn hafi harla lítið lagt í sölurnar fyrir málefni þeirra. Hann hefur aldrei beitt „ísaf." fyrir því að nokkru ráði, og kunnustu bindindisræður hans þar eru stráks- leg og klur dóna-atyrði og uppnefni á veitinga- húsunum í bænum. Ólafsvík, 1. janúar 1899. Kæra „fsland!" Nú er harla Iangt síðan jeg hef skrifað þjer og vil eg nú byrja með því að 6ska þjer gleðilega ný- árs og þakka þjsr fyrir gamla árið. Síðan jeg skrifaði seinast (í marts 1898) hefur tíðarfar hjer verið afareifitt yfirleitt, sumarið eyðilagðist alveg frá 10. ágúst, og síðan má heita að hafi gengið óslitnar ðfærur; hefur verið mikið tjðn að því, þar sem allt af hefur verið nægur fiskur hjer íyrir þegar gefið hefur. Heyskapur varð hjer um slóðir með rýrara móti, því óþerrar voru afar- miklir hjer í sumar. Hailsufar manna hefur verið þolanlegt, nema hvað veiki gekk í börnum. Andlegar hreyfingar eru hjer engar nema ef telja skyldi bindindishreyfinguna. Má geta þess, að skðlakennari B. Þ. Gröndal stofnaði hjer barnastúku í marts i fyrra og dafnar hún vel. Enn nú lítur helst út fyrir að öll bindindishreyf- ingin hjer strandi á húsplássleysi. „Bindindisfélag Ólafs- víkur" ætlaði í fyrra að bæta úr þessu með þvi að reisa fundarhús; sótti stjórn þess um leyfi til landshöfðingja um að fá að halda „lotterí" á uýjum bát breiðfirskum, í því augnamiði að ljetta undir með kostnaðÍDn. Þegar svarið kom, var innsókninni synjað vegna formgalla. Þá sótti stjómin aptur og bjó það svo vel út að ekkert varð út á sett; en þá þóknaðist sýslumanninum, Larusi í Stykkishðlmi, að mæla svo á möti þessu fyrirtæki við landshöfðingja að fjelaginu var synjað um að halda „lotterlið". Slíkir fram- faramenn!! Hlægilegast er það, að sýslumaður færir það sem ástæðu á móti lotterishaldinu, að hjeraðið sje svo fá- tœlit. Það íer svo fátœkt að það þarf elcki styrk til að byggja húsiðl Virðist mönnnm þetta nokkuð frekleg óaam- kvæmni hjá sýslnmanni, sem á manntalsþingi hjer í Ólafsvík vorið 1896 hjelt stranga tölu um drykkjuskap manna hjer og hvatti menn hjer þá til þess að afleggja þann ljóta lðst. En nú snýst hann öndverður gegn bindindishreyf. með því að spilla því að áður um getið hús verði reist. Því sannleikurinn er sá, að efnahagur manna hjer er ekki svo gðður að fjelögin treysti sjer til að reisa gott fundarhús án þess að fá styrk annarsstaðar frá; en þetta fyrirhugaða ,lotterí' var ætlazt til að næði yfir allt land o: að seðlar yrðu seldir um allt land. Vjer höfam ekki heyrt þess getið fyr, að bannað hafi verið að halda lotterí í þessum tilgangi, og er ilt til þess að vita, að yfirvöldin skulu setja sig upp á mðti hinum mestu vel- ferðarmálefnum þjððarinnar, en þar til hljðta sannsýnir menn að tolja bindindismálið. Auðvitað er það, að sýslumaður vor tapar líklega rumum 100 krónum við það, að ekki flyst neitt vín hingað til Ólafsvíkur. En skyldi það geta verið, að hann sjái bvo mikið eptir þeim krónum, að honum þyki tilvinn- andi að hnekkja því máli, sem hann áður hefur verið hvata- maður að? Það er vart trúlegt. En hvað á maður að halda? 2. 7. Öl á flöskum. Við undirskrifaðir gjörum hjer með vitanlegt almenningi, að við framvegis seljum allt öl á flöskum þannig, að fiö'skurnar sjeu horgaðar á- samt innihaldinu, en tökum aptur við fiöskunum fyrir sama verð og þær seljatíj Þetta nær ekki til fastra viðskiptavina okkar, sem við í þessu efoi munum skifta við að öIJu leyti einsog áður. Bvík, 10. jan. 1899. J. Gr. Halberg. Th. Thorsteinsson. (J. Zimsen. Andvaka. Þegar nóttin er svört og regnið rennur rúðam og þakinu & og stormurinn hvín og rekur á ríngi', en rofar þó hvergi frá, þá hefur mjer fundizt tíminn tregur og teygjast einverustund. Til að geta þá fullnægt sjálfum sjer, þarf síngjarna, rólega lund. Nú væri það gott að geta snúið til guðs i bæn um náð, sem áður fyr þegar gekk allt greitt og gatan var ró»um stráð. Nú ann jeg ei því, sem jeg þekki ei, og þvi er mjer bænin treg, og því á jeg bágt með að biðja guð, svo bænin sje innileg. Jeg sje að jeg hlýt þá að hverfa frá minni hjartans brennandf þrá, sú hylling leystist við hugsun upp og hvarf því óðara frá. Æ, hjarta mitt ýmist hamast, eða því hægir um stundarbið; jeg sný mjer á vinstri, jeg sný mjer á hægri, jeg sný mjer á hverja hlið, og svitadroparnir detta af enni sem dreyri úr banvænni und, jeg held, að jeg þyldi ekki að þreyja aptur þvílíka andvökustund. Að himininn fari að hrapa niður, það hræðist jeg einna mest, og í aðra röndina þykir mjer þð sem það væri kannske bezt. Til hvers er að þreyja þunga nótt og þola andvökuraun, og að eins þá fyrir sjálfan sig, og sjá ekki nokkur laua. Örðugt mun fyrir unga sál, sje yfirvegað nóg, að gefast upp og ganga inn í gleymsku og dauðans ró. ______________Hjörtur. l$f tímarit. Nú er komið nýtt kirkjublað í viðbót. Heitir það „Fríkirkjan" og á að styðja frjálsa kirkju og kristindóm. En eptir því sem sjeð verður af fyrsta blaðinu, þá ætlar „Fríkirkjan" að sækja að tak- marki sínu með næsta nettum og kvennlegum meyjarstigum. Það er nú ekki lengur nein nýlunda að sjá tímarit um kirkjumál, en hitt er nýlunda, að sjá tímarit um heilbrigðismál. Það er nú farið að koma út og heitir „Eir" eptir lækningagyðjuaui norrænu. Þetta er þarft fyiirtæki og ritið verður áreiðanlega gott. Því að því standa svo góðir menn, að óhætt er að vona hins bezta af þeim. í innganginum reikna þeir ritstjórarnir, hvers virði mannslifið er. Raunar er mat þeirra of lágt, en þess óhættara er ykkur að treysta því, Iandar góðir, að þið kostið ekki minna en þar er sagt. Þessi góða hugvekja þeirra læknanna ætti að kenna mönnum, að ðeira má reikna til hagaaðar og skaða en það, sem talið er í krónum og í fríðu. Þegar þingmennirnir okkar lesa þetta, munu þeir sjá, að það borgar sig að hafa nógu marga lækna og kosta nokkru til þar sem um heilbrigðismálin er að ræða. Ekki væri það held- ur óhugsandi að þeim hugkvæmdist þá, að taka minna tillit til auranna og meira til mannanna en þeir hafa gjört hingað til. B. J- Reykjavík. Það mun mörgum þykja skrítnar fregriir, að þeir eru nú orðnir mestu mátar Björn Jónsson og Valdimar Ásmund- arson, og mjög samdauna í öllum skoðunum. Það er í Blaðamannafjelaginu, sem þoir hafa betur en áður kynnst hvor annars innræti og komizt að raun um, að þeir væru í rauninni náskyldar sálir, þótt þeir hingað til hafi ekki kunnað að meta hvor annan rjettilega. Það var í samráði, og eptir langar bollaleggingar þeicra i milli, að báðir lögðu út af örkinni móti „íslandi" nú um nýárið. Björn byrjaði og Valdimar lofaði að koma á eptir. En þegar hann sá, að grein Björns var öðruvísi tekið af almenningi hjer í bænum en þeir fjelagar höfðu ætlazt til, og það varð hljððbært, að Björn mnndi hafa forakrifað sig og fengi fyrir vikið að kenna á vendi hegningarlaganna, þá sveikst Valdimar að nokkru leyti undan merkjum, stakk grein sinni undirstólog ljet sjer nægja, að gefa ágrip af grein „ísaf.", til að rjett- læta sig fyrir Birni. Eins og mörgum er kunnugt, hafa meðlimir Blaðamanna- fjelagsins (og í því eru meðal fleiri ritstj. „Pjk.", „ísaf." og „ísl.") komið sjer saman um, að láta útkljá meiðyrðamál öll sin í ínilli, sem út af blaðadeilum rísa, fyrir kjördómi eða gjörðardðmi, en leita ekki dðmstðlanna. Þennan tímann, sem „ísl." hefur ekki komið út, hafa blöð þeirra fjelaga flutt hverja greinina á fætur annari um „ísl.", sem þeir gætu bú- ist við að verða að sæta ábyrgð fyrir fyrir gjörðardöminum. Svo bjuggust þeir við, að ritstj. „íslands" mundi ef til vildi svara, og það svar ráðgerðu þeir að nota sem bezt að hægt yrði. Þeir sðgðu sig þá undan lögum Blaðamannafjelagsins um gjörðardóminn, til að geta notað dómstðlana, sem þeir sjálfsagt hafa búizt við að tækju ðvægilegar á sakargiptun- um. En allt sem fram var komið þangað til þeir sögðu sig nndan samþykktunum, verður að ganga fyrir gjörðardðminn. Þessi aðferð þðtti þð formanni fjelagsins (J. Ól.) ekki drengi- legri en bvo, að þegar hann fjekk uppsögn þeirra, sagði hann sig úr fjelaginu, eftir að hafa þð fyrst farið heim til DeggJa, til að reyna að fá þá, til að taka uppsögnina aptur. En daginn eptir fjekk Björn þð einhverja eptirþanka af þessu, labbaði til formannsins og bað hann að taka aptur úrsögnina. mót því að þeir fjelagar gæfu sig aptur undir gjörðardðminn, og varð það þá ör. Eitt var það í raðagjörðum þeirra, að reyna að fá ritstj. „ísl." rekinn úr Blaðamannafjelaginu og hjeldu þeir, að með því gjörðu þeir honum mikla hneisu (!!!). Hver ástæðan átti að vera er ðkunnugt, en þeir treystu þð ekki atkvæðun- um, og á fundi, sem nýlega var haldinn, hreifðu þeir sig ekkert í þá áttina, en hugsuðu sjer að bua sig betur undir til næsta fundar. Þð eru þeir lafhræddir um, að svo geti farið, að nýtt fjelag myndist við hliðina a hinu, og lamar það töluvert allar framkvæmdir. „Pj.k." flytur í síðasta blaði mynd, sem hún segir að sje af Guðmundi skáldi Eriðjðnssyni, og fylgir henni afarþunn og vesaldarleg grein um ritstörf Quðmundar eftir ritstjðrann. Annars varð Valdimar þarna sem optar dálítil skyssa á. Guðmundur hefur sem sje stundum gripið öþirmiiega ofan í lurginn á „ísaf." og Björn er nðgu mikill nagli til að taka sjer allt þess háttar mjög nærri. Valdimar kvað hafa fengið hjá honum þungar atblur, og Björn talið það „tryggðarof" af honum, aö flytja mynd af öðrum eins manni og Guð- mundi. Prú. Bríet hafði verið þessu alveg samdóma undir eins og Björn minntist á það. Og þegar hun sagði það og Björn líka, þa er svo sem sjálfsagt, að lítið varð um vörn- ina hjá aumingja Valdimar. Ný harmonika, með 21 nótu, 3 registrum og 4 bössum, fæst með verksmiðjuverði. Nánari upplýsingar hjá ritstjóra „íslands". Xjósmynaavíel 9 X 12 cm. til sölu með ýmsu tilheyrandi fyrir lágt verð. — Upplýsingar hjá ritstjóra „íslands". ÍSLAND kemur framvegis út á sunnudöguro, aðrahvora viku. Þó getur útkomudagur orðið annar þegar póstskip koma frá útlöndum. Verð hvers ársfjórð- ungs i Eeykjavík 50 aur., út um land 60 aura. Afgreiðslu og útsending blaðsiias annast Þorv. Þorvarðarson prentari i Þingboltsstræti 4, og snúi kaupendur sér íil hans um allt þar að lútandi. öjaldkeri blaðsins er cand. Einar Ounnarsson í húsi Grunnars kaupmanns Einarssonar í Kirkju- stræti 1, og annast hann innheimtu á andvirði blaðsins. Skrifstofa Laugaveg 2. Næsta blað kemur út áður póstar fara. R i t s t j ó ri og 'ábyrgðarmaðnr: Porstei nn Gíslason. Prentað í Pjelagsprentsmiðjunni.

x

Ísland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísland
https://timarit.is/publication/30

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.