Alþýðublaðið - 05.05.1937, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 05.05.1937, Blaðsíða 3
MIÐVIKUDÁGINN 5. MAÍ föS9 p- £&Þ?8!7giJK&r&! ALÞÝÐUBLAÐIÐ HITSTJÓRíj F. R. VALDEMARSSON AFÖREIfiSLA: ALÞÝBUHÚSINU (Inngangnr frá HverfisgötuJ, SÍMARt «W0-4M)6. 4800: Afgreiösla, auglýsingar. 4901: Ritstjórn (inniendar fréttir). 4S02: Ritstjóri. 4003: Vilhj.S.Vilttjálmsson(hflrfma) 4004: F. R. Valdemarsson (hefma) 4805: Ritstjórn. 4006: Afgreiösla. ALPÝ©UPKENTSMI»ÍAN Bf Bteiðfylkingin sígrnði? ÞAÐ m'un mála sánnast, aö sá maðiur sé vart fundinn, jsem i fullri alvöru lætur sér til hiugar koma, að Breiðfylkingin geti unnið kosningarnar 20. júní og her tvent til. Fyrst það: Allir vita, að Alþýðuflokkurinn hefir með jákvæðri og raunhæfri stjórn málastarfsemi stóraukið fylgi sitt, á kjörtimabilinu, og annað það, að bændur, sem fylgt hafa Bænda- eða Sjálfstæðisflokknum að málum, láta ekki selja sig sem vörur eða fénað, pó hinir þjóð legu menn, Thors og Briem, geri samninga þar um, og þeir munu hundruðum saman ganga til kosn inga með stjórnarflokkunum. En eigi að síður er það ómaks- ins vert, að gera sér grein fyrir því, hvað mundi gerast, ef Breið- fylkingin næði hér völdum. Eins og aliir vitaog einn þeirra, .-sem selja átti, Eiður bóndi á Þúfnavöllum, hefir rækilega lýst í blaði Bændaflokksins sálaða á Akureyri, er það klíka heildsala og stórútgerðarmanna, sem stjórnaðí Sjálfstæðisflokknum, meðan í- haldið hét því nafni, og nú stjórn ar Breiðfylkingunni. Hverjar eru nú kröfur þessara manna? Almenn kauplækkun er krafa þeirra allra, gengislækkun krafa þeirra flestra. Hvorttveggja þýð- ir eitt og hið sama: Byroar krepp unnar yfir á herðar verkafólksins við sjó og í sveit. Öll verzlun í hendur stórkaup- manna og ótakmörkuð yfirráo. þeirra yfir henni. Öll framleiðslutæki í hendur einstáklinga og par á meftal Síldarverksmiðjur ríkisins. Milljónaeftirgjafir til handa Kveldúlfi og annara álika fyrir- tæteja>. Þetta eru sýnishorn af kröfum Breiðfylkingarinnar; þerta ' eru sýnishorn af því, sem koma mundi, ef hún sigraði. En það er fleira, sem koma mundi. 1 einu af blöðum Breiðfylking- arinnar standa þessi orð: „Og það er þessi æska, sem nú sameinast í þjóðfylking gegn rauðu öflunum í lándinu, gegn aðfluttum öfgastefnum og sál- sjúkum ofsækjandi valdhöfum. Og þessari æsku er það ljóst, að framtið þjóðar vorrar fjár- hagslega og menningarlega er undir því komin, að hinum sér- drægu valdhöfum verði hrundið af stóli. Henni er það ljóst, að ef þessar lýðræðislegu kosningar, sém nú eru skamt undan, megna ekki að hrinda hinu grímuklædda einræði af stóli, þá muni hér hefjast bræðravíg, sem muni ly.kta með því, að ómetanleg menningareinkenni þjóðar vorrar munu glatast." Ef stjórnarflokkarnir sigra, eiga að hefjast hér „bræðravíg", segir Breiðfylkingin. Þá á skríll frá „betri borgara" heimilum í Reykjavík að berja á mönnum á næturþeli, ef þeir fara einir sam- an á götum úti. En hvað þá, ef Breiðfylkingin sigraði? Þá væri fijótlegt, að klæða slagsmálaskrílinn í lögreglubún- ing og láta hann að hætti þýzkra S. S. og S. A.-manna berja dug- lega á friðsömum borgurum, þá þyrfti ekki að óttast dómstólana, ekki ummæli blaðanna, ekki hóp- fundi verkamanna, því dómstól- arnir væru í höndum ofbeldis- mannanna, blöð andstæðinganna ekki til og verkalýðsfélögin lögð í rústir. Þetta er það, sem koma mundi, ef Breiðfylkingin sigraði. Ave María . nefnist mynd, sem Gamla Bíó sýnir núna. Aðalhlutverkin leika hinn heimsfrægi tenórsöngvari Gigli og Kate von Nagy. ¥erkakonur f Vestmanna- eyfif m f á kanphœkkun með i krlff'eoum samnlngum. Kommúnistar standa í vegi fyrir eðlilegriþróunsamtakaana P YRSTU skriflegu fcasap- " gjaldssamningar sem gerðir hafa verið milli verkakvenna og atvinnurekenda í Vestmannaeyj- um voru undirskrifaðir 1. maí milli Verkakvennafélagsins Snót og Ctvegsbændafélags Vest- mjannaeyja. Samkvæmt samningnum hækk- ar kaup verkakvenna um 10 aura á tímann við þurfisk og við fisk- þvott er allmikil hækkun, 10— 35 aurar á hundraðið. I nætur- og helgidagavinnu er nú ákveðið hærra kaup, en áður vár enginn greinarmunur gerður á því. Með samningnum er einnig á- kveðið, að 1. maí sé frídagur og er það í fyrsta skifti í sögu verkalýðshreyfingarinnar í Vest- mannaeyjum. Jón Sigurðs&on erindreki Al- þýðusambandsins hefir dvalið í Vestmannaeyjum undanfarið og hefir haran átt stóran þátt í því að svo góðir samningar fengust. Verkalýðshreyfingin í Vest- maninaeyjum er mjög sundruð fyrir átbeina kommúnistafor- sprakkanjna og hefir það staðið mjög í vegi fyrir því, að árangur næðist af tilraunum verkalýðsins til að bæta kjör sín. Væri hægt að vinna stóirvirki í verkalýðs- málum í Vestmaninaeyjum ef verkalýðurinin sameinaðist ein- huga undir merkjum allsherjar- samtakanna. Sem dæmi um ástandið, skal þess getið, að Verkamannafélag- ið Drífandi hefir enga samninga við atvinnurekendur og þó að það hafi sett taxta.er greitt mjög misjafnt kaup og taxtabrot al- geng og margir verkamenn fá ekki. greitt kaup sitt í peningum heldur verða þeir að taka það út í vörum í verzlunum kaupmanna. Yfirleitt má segjá, að verka- lýðsfélögin í Eyjum, sem stjórn- aö er af kommúnistum séu 20 árum á eftir verkalýð'shreyfing- unni annarsstaðar á landinu. I bergaflnaverksmiðj sm Breta á strlðs- árannm. ELíSABET BALDVINSDÓTTIR P RO ELISABET BALDVINS- *¦ DóTTIR frá Seyðisfirði ætl- ar að flytja fyrirlestur á uþp- stigningardag kl. 4 í Alþýðuhús- inu við Hverfisgötu um dvöl sína og starf í hergagnaverksmiðijum Breta á striðsárunum. Frú Elísabet vann í hergagna- verksmiðjum uni lengri tíma, ým- ist við framleiðslu* sprengja og skotvopna eða sem bí'stjóri; og Var hún ein fyrsta konan úr starfsliði verksmiðjanna, sem gerðist bifreiðarstjóri. Fyrirlestur frú Elísabetar er mjög athygiisverður og skemti- legur. Lýsir hún vinnunni í þess- um morðtólaverksmiðjum, híriu stranga' eftirliti, hræð«lu fólksins við Ioftárásir o. s. frv. Hún segir frá æfintýrum sínum, sem sum eru „spennandi", og mun hún vera eina íslenzka konan, sem vann í hergagnaverksmiðjum á ófriðarárunum. Aðgöngumiðar að fyrirlestrin- um fást hjá Eymundsen, í hljóð- færahúsinu og við innganginn, ef nokkuð verður óselt. „Enjginn ísfendingur hefir reist sjá,lfum sér eins fagran minnisvarða og Héðinn Valdimarsson," sagði miðaldra kona, sem stóð við hlið mér á leikvelli Verkamannabústaðanna, er Héðinn Valdimarsson var að haida ræðu sína þar 1. maí. — „Þetta er ajlveg rétt hjá þér," sagði maður, sem stóð hjá okkur. „Við eigum Héðni og Alþýðu- ílokknum mar;gt gott að þakka. Héðinn er iíka hataour af íhald- inu, og við vitum bezt hvers; vegna það er." — Þessi maður og þessi kona eiga bæði heima í Verkamannabústöðunum. — Þau hafa fengio reynsluna af bar- áttu Alþýðuflokksins og kunna að meta árangurinn af henni. A. Hitjer — MuSsoHni — óljaíur Thors. Nazistar varu nokkrir saman í Hressingarskálanum í Austur- stræti á la^ugardaginn. 1 fyrst- unni woiiu þeir friðsamir, eh alt í einu fóru þeir a,ð deila um Jivor, væri meiri,. Hitler eða Mussiolini, !0g deilan óx, þar til þeir stóðu upp og gáfu hvor öðrum utajn- undir. Héldu þeir því áfraim um stund, log va;r annar búinn að fái glóðarauga, en hinn blóðugar varir. Einn félagi þeirra Beyndi að stilla þá með þessum lorðuml: „Verið þið ekki að þessu, strák- ar, þið getið þó alt af wrið siaimmála um að vera með Óla Ttoors!" , B. Notið elnnngis WPW*W'V". ;:¦; -:•¦;;.¦¦; ::<t Lyktarlaus. Afburða dirjúgur og fliótvlrkur. Dívanar, fjaöjuadýnur, striga- dýnur og dívanviðgeiííðir á FreyjugötU 8. aðeins Loftur. Góö og ódýr 2ja til 3ja her- bergja íbúð með eldhúsi á 6i kr. A. v. á. Ulíarprjóaatuskur, alumbituta, eir, köpar, Mý og íta kefpt ð VesíUPiöfcs 22. SSml 3565. , Tíl Keflavíknr daglegar ferðir Agœtar blfrelðar Ikgœtlr bifreiðastjórar Pantið sæti með minnst 1 kl.st. fyrirvara. Blfrelðastðð Stelndórs Sími 1580, 4 línur. (Frh,); Á s. 1. ári bárust Sildarútvegs- nefnd umisóknir um veiðileyfi til sóltunar frá 141 útgerðarmanni og félögum fyrir samtals 189 skip, þar af 149 herpinótaskip. Af snurpiinótiaskipunum viotu 20 tog- prait tog auk þess m.s. Eldborg, sieto hefir svipuð veiðiskilysði og togari. Beknetabátaæ sóttu 40 og auk þess mörg hienpinótaskip. sem síðar foiru á reknetavieiðar. Eig- lendum allra þessara skipa var viextt söltunar log wiðileyfi gegn ákveðnum skilyrðlum- Geta niá þess, að samkvæmt söltunar- og velðiskýrslum'hafa 146 skip með hiexpinætu,Ti lagt afla sinn á iaud, eh aftur á rnóti. 196 irieknetabátar og því 156 bæzt við þá tölu, sem um veiðilieyfi sóttu- Stafar þetta einna mest af því, að allir litlu bátiarnij, seim voru 2 log 3 saman um leina nót, hættu herpinótar veiðum, þiegar síld tiregðaðist «yg foru ð. tneknet. Vm löggildinjgu sem síldarút- flytjendur höfðu sótt 72 menn til ákveðins tíma, en alls voru lög- giltir, útflytjendur 63. Vegna þess hvé síldarsöltun var dreifð, var nauðsynlegt fyr- ir. Síldarútvegsnefnd að hafa trúnaðarmann á hverjum söltun- arstað. Auk þess hafði nefndin sikrifstofu á Akureyri. Saltað- var á Norðurlandi frá Raufarhöfn og Vistur. é Ingólfsfjörð og auk þess ím-m S Awtmxláwdí ög í»a- Síldarútvegurinn 1936. firði. Auk hínna föstu trúnaðar- manna sendi nefndin i eftirlits- ferðir við og við til Húnaflóa ög víðar, bæði til að líta eftir söltun og eins til að athuga fitu- magn síldarinnar og átu síldar- innar. Starfssvið trúnaðarmanna er aðallega fólgdð í því, að síma daglega ril skrifstofunnar á Siglufirði söltun og nöfn veiði- skipa og sjá.um að útflutningur f,ari ekki fram án leyfis nefnd- arinnar. Skrifstofan á Siglufirði hafðd söfhun söltunarskýrslna á staðinum, svo og söltunareftirlit við alla söltun daglega. Skýrslu- söfnun þessi er afar nauðsynleg og áriðandi að hún sé vel og nákvæmlega af hendi leyst, svo "alt af sé hægt að vita hve mikið ér til af síld á hverjum tíma og eins hitt, hversu mikið hvert skip aflar. Nefndin lét rannsaka fitumagn á síld frá því snemma í júntai^n- uði, en 13. júlí var síldin orðin söltunarhæf og var þá söltun leyfð, til bráðabirgða 200 tunnur á skip. 18. júlí voru saltaðar alls 10310 tunnur, 19. júlí 8114 tunU- ur, 20. júlí 10 012 Hunnur, 21. júlí 9263 tunnur, 23. júlí 9263 tunínur,. Bn- ava dr«gur úr sðltun aftur Bfttr Binn Jónsson, formann stjórnar ríkisverksmiðfanna. þar til 4. ágúst. Þá er saltað me&t á einum degi yfir vertíð- ina 14530 tunnur, 5. ágúst 10670 tunnux og 6. ágítst 11942 tunnur. Smádregur svo úr söltun aftur þangað til seinni partinn í ágúst, að reknetaveiðar eru hafnar fyrir alvöru, og er þá saltað 2000 til 5000 tunnur á dag. Á einum sölt- unarstað var langmest saltab á- einum degi á Siglufirði 4. ágúst, 9588 tunnur og 18. júlí 9011 tunn- ur. Alls var saltað á vertíðinni á öllu landiwu 249 058 tuninur. — Skiftist söltunin þannig á söltun- arstaðina: Eyjafiörður 40465 tunnur. Hólmavík 7867 Húsavík 5543 Ingólfsfjörður 13 655 Reykjafjörður 11286 Sauðíárkrókur 1295 — Siglufjörður 131137 Skagaströnd 8197 — Vestfirðir 670 Raufarhöfn 1041 Austfirðir 162 Suðurland 27 501 Eftir verkunaraðferöum skiftist þetta þannig; Matjessíld heiltunnur ' 47 759 hálftunnur 31621 Hér í er talin Faxa-sér- verkun 1367 Saltsíld 121778 — hausskorin 16146 Krydd- og sykursöltuð síld 32 777 Aðrar söltunaraðferðir 6826 Faxasaltsíld 21710 Aflinn skiftist þannig milli rek- netabáta og herpinótaskipa: 146 096 tunnur herpinótasíld og 67 084 tunnur reknetasíld. Eins og árið áður hafði nefnd- in einkasölu á matjessild til út- landa og leitaði fyrir sér tmi sölu á þeirri sild eftir megni. í marzmánuði sendi nefndin Vil- hjálm Þór kaupfélagsstjóra á Ak- ureyri til Ameriku, og tókst hon- um að ná mjög hagkvæmum samningum um sölu á 15000 tunnum af matjessíld til Banda- ríkjanna með hærra verði heldur en þekst hafði þangað áður og fáanlegt var annars staðar. Þá sendi nefndin þá Óskar Jónsson síldarútvegsnefndannann og Jón Ásgeirsson síldarsaltanda til Póllarids. og Þýzkalands til að leita fyrir sér um fyrirfíiam- samninga. Gerðu þeir ásamt Fritz Kjartanssyni fyrirframsamninga um sölu á samtals 24 000 tunnum af síld þangað. Þá var fyrirfram selt til annara landa 1600 fauanUr af matjessíld. í Þýzftalandí aaáö- ist ekki samkomulag um verft og því voru ekki fyrirfyamsamin- ingar gerðir um sölu á síld þangað. Matjessíldarsöltun hófst 17. júlí. Mest saltað á einum degi 3350 tunnur, 20. júlí, og 3252 tn. 4. ágúst. Síðasta matjessíldarsiölt- un Norðanlands 26. sept. Fyr«ta afskipun á matjessíld fór fraro 23. júlí og síðasta afskipun 2. marz 1937. Afskipun til. einstakra landa skiftist þannig': Þýzkaland 22 559 .tuanur , Pólland 20643 — Bandaríkin. 9928 Belgía 1263 ¦ — ; Svíþjóð 1776 Önnur Iönd .1 030 Verð matjessildaT útfluttraT allls kr. 1137 467,59. Vc>rð fob. fíí saltenda kr. 33,73 á htíiltunnu og fyrir 2 hálftunnur kr. 36,73. Atik þess var greitt sérstaltt verð fyrir þá síldr sem flokTiuð var á Ame- rlkumarkað og söltuo eftir 20.. ágúst. Fór það' eftir gæðum sild-- arinnar, 34,39 kr. fyrir heiltunnu, en 40 til 44,90 fyrir tvær hálf- itthnmr án umbúða. Þá viil ég vikja nokkrum orðum ao síldarBölturánni váð Faxaflóa. Vegna hi;ns mikla yeiðibrests við Norðurliand á áriteu -1935, yar sölt- uð allmikiil síld við Faxaflóa og seldist hún m|ög háu verði. Mun þetta hafa vakið vonir útgerðar- manlna við Faxaflóa um, að síld- arsöltun gæti orðið arðbær þar, jlaf|nvel þö nóg veiddist af síld við Niorðurland. Þegar í apriL- ,byr|un sóttu mokkrir útgerðiar- imsinn við Faxiaflóa um veiðileyfí. •SíldiarútV'egsniefnd svaram' þeírrí b»eicM Þ'egar þannig, að um slíkt gæíi'hú© ekki tekið. ákvörðun fyr en sýníliegí yæri, hvernig síldar- söltaún Vlð ^Niorðurland geingi. iÞegar herpinpttiveiðin við N.orð- lUT'laind 'fór 'að trega,st um miðj- æ!ri;%úst iog vérö ás;s.erjisí1d hækk- p,ði iítið eitt í bilí, íUfðíu If'öfur ssianirileíizkra útgerðarmanna una söIíuE ;ó sild allháværar, e»da líka' ýtt-«i&dir þær kröfur af ýms- um. 'Á þeasup tímja .yar þó fyrir- sljáajntegt, ibæQí .af því hve mikið var saitað þá Þf^ar og vegna hinma ágætu rreknetayeiða og þess hversu: möíg skip stwncluðu þær vei&ax, hg svo hinna niiMu veiða Niorðmanna utan við /iand- helgi, að fráleitt var að láta saita. síld swo nokkru næmi við Fa,xa- Íaóia, þar sem nög yar.til af jsíld i; (Frh:' á ^.-..siðu,)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.