Helgarpósturinn - 03.04.1981, Blaðsíða 8

Helgarpósturinn - 03.04.1981, Blaðsíða 8
LJielgai----- pásturinrL-. Biað um þjóðmál, listir og menningarmál utgefandi: Vitaðsgjafi hf. Framkvæmdastjóri: Bjarni P. Magnússon Ritstjórar: Arni Þórarinsson, Björn Vignir Sigurpálsson. Blaoamenn: Guðjón Arn- grimsson, Guölaugur Berg- mundsson, Guðmundur Arni Stefánsson og Þorgrímur • Gestsson. Utlit: Kristinn G. Harðarson. Ljósmyndir: Jim Smart. Auglýsinga- og sölustjóri: Höskuldur Dungal. Gjaldkeri: Halldóra Jóns- dóttir. Dreifingarstjóri: Sigurður Steinarsson. Ritstjórn og auglýsingar eru að Síðumúla 11, Reykjavik. Sími 81866. Afgreiðsla að Hverfisgötu 8—10. Símar: 81866, 81741, 14900 og 14906. Prentun: Blaðaprent hf. Föstudagur1 3. áprfl, 1981. helgarpásturinrL- Áfengismál jafnvægi Umræða um áfengismál hefur verið mikil á undanförnum misserum. Ekki vegna þess að ástandið i þeim máium hafi versnað svo mjög, heldur miklu fremur vegna þess að áhugi á þeim hefur vaxið vegna mikils starfs Samtaka áhugamanna um áfengisvarnir, og fleiri félaga- samtaka. Það hefur lengi loðað við okkur tslendinga að drekka illa. Við virðumst ekki kunna að f ara með áfengi eins vel og aðrar þjóðir, Drykkja okkar hefur aldrei verið talin hluti af menningunni, eins og til dæmis i Bretlandi og Frakk- landi, miklu fremur hefur verið litið á hana sem eitthvað ættað frá myrkrahöfðingjanum. Staðreyndin er hinsvegar sú að þessir slæmu drykkjusiðir — mikið magn I einu, en sjaldan — gera það að verkum að heildar- neysla okkar er langtum minnien flestra sambærilegra þjóða. Til dæmis drekkum við aðeins um einn þriöja af þvl sem Danir drekka, og erum rétt rúmir hálf- drættingar á við Svia. Það verður þvi engan' veginn um okkur sagt að við séum miklir drykkjumenn, jafnvel þótt áfengismagn á hvern einstakling hafi aukist jafnt og þétt allt frá upphafi aldarinnar. Og á siðasta áratug bættum við á okknr um einum litra af hreinu áfengi, hver einstaklingur. Arið 1969 var meðalneyslan 2.17 litrar á mann, en er nú 3.16 litrar. Þetta er svipuð þróun og hjá öðrum þjóðum. Þessar magntölur hafa ékki mikið breyst á síðustu þremur árum, eða frá þvi að SAA var stofnað. Starf þeirra samtaka, bæði fyrirbyggjandi starf og af- vötnunarmeðferðin, tekur lengri tima en svo. En nú þegar hafa meira en 3 þúsund tslend-' ingar farið til meöferðar hjá SAA og fengið einhvern bata. Aðeins örlitill hluti þessa hóps hefur komið aftur til lækninga, eins og greint er frá i Innlendri yfirsýn Helgarpóstsins i dag. Þegar samanburöurinn við( nágrannalönd okkar er hafður i huga virðist þvi ástæðulaust að draga upp jafn dökka mynd af ástandi áfengismála hér og iðu- lega er tilhneiging til. Hér er neysla áfengis minni en viðast hvar annarsstaðar. Hér er um- ræða um ofneyslu áfengis meiri og pukurlausari, hugarfar til áfengissjiiklinga jákvæðara og möguleikar á þvi að fá aðstoð i drykkjuvanda meiri en annars- staðar Þegar viðbætistaðáfengi hér er dýrara en gerist og gengur i öðrum löndum og út- sölustaðir á þvi sárafáir, þá virðist ljóst að áfengismál hér á landi eru i góðu jafnvægi. Þetta hefur gerst þrátt fyrir að eiginleg stefnumörkun stjórnvalda Iial'i aldrei átt sér stað en þau virðast með góðri aðstoð óháðra félagssamtaka hafa hitt á hinn gullna meðal- veg i þessum efnum, þvi að mennskuluekki gera sér neinar grillur um að áfengisvandamál- inu verði algjörlega útrýmt svo lengi sem menn á annað borð neyta áfengis. Svo að þegar á allt er litið virðumst við tslend- ingar geta býsna vel við uriað. Leikhúsid er klettaborg fyrir sunnan Það er kannski ekki við hæfi að ég sé aö skrifa Austurlandspóst, ég sem kom hér fyrst i haust, Reykvikingur og hálfgert að- skotadýr á Austurlandi, Reyk- vikingur sem hefur alltaf fundist það sjálfsagt málað öll menning heyri Reykjavik til, en úti á landi áé bara veiddur og verkaður Það er raunar svo, að i flestum menntaskólum og fjölbrautaskól- um er gert ráð fyrir að farið sé aö minnsta kosti einu sinni i leikhús i tengslum við nám I islenskum bókmenntum, enda eru einhver leikrit alltaf inni i námsefninu og leikhús er mikilvægur þáttur i isl- ensku (eða reykvisku) iG » ARA Ov/ ' Austfjarðapóstur frá Einari Olafssyni þorskur eða heyjað ofan i kýr og kindur, - það er kannski hægt aö aka hringveginn i sumarfriinu þegar bylur og ófærð heyrir sög- unni til. Það kemur vissulega á reyk- viska kennarann sem er aö kenna i nýja menntaskólanum á Austur- landi þegar hann ætlar að láta nemendur sina skrifa ritgerð um efnið „leikhús" og nemendurnir segja: ,,Við getum ekkert skrifað um leikhús, við vitum ekkert um leikhús, við höfum aldrei komið i leikhús." Kennarinn hafði sem sagt ekki reiknað með þeim möguleika. menningarlifi. Flestir mennta- skólar og fjölbrautaskólar eru i Reykjavik eða nágrenni og ekki verulegur kostnaður við svona leikhúsferð. En fyrir okkur hér kostar það flugferð. Þar sem okk- ur islenskukennurum hér við Menntaskólann á Egilsstöðum finnst það vera öldungis sjálfsagt að menntaskólanemar fái ein- hvern tima i námi sinu lágmarks- smjörþef af islensku leikhúsi völdum við i haust til kennslu leikrit sem var verið að sýna i Þjóðleikhúsinu. Svo fórum við á stúfana að sjá hvort ekki væri möguleiki að fá fjárveitingu til fararinnar. Eg ætla ekki að rekja alla þá sögu, það er skemmst frá að segja að við fórum ekkerti leikhús. Nú les- um við bara leikritið og reynum að beita imyndunaraflinu til að sjá það fyrir okkur á sviði. Nú kynni kannski einhver að spyrja: Koma leikhúsin þá ekki stundum með sýningar þarna austur, t.d. Þjóðleikhúsið sem var stofnað handa allri þjóðinni fyrir þrjátiu árum siðan? Þjóðleikhúsið við Hverfisgötu i Reykjavik var reist i einhvers konar þjóðsagnastil og látið likjast klettaborg, álfaborg. Og það er eins og aðrar álfaborgir, það er ekki öllum gefið að sjá inní það, alla vega ekki venjulegum austfirskum unglingum. Mér er sagt að Þjóðleikhúsið hafi sent sýningu hingað fyrir nokkrum ár- um. Það var einþáttungur með einum leikara. Það er ekki þar fyrir, það hefur sjálfsagt verið ágætt stykki. Hér á Egilsstöðum hefur verið sýnt eitt leikrit i vetur. Alþýöu- léikhúsið kom hingað með „Pæld'i'ði" og fór eitthvað hérna niður á firði lika. Þvi miður er erfitt fyrir blankt alþýðuleikhús að fara i leikfór um Austurland, en með herkjum tókst þó að hafa upp i lúsarlaun leikaranna og annan kostnað. Engu að siður er Alþýðuleikhúsið að ráðgera aðra leikför hingað i vor og þá á að sýna „Konu". Það held ég að sé áhugavert leikrit. Og Alþýðuleik- húsið er að ég held að sýna ýmis- legtfleira áhugavert. Ég veit ekki hvað er verið að sýna i Þjóðleik- húsinu, enda sé ég ekki að mér komi það neitt við. En það er ekki svo að hér á Austurlandi sé leiklistin óþekkt fyrirbæri. Það er siður en svo. Leikfélagið hér á Fljtt sdalshéraði ætlar til dæmis aö frumsýna leikrit, Doktor Jón Gálgan, nú á laugardaginn 4.april. Og nem- endur minir skrifuðu prýðilegar ritgerðir um leikhús þegar ég spurði hvort ekki væru stundum færð upp leikrit i heimaplássum þeirra. Jú, jú. En það er bara eitt- hvað sem fólkið er að gera. Leik- húsið er fyrir sunnan. Það er klettaborg fyrir sunnan. Einar Ólafsson HAKARL 14 mánuðir i kosningar Um þessar mundir er ekkert sem bendir til þess að i ár verði almennar kosningar hér á landi, ólikt þvi sem verið hefur undan- farin þrjú ár. 1978 voru bæði sveitarstjórna- og Alþingiskosn- ingar, þá komu vetrarkosn- ingarnar i desember 1979 og enn eru mönnum i fersku minni for- setakosningarnar i fyrra. En það eru sem sagt tæp þrjú ár frá þvi siðast fóru fram sveitarstjórnar- kosningar hér á landi og sam- kvæmt barnaskólareglunni er þá ekki nema rúmt eitt ár þar til ts- lendingar ganga ennþá einu sinni að kjörborðinu i sveitarstjórna- kosningum. Þótt enn séu um 14 mánuðir til kosninganna, er áhrifa þeirra þegar farið að gæta hjá borgar- stjórnarmönnum i Reykjavik. Besta dæmið þar um, eru skipu- lagsumræðurnar, sem fram hafa farið að undanf örnu um ný bygg- ingasvæði i Reykjavik. Þar hafa einkum skipst á skoðunum sjálf- stæðismenn og Alþýðubandalags- •menn, sern kunnugt er. Alþýðu- bandalagsmenn lógðu á það mikla áherslu þegar núverandi borgarstjórnarmeirihluti tók við, að i þeirra hlutjíæmu skipulags- mál. Þeim varð að ósk sinni, en ekki er vist að þeir verði ánægðir með sinn hlut þegar upp er staðið. Staðreyndin ;:r nefnilega sú, að á næstu vikum veröur mikil skipu- lagsumræða i borginni, og þaö er ekki vist að Alþýðubandalagiö riði feitum hesti frá þeirri um- ræðu. Davið versus Albert. Þegar Davið Oddsson var kjör- inn forystumaður Sjálfstæðis- manna i borgarstjórn i fyrra stóð . yfir undirbúningur forsetakosn- inganna. Vegna þess var Albert Guðmundsson eiginlega útilok- aður frá þvi að taka við forystu Sjálfstæðismanna i borgarstjórn. Albert hóf sinn pólitiska feril i borgarstjórn, og þar á hann enn mikil itök. Ef að likum lætur, efna sjálfstæðismenn i Reykjavik til prófkjörs um skipan framboðs- listans við kosningarnar á næsta ári. Þeir sem þekkja innviði Sjálfstæðisflokksins telja næstum fullvist að Albert muni fá lang- flest atkvæði i þvi prófkjori,.;ef hann bara beitir sér. Ef Alfoert^er likur sjálfum sér, þá annaðhv^rt fer hann i kosningaslaginn af £uíl- um krafti, eða hreinlega lætur atlt ( lönd og leið. Ekki þykir mönnúrh''. ótrúlegt að hann muni sjá sér leik á boröi og stefna að þvi að-verð|* forystumaður Sjálfstæðisrpa?nna i borgarstjórn. Þótt h'anri styðji Gunnar Thoroddsen, gætii- .mál allt eins þróast á þann veg,-að hann og Geirsarmurinn gerðu svolitið l.eynisamkomulag. -Það . riiyndi hljóða eitthvað á þessqí leið: „Ef þú styður mig, þá styö ég þig". Með slikt samkomulag 1 bakhöndinni yröi Albert Guð- mundsson yfirburðasigurvegari 1 prófkjöri borgarstjórnarkosning- anna og þar með forystumaður Sjálfstæðisflokksins i borgar- stjórn Reykjavikur. Hann yrði þar með ofjarl Daviðs. Framsókn. Við siðustu borgarstjórnar- kosningar tapaði Framsóknar- flokkurinn öðru sæti sinu i borgarstjórn Reykjavikur. Kristján Benediktsson hefur verið leiðtogi þeirra i borgar- stjórn frá þvi Einar Agústsson varð ráðherra, en kjörtimabilið 1974 til 1978 sátu Krístján og Alfreð Þorsteinsson i borgar- stjórn fyrir flokkinn. Alfreð hafði • ekki nægan byr og i stað hans bit- ust um annað sætið Gerður Stein- Íórsdóttir og Eirikur Tómasson. 'essu sæti tapaði Framsókn i *kosningunúm.(Þaðverða þausem "berjast um >, e£§fá sætið, ef - Kristján. lætur" verða af þvi að '. hætta. ,Þau eigá bæði miklar * framsóknarætti,r að baki sér, og sjá það eiris og margir aðrir, að borgarstjórn er góður stökkpallur til frekari metorða i pólitikinni. Björgvin í Búr. Altalað er. að Björgvin' Guð- mundsson ætli'sér að draga sig i hlé úr borgarstjórnarpólitikinni. Hann er sagður hafa talað við bæði Framsóknarmenn og Al- þýðubandalagsmenn i borgar- stjórn um forstjórastöðuna i Bæjarútgerðinni, þvi án stuðn- ings þeirra, verður þessi for- stjóradraumur hans að engu. Björgvin kæníi þarna i stað Marteins Jónass.onar fyrrum tog- araskipstjóra, sem einkum hefur. haft með'hön'dum'útgérbarmánn hjá BÚR. Einar Sveinsson er- hinsvegar með fiskverkunina. Skipstjórnarmenn i BÚR munu ekki hrifnir af þessum tilfæring- um, og vilja að einhver af skip- stjórunum hjá fyrirtækinu setjist i stólinn þegar Marteinn fer. t ¦¦'*, Miklar breytingar. Af framansögðu mó.sjá að tölu- verðar hrær-ingar /teíu innan nokkarinavegna biorgarstjórnar- .. 'kosnin'ga" 'eftif 14 rriáh'dði." Þær' '.:''' breytingar munu hafa úrslita- áhrif á þaðhvort Ihaldinu tekst að M endurheimta meirihlutann i borg- inni. Þaö verða þvi ekki aðeins átök milli flokka fyrir þessar kosningar, heldur ekki siður innan þeirra. Hákarl.

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.