Helgarpósturinn - 24.07.1981, Blaðsíða 3

Helgarpósturinn - 24.07.1981, Blaðsíða 3
hahjarpn^sh #Wor-> Föstudagur 24. júlí 1981 stunda. Fólk þorir ekki að tja sig. Þorir ekki að t já tilf inningar. Allt snyst um betri bila og betri gardinur, en fæstirþekkjasjálfan sig. Slika stefnu vil ég ekki taka þegar ég fer héðan, og ég kem ekki til með að gera það". Litasjónvörp — Það er svolitið undarlegt að heyra mann sem verið hefur inni- lokaður i áratug lýsa þjdöfélag- inu. Heldurðu að þú vitir hvernig þetta er hér fyrir utan ldðina niína? „Já, já.Það veitég. Éger vak- andi þtí ég sé lokaður inni. Við fylgjumst ágætiega með. Verð- bólga, sólarferðir þar sem fdlk finnur hamingjuna, og svo fram- vegis. Þetta fer ekkert framhjá mér. Einhverjir smámunir verða sjálfsagt Utundan, en ég þekki stressið og streituna. Þegar til min koma vinir og ættingjar er sjaldan talað um annað en veraldlegu hlutina. Litasjdnvarp langar alla i', betri ibiið og svo framvegis. Þetta kapphlaup er meira að segja til hér. Á tfmabili fdru allir að keppast um hver ætti flottustu græjurnar. Ég tók þátt i þvi. Og nii um daginn keypti einn fanginn sér litasjtínvarp. Nií eru sjö komnir með litasjónvarp. Þö ég sé á móti þessu Hfsgæða- kapphlaupi þá er ég ekki að mæla með neinu meinlætalifi. Ég tel að bfll sé til dæmis nauðsynlegur, og auðvitað stefni ég að þvi' að eign- ast i'biið einhverntima. Entíg ætJa að gera mig ánægðan með meðal- mennskuna á þessu sviði." Atlasbókin — Hvernig breyttist þú Ur þeim unglingi sem þU lystir hér áðan i þann mann sem þU ert að lýsa nUna? ,,Það gerðist i SiðumUlanum þegar ég var þar i einangrun. Ég var þar i' tvö ár samfleytt og á miklum lyfjum. Það var löng martröð. Svo einhverntima kem- ur yfir mig einskonar kraftur, og ég sé að tíg er á gdðri leið m eð að eyðileggja mig bæði andlega og likamlega. Ég fór að hugsa svolit- ið. Og daginn eftir, þegar fanga- vörðurinn kom með íyfin sturtaði ég þeim ofan i ræsið á ganginum i SfðumUlanum. Ég áttaði mig á þvi að ég var á leið i gröfina. Ég var orðinn algjör aumingi, var bUinn að éta mikið, orðinn spik- feitur og slappur og ljtítur. Þá skrifa ég mömmu og bið hana að senda mér Atlasbókina. Sex mánuðum áður en ég fór Ur Siðu- mUlanum kom btíkin og eftir það æfði ég mig þrisvar á dag. Þessi bdk var einskonar biblia min i SiðumUlanum — mér fór að þykja vænt um likama minn og náði mér sraára saman upp Ur þessu rugli". — ÞU ert eini f anginn sem lokið hefur námi hér á Litla Hrauni. Hvernig stóð á þvi að þU fdrst að læra? „Mig einfaldlega langaði til þess. Hér hefur verið tíma- kennsla af og til i mörg ár, en al- veg föst eftir að Helgi Gunnars- son var fangelsisstjdri. Ég kem hér um áramótin '77—'78 eftir tvö ár i SiðumUlanum og byrja námið skömmu seinna. Þetta var þannig til að byrja með að ég, Kristján Viðar Viðarsson og Sævar Ciesielski vorum aðskildir, þannig að einn var hafður á efri gangi, einn á neðri gangi og einn i bænum. Svo var skipt á 45 daga fresti. Það kenndu mér góðir menn, þannig að ég gat fylgst með þtítt ég væri I Reykjavik, en svo byrjar verklegt námskeið I rafsuðunni og ég fékk að stunda það. Uppfrá því fengum við allir að vera á staðnum. Ég stundaði skdlann og tdk mitt sveinsprdf nUna 12. jUni'." Grýlaeðaekki — Hvernig gekk þér, manni sem hætti i skdla á sinum tima, að byrja að læra aftur? „Það kom furðu fljdtt. I gamla daga hafði ég engan áhuga á nami, þá var kvenftílk og ftítbolti nUmer eitt. Þetta var ekki eins erfittog ég hélt. Það kostaði auð- vitað vinnu að ná árangri, en hann lét þá ekkert á sér standa". (1 skdlanum að Litla Hrauni er aðallega kennd islenska og enska en hann er einnig nokkurskonar UtibU frá Iðnskdlanum á Selfossi, að þvi leyti að fangar geta lært þar sömu fög og reglulegir nem- endur skdlans). í samtali við Helgarpóstinn segist hann vera búinn að koma undir sig fótunum í fangelsinu, búinn að byggja sig upp og bíði bara eftir því, að komast út, — eftir nokkra mánuði t knattspyrnu fyrir utan Litla-Hraun. Tryggvi er gamalreyndur iþróttamaður og er nii formaður iþróttaráðs fanganna. — NU hefur verið talað um tvennskonar hlutverk fangelsa, annarsvegar grýluhlutverkið og hinsvegar að f angelsi eigi að gera glæpamenn að nytum þjóðfélags- þegnum á ny. „Það ætti að vera hvort tveggja. Fangelsi er nauðsynlegt. Mig langar hins vegar að koma að þvi' hve fangar þurfa yfirleitt að biða lengi eftir dtímum sinum. 1 raunirmi ættu fangar að vita hvað þeir eiga að vera fangar lengi, þegar þeir byrja si'na Uttekt. Það er allt annað að vera hér, og vita hvenær maður getur átt von á því að losna, en að vera her um öákveðinn tima. Ég hef dæmi hér um tvo lang- timamenn, sem 18 ára voru dæmdir fyrir aö verða manni að bana. Fyrir nokkrum árum reyndu þeir ikveikju hér sem tókst. Það er auðvitað refsivert og ekkert við þvi að segja. Þeir voru hér i langri einangrun, eins og tíokast við innanhUsafbrot, en auk þess voru þeir kærðir. Það er ekkert við það að athuga heldur. En það er fyrst nUna um daginn að þeir fá dóminn, — nUna þegar þeir voru farnir að sjá fyrir end- ann á vistinni hér, fá þeir tvö ár i viðbdt. Refsingin er bara ekki þessi tvö ár heldur miklu meira, því þeir hafa þurft að þjást á meðan þeir biðu. Með þessu mdti er mjög erfitt að rifa sig uppUr fortiðinni og reyna aö byrja nytt líf. Helgivann Annars hefur andrUmsloftið verið afskaplega gott hér frá þvi um áramóteðasvOjOg ég er eigin- lega hissa á hve samkomulagið hefur verið gott. Arekstrar eru varla til milli manna. Þetta vil ég þakka stjdrnendum hér, og þvi hve þetta er oröið frjálst. Mönn- um hefur verið leyft að hafa hér bi'lana sina og vinnan i steypu- vinnunni hér er orðin þannig að menn geta safnað að sér pening- um ef þeir vilja." — Annað slagið berast alltaf fréttir af strokum héðan Ur þessu opna fangelsi. Hugsa fangar mik- ið um að komast Ut? „Nei. Maður verður náttUn- lega var viö slikar hugsanir þegar einstaka menn eru pirraðir. Ég man eftirþvi að fyrir löngu siðan var rætt hér innanhUss um plön um að komast Utfyrir landstein- ana og láta sig hverfa Uti heim. Enþað er sárali'tið um slíkt talað. Ef menn strjUka héðan þá er þaö bara til að sletta Ur klaufunum. - Detta f það, slá hlutunum upp I kæruleysi. Annars er hér ntíg við að vera, ef m enn hafa áhuga á þvi að láta sérekkileiðast. Hér er aðstaða til ymisskonar ttímstundaiðkana og félagslifer ekkertslæmt. Iþrdtta- áhugi er talsverður, við spilum fdtbolta þegar veður leyfir, lyft- ingar æfa margir og nyiega feng- um við krikkettsett og golfsett. A morgun höldum við svo t.d. bingd, enda er spilaáhugi mikill hérna. Við spihim bridge, pdker og fleira auk þess sem við teflum mikiö. Um daginn kom Helgi Ólafsson I heimsókn og tefldi fjöltefli við okkur. Tveir unnu hann og tveir gerðu jafntefli, þannig að innan um eru ágæör skákmenn". Spássera í bænum — Hvernig er þár innanbrjtísts þegar þu hugsar til þess að verða frjáls eftir nokkra mánuði? „Það er æðisleg tilfinning. Og það sem mér finnst mest gaman er að ég finn að ég er á réttri stefnu i lifinu. Ég finn tilgang. Þegar ég kem Ut mun ég stunda mina atvinnugrein og verða nytur þjtíðfélagsþegn." — ÞU ert ekki hræddur um að fá ekki vinnu? „Ég efast ekkert um það að ég fæ vinnu. Ég á mér þar að auki mörg áhugamál. Það verður gaman að takast á við þetta allt- saman — gefa af sér göða hluti, og vera með i lífinu". — Hvað heldurðu að þU gerir fyrsta daginn? „Ég er að vonast til að geta jafnvel farið héðan á eigin bil. Það væri skemmtilegt að geta það, þd ymislegt eigi eftir að at- huga i sambandi við þaö. Svo fer ég væntanlega hringinn og heim- sæki fjölskyldu mina og mina nánustu. Ég veit það ekki. Senni- lega spássera ég svo i bænum eða eitthvað álika. Vera lifandi. Það er æðislega skrýtin tilfinning að hugsa um þetta. Eittsemég vilminnast á i'sam- bandi við þetta. Langdtímamenn, sem hafa verið hér i sex til átta ár, eru flestir mjög illa undir það bUnir að takast á við lífið eftir að þeir losna. Þeim er ekki gefiö tækifæri til að samlagast um- hverfinu hægt og hægt, til að yfir- vinna þær ranghugmyndir sem þeir hafa um sjálfa. sig og þjtíð- félagiö og til að öölast sjálfs- traust. Við fangarnir skrifuöum undir beiöni til ráðherra, allir sem einn, þar sem við dskuðum eftir þvi' að föngum yrði gefinn kostur á helgarfrium. Og við er- um að vonast eftir þvi að þeim fyrsta verði leyft aö fara eftir ekki mjög langan tima. Þessi helgarleyfi tiðkast I vissum fangelsum á öllum Noröurlöndum og ég er viss um að þau muni reynast vel hér lika. Það er svo- Htið slæmt þegar dyrnar eru opn- aðar fyrir manni eftir sex ár og sagt bless. Það væri miklu væn- legra ef maöur hefði fengið að fara nokkrar helgar Iheimsókn til ættingja og vina til að fá smá til- finningu fyrir lifinu og til að fá sjálfstraustið. Á hreinu Það er fyrst og fremst sjálfs- traustið.eða skortur á þvi, sem gerir það að verkum aö menn lenda aftur og aftur I sama hringnum. Menn eru hræddir við gamla félagsskapinn, en hafa ekki trU á sjálfum sér i neinu öðru". — Hvaö með þig sjálfan? „Ég held að þessi félagsskapur sem ég nefndi áðan geti hjalpaö mér mikið á leiðinni Uti þjtíð- félagið, og ég er staðráðinn i þvi að reyna að komast I kontakt við það fdlk. Ég dttast ekki nokkurn skapaðan hlut i þessu sambandi. Ég hef sjálfan mig á hreinu og er ákveðinn að byggja mina framtfð á föstum grunni. Ég veit hvað ég vil". Lekavandamál leysirþú meðAquaseal Aquaseal 40 Heavy Duty er sér- staklega hentugt á flöt þök þar sem pollar myndast gjarnan. Aquaseal 88 er þykkur kíttismassi með frábæra þéttieiginleika. Hentar því vel í samskeyti og sprungur. Aquaseal Flashing er sjálflímandi þéttiborði með biklagi og álþynnu til hlífðar. Sterkt lím sem grípur strax. Hentar vel t. d. við reykháfa. Aquaseal Waterproofíng Tape. Vatnsþéttilímband sem hentar víða. Á bílþök, hjólhýsaþök, glerhús, - nán- ast hvar sem er. Límbandið er þræl- sterkt, harðnar ekki og fylgir ójöfnu undirlagi. Rétt ráð gegn raka M OUUVERZLUN ISIANDS HF. HAFNARSTRÆTI 5 • REYKJAVÍK SÍMI 24220

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.