Helgarpósturinn - 21.08.1981, Blaðsíða 14

Helgarpósturinn - 21.08.1981, Blaðsíða 14
14 Föstudagur 21. ágúst 1981 hfílrjFirpri^l irínn helgarpn^tl irinri Föstudagur 21. ágúst 1981 15 Sigurjón Pétursson, forseti borgarstjórnar er maöur sem annað veifiöbirtist ifjölmiðlum. A hverju vori þegar Elliðaárnar eru opnaðar er Sigurjön mættur fyrstur meo stöngina. Og fjöl- miölar keppast viö ao taka af honum myndir þar sem hann stendur og er aö fá 'ann með vindil í munni. Framkvæmdirnar við lititaflið hafa vist ekki farið framhjá neinum og kom Sigurjón þar líka talsvert við sögu. Og I vikunni er haldið upp á 195 ára af- mæli Reyk javlkurborgar. Helgarpdsturinn ákvað þvi að spyrja Sigurjön út úr, og spurði m.a. hvort hann væri einn af svo mörgum pólitikusum sem töluðu mikið án þess að segja nokkuð? ,,Hvað finnst þér?" svaraði hann. TOmslundastarliO varo ao aðalslarli — Er forseti borgarstjórnar innfæddur Reykvlkingur? „Nei, ekki er það nú. Ég er Sauð kræklingur en flyst hingað til Reykjavlkur frá Siglufirði '54." — ÞU ert skráður hUsasmiður I simaskránni. Hefur þtí byggt mörg hiís hér i bænum? „Ég hef unnið við byggingu margra hiisa. En ég hef aldrei fengið mér meistararéttindin svo ég hef alla mina tið unnið við hiis- byggingar sem launþegi." — Var það ekki stórt stökk að fara Ur trésmíði yfir i pólitík? „Það var ekki glfurlega mikið stökk þar sem ég hef alltaf starf- að mikið að félagsmálum. Ég var formaður Iðnnemasambandsins, starfaði I Æskulýðsfylkingunni innan Sdslalistaflokksins og var lengi I stjórn Trésmiðafélagsins, o.s.frv. Það er frekar hægt að segja að ég hafi gert tómstunda- starfið að mlnu aðalstarfi." — Hvernig hefur svo sam- starfið innan borgarstjórnar gengið? „Samstarfið hefur gengið vel I stórum dráttum. Auðvitað hafa verið einstakir árekstrar og sllkir árekstrar eru blásnir Ut I fjöl- miðlum en litið minnst á það sem gott er gert. Ég get t.d. bent á að allir flokkar I borgarstjórn hafa alltaf náð að standa saman að gerð fjárhagsáætlana fyrir - Reykjavlkurborg." „Samskiptin ganga vel, menn hafa oftast nærgetað talað saman og náð samkomulagi." — Oftast nær? ,,Já, það hefur komið fyrir að samkomulagi sem gert var hefur verið rift i borgarstjórn." — Getur þil nefnt mér dæmi? . „Já, eins og samkomulagið um Landsvirkjun. Það samkomulag gerði ráð f yrir að sett yröi á lagg- irnar fyrirtæki sem hefði haft með alla orkuöflun og orkudreif- ingu á landinu að gera. En svo gerist það að annar fulltrúi Alþýðuflokksins sem áður hafði verið hlynntur samkomulaginu greiðir atkvæði gegn þvi i borgar- stjórn. Þetta tel ég vera mikinn skaða fyrir alla þjóðina I heild. Þetta framtak fulltriians I Alþýðuflokknum var undarlegt þar sem þessi samþykkt um Landsvirkjun var I fullu sam- ræmí við yfirlýsta stefnu Alþýðu- flokksins i orkumálum." — Vlkjum að hinu marg- ímrædda Utitafli. Hefðuð þið ekki ítt að kynna það betur fyrir al- nenningi? „Þegar við erum með einhver málefni sem við búumst við að komitil með að valda ágreiningi, kynnum við þau alltaf rækilega fyrir almenningi. En hvað úti- taflið varðar var enginn ágrein- ingur um það innan borgar- stjórnar. Hins vegar höfum við kynnt opinberlega fyrir fólki þau mál sem kynnu að geta valdið ágreiningi. Get ég nefnt sem dæmi skipulag Laugardalsins. Um það var haldinn opinn fundur i Glæsibæ. Eins þegar stóð til að Utitaflinu. Fæstir þeirra ef nokkrir, höfðu skoðað þær og það styður enn frekar kenningar mínar um það að fólk hafi fyrst og fremst verið að mótmæla jarð- raskinu." Engar pðlilískar refskákir — Teflir þU sjálfur? „Ég kann mannganginn og hef gaman af þvi að tefla." — Munt þU koma til með að tefla pólitiska refskák á uti- taflinu? „Pólitisk refskák er ekki stunduð nema þá kannski I tengslum við Utitaflið. En tæplega verður hUn tefld á því borði." — Ertu ánægður með sam- starfið innan borgarstjórnar? „Þegar að á heildina er litið er ég ánægður með samstarf þess- ara þriggja flokka. Auðvitað væru hlutirnir öðruvisi ef Alþýðu- bandalagið væri einrátt." Birgjr var persðnuyerv- ingur Sjállsiæðis- llokksins — Var Birgir ísleifur eins slæmur borgarstjóri og þið vilduð vera láta í síðustu kosningum? „ÖH sU gagnrýni sem borgar- stjóri Sjálfstæðisflokksins fékk á sig var fyrst og fremst gagnrýni á pólitik Sjálfstæðisflokksins I borgarmálum. Það hafði ekkert með persónu Birgis Isleifs að gera, heldur var hann einskonar persónugervingur Sjálfstæðis- af þeim verður notaður undir leiguíbUðir. Með þessu eru hafnar aðgerðir til þess að sporna á móti leiguíbUðaeídunni.'' — Af hverju hefur Alþýðu- bandalagið ekki tekið upp svipaða stefnu i hUsnæðismálum og gert er I Skandinaviu. Þá á ég við að byggja ibUðir handa hverjum sem vill frekar leigja en byggja? „Það er töluverður munur á Skandinavlu og íslandi hvað þetta varðar. Þar eru flestar ibúöirnar leiguíbUðir en hér er kerfið byggt upp á eignaibUðum. Það má þvi segja að of seint sé að breyta kerfinu. En Alþýöubandalagið vill að fólk hafi valkost um hvort það vill byggja eða leigja. Leigu- hUsnæði á ekki að vera neyðar- brauð fátæklingsins. Þær bygg- ingar sem nU eru að fara af stað eru fyrsti áfanginn I þessum málum. Þessum byggingum höldum við áfram ef við fáum nægan stuðning og afl til þess að framkvæma þetta markmið. Það má benda á að verkamanna- bústaðirnireru liöur i þessu sama máli. Þar eru íbuðirnar greiddar á löngum tima. Eftir þvi kerfi er hafin bygging á 200 ibUðum til viðbótará næsta ári. Með þessari ákvörðun er liðlega þriðjungur allra bygginga I Reykjavik félagslegar ibúðarbyggingar. Og er það gifurleg breyting frá þvi sem áður var." — Ertu bjartsýnn á næstu kosningar? „Ég er alltaf bjartsýnn þegar horft er til kosninga. Sérstaklega ef okkur tekst að koma vel til skila öllu því sem við höfum gert og ætlum okkur að gera. Hins stjórnmálalegt gildi og afl, og á þvl rétt á sér sem hagsmuna- hópur. En ég get ekki skilið að það þurfi að mynda einhvern kyn- ferðisþrýstihóp. Hafa konur ein- hverjaaðra skoðun á fjármálum, byggingamálum eða atvinnu- málum, bara af þvi þær eru konur? Alþýðubandalagið hefur beitt sér fyrir jafnrétti og vill jafnrétti á öllum sviðum mann- lífsins. Hitt er svo lika gefið mál að hvert það framboð sem heggur i fylgi Alþýðubandalagsins getur orðið til þess að tryggja Sjálf- stæðisflokknum meirihluta. A þvl leikur enginn vafi." — Telur þU að jafnréttisbar- áttan sé komin langt á veg? ,,Nei, langtifrá. Enég getekki séð að það lagist meö þessu kvennaframboði. Þetta tekur margar kynslóðir aö lagfæra. Jafnvel þær allra jafnréttis- sinnuðustu konur ala sjálfar börn sin upp i þvi að strákurinn fær strax að vita hvernig strákar eiga að haga sér og stelpur hvernig þær eiga að vera. Þessu verður ekki breytt nema af kynslóð eða kynslóðum. Það er hugarfars- breyting sem þarf að eiga sér stað, og hUn gerist þvi miður ekki með einni fundarsamþykkt. Annars hefur orðið merkjanleg breyting á þessu. Lltum bara á starfsskiptinguna innan hvers heimilis. En það tekur margar kynslóðir að breyta þessu i átt til raunverulegs jafnréttis. Enn rikir ekki fullkomið jafnrétti inni á heimilum, enn ber konan full- komlega ein ábyrgð á öllu heim- ilishaldi, jafnvel þótt einhver verkaskipting eigi sér stað." tryggt jafnrétti með opinberri löggjöf, það verður fólkið sjálft að gera. Ég get þó bent á að á undan- förnum þremur árum hafa bæst við um 400 dagvistunarrými á höfuðborgarsvæðinu. Þetta er liður i því að auka möguleika fólks, sérstaklega kvenna á þátt- töku i opinberu lifi." — Rikir jafnrétti á þinu heimili? „Ég kann að vaska upp og bUa um rúm og ég geri það stundum. Hins vegar hafa flest heimilis- störf lent á konunni minni. Þá sérstaklega á meðan börnin voru ung. Núna sjá börnin að mestu leyti um sig sjálf, þvi við hjónin höfum bæði verið Utivinnandi um nokkurra ára skeið." Þessu er skrökvao upp á mí<j — Hvað ætlar þú að gera þegar þU hættir sem forseti borgar- stjórnar? Sigurjón hlær: „Ég held mlnum trésmfðaréttindum, en framtíð min er með öllu óráðin." —• ÞU ert mikill veiðimaður? „Þessu er nU skrökvað upp á mig. Ég fer aldrei i veiði nema þegar ég fer upp að Elliðavatni i boði borgarstjórnar, þá sem opin- ber starfsmaður." — Ert þU fastheldinn á hefðir? „Gömlum hefðum vil ég gjarnan halda við lýði, þá sér- staklega þeim heföum sem eiga sér langa sögu." — ÞU ert þá ekki nýjunga- gjarn? „Nýjungagirnierillskilgreinan- ff HvennaírðmDoOiO er fímðskekKjð" viðlal: Elísabet Guð&jörnsdðiiir Siprjon peiursson í ileíprpóslsviðiali myndir: Jím Smarf Það nœsi samsiaoa um 99% — Finnst þér borgarmál vera nógu vel kynnt fyrir almenningi? „Nei, þvi fer viðs fjarri. Það eina sem auglýst er eru ágreiningsmálin. Um 99% af þvi sem af- greitt er innan borgarstjórnar næst fullkomin samstaða, en enginn/talar um það. Svo virðist sem áhuginn fyrir borgarmálum vakni aðeins fyrir kosningar." — Ber ykkur ekki að sjá til þess að almenningur fái að vita hvað þið eruð að gera? „Það getur vel verið. En við erum svo vön að þjónusta fjöl- miðlanna kynni þau mál sem fyrir liggja að okkur skortir gjör- samlega alltfrumkvæði. En á það skal bent að allar fundargerðir og fundarsamþykktir eru opinber plögg og I margra höndum, og ættu þvi að vera aðgengileg öllum. Mér finnst það dálitið undar- legt að það er eins og f jölmiölum finnist sem öll alvarleg pólitlk fari einungis f ram á Alþingi. En á vegum borgarstjornar er oft f jall- að um miklu veigameiri mál en á Alþingi. Og snerta jafnvel megin- þorra ibUanna persónulega miklu meira. Það getur verið að þessi feimni fjölmiðla við borgarmála- efni og þá sérstaklega rlkisfjöl- miöla sé komin Ut af einhverri dreifbýlishugsun. En ég vilbenda á að I fyrsta lagi býr um þriðjungur þjóðarinnar hér á höfuðborgarsvæðinu, og I öðru lagi er Reykjavlk höfuðborg alls landsins og hefur þvi veigamiklu atriði að gegna fyrir dreifbýlið." Eyrst oy ireuisi mölmæli vegna jarörasks — Hvernig eru mannleg sam- skipti innan óllkra flokka I borgarstjórn? fylla upp i fjöruna við Ægissiðu. Þá var öllum ibUum hverfisins sent bréf og þeir beðnir um að láta álit sitt I ljós. í ljós kom að IbUarnir voru eindregið á móti þessu og þ.a.l. var hætt við allar framkvæmdir. Reykjavik er þekkt skákborg vegna heimsmeistaraeinvigisins svo og Reykjavikurmótanna. Ég held þvi að borgarbúar vilji allir fá útitaflið. Og öllum kom saman um að hafa það myndarlegt. Hins vegar er það staðarvalið sem hefur farið fyrir brjóstið á mörgum eða öllu heldur jarð- raskið. En það lá fyrir að lagfæra Bernhöftsbrekkuna þvl hUn var bæði illa farin og lltið notuð af bæjarbúum. Mtítmælin voru fyrst og fremst mótmæli gegn jarð- raskinu. Og ég held þvi að þau mótmæli verði að skiljast og 'skoðast I þvi ljósi. Þegar mót- mælin komu svo fram var bUið að leggja I mikinn kostnað við undir- bUninginn og öll vinna við Uti- taflið komin langt á veg. Ég lét hafa það eftir mér einhversstaðar að væri fólk enn óánægt með þetta að ári væri hægt að moka yfir þetta. Þessi orð min hafa verið rangtUlkuð og sagt að mér þætti það litið mál að ausa i þessar framkvæmdir stórum fjárhæðum og eyðileggja þær síðan að ári. Þetta er alls ekki rétt. Þessi ummæli voru sögð i beinu framhaldi af þvl aö bUið var þá aö leggja svo stórar fjárhæðir i verkið að sjálfsagt var að ljUka framkvæmdum samkvæmt áætlun. I stað þess að moka yfir og koma torfunni I f yrra horf f yrir nær sama kostnað. Ég hef ekki trU á þvi að nokkur veröi óánægður þegar Utitaflið verður tilbUið. Hins vegar skil ég það mjög að fólki hafi orðið bilt við þegar það skrapp niður I bæ og sá brekkuna '. flakandi sárum. Ég kannaði hvort einhver þeirra sem höfðu skrifað sig á mótm æla- listann hefði skoðað teikningar af flokksins. Birgir Isleifur er mjög duglegur I sinu starfi. Sjálfstæðis- flokkur sameinaði allt vald I borgarstjóranum bæði embættis- mannavaldið og hið pólitiska. Völd Birgis voru þvi óeðlilega mikil." — Heldur þU að afmælisbarnið sé ánægt? „Ég tel að Reykjavik og Reyk- víkingar séu ánægðir. Ef maður litur til annarra borga, bæði I Skandinaviu og á Englandi er ástandið hvergi betra en hér. Þar eru stööug mótmæli Ut af hUs- næðisleysi og atvinnuleysi. Þar mundi enginn nenna að mótmæla gerð litils mannvirkis eins og Uti- taflsins. Hér er ekkert atvinnu- leysi og við höfum veitt riflegu fjármagni m.a. tilþess að tryggja námsfólki atvinnu. Ekki aðeins til þess að leysa fjárhagsvandræði þeirra heldurllka til þess að leysa þann félagslega vanda sem af atvinnuleysi stafar. Ef Reykvik- ingar eru ekki ánægðir með þetta þá þola þeir ekki hina góðu daga." Leiyuhúsnsoi a ekkí ao vera neyoarðrauo iðtœklinysins — En nU er hér töluverð hUs- næðisekla? „HUsnæðisskorturinn er aðal- lega á leigumarkaðinum. Síöast- liðin f immtán ár hef ur verið • byggt sem svarar tveimur f jög- urra herbergja IbUðum fyrir hvern einstakling sem fjölgað hefur um I borginni. Hins vegar hefur verið trassað að byggja leiguíbUðir á vegum borgarinnar. Þess vegna hefur myndast á leigumarkaöinum sár vöntun. NUverandi meirihluti borgar- stjórnar hefur ákveöið að byggja 43 leiguIbUðir sem framkvæmdir hefjast við á þessu ári, og tekið frá 175 lóðir til viðbótar, og hluti vegar er áróðursapparat Sjálf- stæðisflokksins alltaf miklu öfl- ugra en okkar." Hvað um kvennamál? — ÞU ert ekkert hræddur við kvennaframboðið? „Allt framboð sem tengist vinstri vængnum skerðir Alþýöu- bandalagið. Annars er þetta kvennaframboð tlmaskekkja og hefur ekkert með jafnrétti að gera. Ég hef lesið greinar eftir forvlgiskonur þessa framboös þar sem þær segja að ekki sé tekið nægilegt tillit til þeirra i borgar- stjtírn. Þar sé kvennamálum eng- inn gaumur gefinn. Þetta er al- rangt. En hvað eru kvennamál? Við fjöllum um málefni allra innan borgarstjðrnar. Við Alþýðubandalagsmenn eigum fimm borgarfulltrUa i borgar- stjórn og af þessum fimm eru tveir konur. Og þessum konum hafa verið falin viðamikil ábyrgðarstörf, störf sem karlar hafa gegnt til þessa. Mér finnst þetta segja töluvert um stöðu kvenna innan Alþýðubanda- lagsins." Einhver kynlerois prýslihðpur... — Samt er það staöreynd að þær konur sem styðja þetta kvenna- framboð eru óánægðar meö framgang mála innan Alþýðu- bandalagsins og teJja að ekki sé tekið nægilegt tillit til þeirra, innan flokksins. „Það kann vel að vera. Það er þekkt staðreynd aðýmsir hags- munahópar telja sinn hlut fyrir borð borinn innan Alþýðubanda- lagsins. T.d. verkalýös- hreyfingin. En verkalýðs- hreyfingin er hreyfing sem hefur i>ví er ekki hæyi ao hreyia á einum lélagslundi — En finnst þér ekki óréttlátt að konur þurfi beinlínis að velja á milli þess að eignast börn eða starfa að félagsmálum? „t þeim efnum getur aldrei rikt jafnræði þar sem hjón geta ekki tekið ákvörðun um hvort þeirra skuli ganga með og ala af sér barnið. Þetta er þvi að hluta líf- fræðilegt spursmál, sem ekki er hægt að breyta á einhverjum félagsfundi. Konur verða enn að ganga með börn, á þvi verður ekki breyting. Hins vegar er sjálfsagt að gera allt sem hægt er til að auðvelda þeim þátttöku I félagsmálum. — Finnst þér þá ekki sjálfsagt að konum verði gert kleiftað eiga börn og vera I pólitlk ef þær langar til þess? „Þær eiga að geta það að vissu marki". — Myndi kona sem ætti börn, geta orðið forsetiborgarstjórnar? „Ekki nema hUn heföi einhvern til þess að sinna börnunum heima fyrir ef börnin eru ung." — Af hverju eru störf borgar- stjórnar þannig að þau beinllnis Utiloka konur með börn? Væri ekki hægt að hugsa sér að hafa börnin með og breyta öllu funda- fyrirkomulagi? „Það gæti orðið mjög erfitt og óþægilegt. Það eru oft erfiðir og langir fundir bæöi i borgarstjórn og I borgarráöi. Börnin myndu óhjákvæmilega trufla þau störf, þvioft þarf að taka margar mikil- vægar ákvarðanir á skömmum tlma. Slikar ákvarðanir myndu þá kahnski ekki verða jafn Igrundaðar og yfirvegaðar ef viðkomandi þyrfti að sinna litlu barni I sömu andrá. Opinber stjórnvöld geta ekki legt hugtak. Ég er hlynntur öllum framförum til batnaðar. En ef viö tölum um tiskuna, þá er ég mjög langt á eftir." — Hefur þU lesið „Auðmagnið" eftir Karl Marx? „Nei, þaðhef ég ekki gert, ekki frá upphafi til enda. En eitthvað hef ég gluggað i hann." ViO berjumst lyrir svipuoum hiutum — Hver,ir eru þinir uppáhalds hugmyndafræðingar? „Ef við tölum um Utlenda, þá heldég aö fyrirutan Karl Marx sé Lenin minn uppáhalds hug- myndafræðingur. Hvað innlenda hugmyndafræðinga snertir, held ég aðég geti nefnt Einar Olgeirs- son" — Heldur þU að tsland verði einhverntíma soslalistiskt rlki?" „tsland er miklu sosialistiskara en það var fyrir, ja, einum ára- tug, hvaö þá tveim. Og ég er viss um að einhverntima veröur súsialisminn ofan á. Þá á ég ekki við svipaðan „súsialisma" og i Austantjaldslöndunum. Þau geta varla talist nokkuð annað en skrifræðisrlki. Hinn rétti sósial- ismi hefur hvergi veriö fram- kvæmdur I reynd og veröur jafn- vel aldrei. Hugsjónir manna eru llka alltof fjarlægar veruleik- anum,en menn leitast stöðugt við að nálgast þær meir og meir I átt til fullkomleikans." — A Sigurjón, trésmiður eitt- hvað sameiginlegt með tré- smiðnum frá Nasaret? „Það veit ég ekki. Ja, jú kannski má segja að báðir séum við að berjast fyrir þvi að auka jafnréttið í þjóðfélaginu. Viö erum báðir A móti sérréttindum. Okkar baráttumál falla að þvi leyti mjög vel saman."

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.