Helgarpósturinn - 18.12.1981, Blaðsíða 14

Helgarpósturinn - 18.12.1981, Blaðsíða 14
14 Föstudagur 18. desember 1981 vsturinrL. Jrað var einn dimman, kaldan morgun nú i aöventunni. Manuela Wiesler lauk upp dyrum á litlu hiísi sínu i Grjdtaþorpinu. Undirritaður, ögn daufur yfir skammdeg- inu og myrkrinu, þráttfyrir ævilanga þjálf- un í a'tökum viö árstfðirnar, spurfti hvort skammdegiö ætti ekki illa vio útlenda lista- konu... tjka mmdegið? — nei alls ekki. Þaft hefur litil áhrif á mig. Ég held minum daglegu venjum. En ég finn ao fólk lokast, finn það stundum á vinum tnitium. En svo opnast þeir aftur meö hækkandi sdl. Þaö er kannski undarlegt, aö þao skuli ekki hafa' a'hrif á mig, en mér er sagt aft gliman veroi erfiöari eftir því sem fuín lengist. Kannski hefur það eitthvað aö segja, aö ég fæddist inni f dimmum frumskógi i Brasiliu... Ifið fluttum heim, heim til Vínarborgar þegar ég var aðeins tveggja ára, þannig að ég man nú ekkert eftir Brasili'u. Ég ólst upp i Vin og þar fór ég i tónlistarnám. Ég tók einleikarapróf sextán ára og fór svo til Parisar og var þar eiim vetur og svo aftur til Vínar. Þá lauk eg stiídentsprófi gifti mig og fór til Lslands og hef verið biisett hér siðan. Þaö var árið 1973. fsg fæddist 1955 — þú sagðist vilja vita allt um mig... Oftustu þrjú árin hef eg sótt tima hjá James Galway i Sviss og hjá Aurele Nico- let. fsg hef farið út á mánaðar eða tveggja mánaða fresti — reyndar ekki niina I næst- um eitt ár. Dýr sktíli? — Nei, ég læt það vera, mér finnst það ekki ofborgað, — svonalagað er ekki hægt að meta i pening- um. Ég hef lært svo mikið. Þetta hefur hjálpað mér ómetanlega. fsg var i rauninni stórkostlega heppin að komast til þessara kennara. Þeir buðu mér þetta og jafnframt var þessi háttur eina leiðin fyrir mig. Þess- ir menn taka yfirleitt ekki fólk i einka- tima... tlalway lét mig eiginlega byrja frá byrj- un. Égþurftiað skipta umhljóðfæri. Skipta um stil.Nicoletlétmig líka taka skref aftur á bak. Það er undarlegt — þegar maður hefur talið sig fullgildan og fullnuma lista-1 mann að þurfa að iæra aftur hverja nótu fyrir sig eins og barn. En ég hef lært. Þaö hefur skapastnánara samband milli min og hljtíðfærisins. Nú gengur mér betur en áður. Allt gengur betur en áður. Kostar? Já, það er sársaukafullt að vaxa — bæði í list og í lifi... M laður má ekki lita svo á, að maður sé. einhverntima fullnuma, fullbUinn. Eg vona að eg eigi alltaf eftir að íita á mig sem nem- anda — eitthvað sem er I mótun. Það er svo miklu auðveldara aðfinna sér bás. Og sitja þar. Hitt er áhætta, en hana verður maður að taka — og svo ég komi aftur að hljóðfær- inu, þá blasti við mér að ég yröi að hætta. fsg tók áhættuna — það á maður að gera. Lifið er þannig... N. lei, mér finnst ekki erfitt að búa á ís- landi, þótt ég þurfi að feröast svona mikið vegna hljómleika. Nei. En á tlmabili var ég að hugsa um að flytja úr landi. Þá fannst mér f erðalögin orðin erf iö og það er tískap- lega dýrt að fljúga. En nú hef ég alveg gefið það frá mér. Island á svo mikið i mér. Hér finn eg lfka hvi'kl og rd. Núna get ég ekki lengur hugsað mér að fara héðan. Mér finnst ég Hka eiga erindi hér. Hér er eitt- hvaðfyrirmig að gera. Og svo vinir minir, allir semhafa hjalpað mér. Ég hef þroskast mikið hér. fsg þakka landinu margt. NdttUrunni. Ég geng oft út að sjó — maöur fær yfirsýn. Hugarró. Og islendingar? — Þeir eru sérstæðir. Þeir eru eins og ein f jöl- skylda... |fegar ég er einhvers staðar Uti i löndum og heyri islensku talaða, þá fer ég og heilsa upp á landana. islendingar koma oft á tdn- leika hjá mér erlendis. Ég verð svo glöð, þegar -ég er I utlöndum að spila og Is- lendingar koma á tónleikana og hitta mig svo á bak við á eftir. Þegar ég heyri móður- málið austurrisku þá tek ég til fótanna. Það er ekki hægt að fara til Austurrikismanns og segja — heyrðu, ég er frá Austurríki, mig langar að tala við þig... E „n ég er austurriskur rlkisborgari. Það er eg vegna þess að Austurriki er hlutlaust land, stendur utan hernaðarbandalaga. Ég verð islenskur rikisborgari þegar island verður alveg sjálfstætt, þegar herinn fer... E, ^.nþegar ég kem fram erlendis, þá er ég kynnt sem islenskur flautuleikari. Mér finnst stórkostlegt að geta kynnt og leikið Islenska efnisskrá. islensk tónlist er mjög góð. Miklu betri en við höldum kannski sjálf. Ég hef oft tekið eftir þvi að I skrifum um fslensk og erlend verk sem ég hef flutt, þd þykir islenski hlutinn langmest spenn- andi... |Fegar ég leik verk, sem skrifuð hafa ver- ið sérstaklega fyrir mig, tekst flutningurinn oft vel, þvi að ég hef þá haft náið samband við verkin og tdnskáldin. Mörg þessara verka hafa orðið tili samstarfi minu og höf- undar. Þess vegna finnst mér að ég eigi lika þátt I þessum verkum. — Hve mörg verk skrifuð fyrir mig? Þau eru vist sautján. Sumir höíundar hafa skrifað fleiri en eitt. Leif ur hefurskrifað þrjú, Þorkell tvö. Ég er mjög hvetjandi þess að tónskáld skrifi fyrir mig. fsg þekki flautuna, þekki hana betur en tónskáldið, veit hvað hægt er að gera, þekki möguleika flautunnar. Stundum spretta fram alveg nýir og dvæntir hlutir vegna þessarar samvinnu. — Um daginn spilaði ég hljtímsveitarverk eftir Þorkel Sigurbjörnsson Uti f Þrdndheimi. Það var „EvridisfyrirManueluog hljómsveit" eins og Þorkell kallar verkið. Þorkell var i saln- um á lokaæfingu. Okkur fannst þá að tiltek- inn kafla iverkinumætti hafa öðruvisi. Við breyttum. fsg lét stjórnandann vita, aö ég myndi breyta svolitið til og þegar ég svo spilaði á tðnleikunum um kvöldið kom verkið betur tit. Þetta verk, það er sagan um Orfeus og Evridis sögð frá sjónarhóli konunnar... n |vað ég geri annað en að spila á flautu? — NU er erfitt að svara. Allt mitt lif snýst i kringum tónlistina, flautuna. Allt virðist stefna að einu. Ég er mikið með börnunum, Marian ogDaniel, ég syndi. fcgæfi leikfimi. Ég les islenskar, þýskar og enskar bók- menntir. Hvers konar bókmenntir? Skáld- sögur, ljóð. Ég fer á tónleika. í leikhUs. fsg tek til, skúra gólf, vaska upp. Hvað geri ég fleira? Börnin, vinnan, hversdagsstörfin... ftllt rennur hvaðinn tannað. Hversdags- reynslan er mikilsverð. Það er þroskandi að vera með börnum. Allt I sambandi við börnin er jákvætt. Meðgangan, fæðing — og siðan að fylgjast meö þeim. Börnin eru uppspretta innri gleði... I lyrstu árinhér á islandi var ég bara hUs- mdðir. Ég prjtínaöi.bakaði, eldaði og svo framvegis. fsg erfegin að ég hætti þvi. Það endaði bara I þunglyndi. En það var mikið átak að ri'fa sig upp... Lg kom hingað eiginlega sem nokkurs konar flóttamaður. fsg var a' flótta undan sjálfri mér og minni fortið. island bjargaði mér.Siðanþað var, hefur alltbreyst. NU bý ég hér vegna þess að mér þykir svo vænt um landið. Þá hélt ég að heimilisUfið myndi bjarga mér. fsg þráði öryggi... E, „g ólst upp i reiöileysi. öryggið? Já, en það getur svo auðveldlega breyst i fangelsi... E, .ftir nokkura ára þunglyndi fór ég aftur til gamla kennarans mins, þess sem ég hafðihaftáriðsem ég var iParis.Hann tók mér mjög vel. Hann sagðist ætla að gera mig að besta flautuleikara i heimi. En ég var bara nokkra daga hjá honum. fsg fór heim aftur. En upp úr þessu fdr ég að taka þátt I námskeiðum og keppni á ýmsum stöðum. fsg ftír út iatvinnuheiminnaftur... E, -ftir að ég skildi varð lif mitt heiðar- legra, einlægara. t hjónabandinu gekk ég með einhverja grimu. fsg reyndi að vera eins og ég hélt að gift kona ætti að vera. Maður reyndi að lifa samkvæmt þeirri mynd sem maður hafði gert sér af hjóna- bandinu. Núna liður mér miklu betur. NUna kem ég til dyranna eins ogég er klædd. Við erum hreinskilnari og einlægari hvort við annað — eftir skilnaðinn... n Ivað ég hugsa þegar ég er að spila? — Ég veit það ekki. Það er mjög undarlegt ástand. Ætli ég sé ekki annað hvort langt fyrir utan sjálfa mig, eöa þá langt inni i sjálfri mér. Og svo er það þetta samband við áhorfendurna. Kannski fer einhver að hósta. Þá kem ég aftur niður á jörðina... No |(ma geri ég ekkert annað en spila. Og ferðast. Nei — ég kenni ekkert. Það kemur þófyrir að ég heldnámskeiðþegarég er er- lendis. fsg hef svolltið farið Ut I að kenna ungum flautuleikurum að nota likama sinn rétt. Og hvernig þeir geta losnað við tauga- spennu. Það er oft spurning um hugarfar. Það er hægt að hjálpa fólki heilmikið. Það skiptir svo miklu máli m eð hvaða hugarfari, farið er á svið. Svo kenni ég mikið um stfl. Skreytingar i ttínlist, til dæmis gamalli tón- list. Ogsvo lika tíhefðbundna beitingu flaut- unnar inútimatónlist— hlutirsem ekkieru kenndir i' tónlistarskólum... I^að er rétt. Aldur flautuleikara skiptir miklu — ætli maður verði ekki farin-, að dala upp úr fertugu. Reyndar halda margir einleikarar áfram að spila lengi. Þeir hafa þá gjarna svo persónulegan stil að hann yfirgnæfir það sem kannski er farið að vantaá.Enætliég hætti ekki að spila þegar ég er orðin fjörutlu og fimm eða svo. Þá verður lika svo margt eftir að gera. Svo margt? Kannski fer ég að kenna þá... N, - lei, eiginlegahlusta eg ekki svo mikið á tónlist. fsg hlusta ekki mikið á plötur. fsg hlusta á söng. Það er hægt að læra svo mik- iö af söng. Og ég hlusta á fiðlu. Auðvitað hlusta ég á alls konar tónlist. fsg hlusta á popmUsik. Mér finnst inntak tónlistar vera mjög svipað hvort sem við hlustum á sautjándualdartónlist, þjdðlög eða eitthvað annað. Tilfinningar manna hafa ekkert breyst... E «n hljómplata er fyrir mér eiginlega bara skýrsla. Segi ég — sem er að reyna að selja plöturnar minar! Ég fæ miklu meira Ut ur þvi að fara til dæmis á þriðja flokks nemendatónleika, heldur en að sitja heima og hlusta á plötur. Mér er ilia við niður- { suðutónlist. Ég vil vera á tónleikum, finna og hrifast... Oti tundum, þegar ég er að spila, þá er eins og ég öll opnist. Manni finnst eins og allur salurinn sé orðinn að börnunum manns og að þau sitji i kjöltu mér. Mér finnst stund- um eins og áhorfendur fari inn imig. Inn i möðurlifið. Og að ég fari inn i áheyrendur fylli þá með lifskraf ti. Þegar vel tekst, þá verður þessi samruni fullkominn — og hann verðurþað ef maður geturgleymtsér. Aður var ég svo upptekin af þvi að vera fullkom- in. Ég hafði áhyggjur af feilnótum. NUna gef égþað sem ég hef að gefa og hugsa ekki um feilnótur. Þær eru kannski færri nUna en áður — og þær skipta mig litlu. En maður er alinn upp i þessari fullkomnunar- áráttu, þessum perfektionisma. Það er tón- listarskdlakerfið... viðfai: Gunnar Gunnarsson inú er eiHhvao

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.