Alþýðublaðið - 03.04.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 03.04.1939, Blaðsíða 1
F.ILJ.-félapr! öerlð skyldu ikkar og mættð á fandln- nm i Wúli kl. 8,30- Rætt verðnr um stjónimálaviðSiorfið RITSTJÓBI: P. R. VALDEMARSSON ÚTGEFANÐI: ALÞÝBUFLOKKUBINH KK. ÁBGANGUB MANUDAGINN 3. APRÍL 1939. 78. TÖLUBLAÐ Munið eftir F.U.J*-' fundlnum i kvðld. GenaislækkunarleiðiD valin ti ntgerðinni. - ~ •- * r""^K*~. Að tilhlutun riklsstjórnarinnar var kl. 1.30' í dlag lagt fram frumvarp um þetta effni, flutn* ingsmenn eru úr þremur stærstu flokkunum. _—,------»--------- Alþýðuflokkurinn hefir fengið flestoll sHlyrM sfn um bætur ve«na geagls. lækkunar inn í frumvarpio. T7IÐRÆÐUR stjórnniálaflokkanna undanfarinn mánuð hafa nú Y leitt til þess, að í dag er lagt fram á alþingi frumvarp um lækkun gengis íslenzkrar krónu og aðrar ráðstafanir í sambandi við það, sem samkomulag hefir náöst um milli þingflokkanna. Samkvæmt frumvarpinu lækkar gengið um ca. 21%. - Verður því sterlingspund framvegis skráð á 27 krónur íslenzkar í stað kr. kr. 22.15 nú. Strax og leið Alþýðuflokksins um útflutningsverðlaun var hafnað, setti hann það sem ófrávíkjanlegt skilyrði fyrir þvi, að hann ætti nokkurn hlut að þessum málum, að inn í löggjöf um gengislækkunina yrðu sett ákveðin ákvæði til varnar því að gengis- lækkun þrengdi kosti verkafólks, sjómanna og Iáglaunafólks yfir- leitt, ef horfið yrði að því ráði að Iögbinda kaupgjaldið í landinu um ákveðinn tíma. AHt kaupgjald í landinu er samkvæmt frumvarpinu, lögbund- Ið í eitt ár, en að 3 mánuoum lionum verour reiknuo' út vísitala er giEd ir fyrlr ait landiS ©g hækkar kaup þá samkvæmt henni í ákveonu hlutffalli viS dýrtíðaraukníngu þá, sem orðið1 hefir. Nær þetta til allra sjórnanna ©g verkafólks ©g auk þess til allra fastlaunaora fjöiskyldumanna, sem hafa í kaup undir kr. 300,00 á mánuði, aorir fá ekki kauphækkun? þó ao dýrtíð aukist. Auk þessa eru í frumvarpinu ákvæði um, að hvorki húsaleiga né vextir i bönkum megi hækka og að hlutaráðnir sjómenn geti not- ið verðuppbótar, vegna hækkaðs verðs á fiski og síld. Nefnd sú, sém á að reikna út kaupgjaldsvísitöluna verður tilnefnd af Hæsta- rétti, Alþýðusambandi íslands og Vinnuveitendaf.íslands. Flutn- ingsmenn frumvarpsins eru ráðherrarnir Skúli Guðmundsson og Eysteinn Jónsson og alþingismennirnir Finnur Jónsson og Pét- iir Ottesen — Ríkisstjórnin setur sérstakar reglur um framkvæmd þessa á- kvæðis. Við ákvörðun kaups sam- kvæmt þessari grein skal sleppt broti úr eyri, ef það nær ekki hálfum, en annars hækkað upp í heilan eyri. Kostnaður við nefnd þessa, þar á meðal þóknun til nefnd- armanna, greiðist úr ríkissjóði, eftir ákvörðun ráðherra. 3. gr. Kaup það, sem greitt er við gildistöku laga þessara, hvort heldur það er greitt skv. gild- andi samningum milli stéttar- félaga og vinnuveitenda eða samkvæmt kauptöxtum, skal ó- breytt standa til 1. apríl 1940, með þeim undantelaiingum, sem um getur í 2, gr. Gildir þetta jafnt þó að í samningum séu ákvæði um kaupgjalds- breytinffar vegna hækkunar eða lækkunar á framfærslu- kostnaði eða gengi. Á sama tima er óheimilt að hækka kaup fastra starfsmanna við fyrir- tæki einstaklinga, félaga, ríkis- bæjar. og sveitarfélaga, nema nema ákveðið sé í Iögum eða það falli undir ákvæði 2. gr. 4. gr. Útgerðarfyrirtækjum er skylt að ráða sjómenn gegn hluta af afla í stað fastákveðins kaup- gjalds, ef þeir óska, og skal þá um fyrirkomulag hlutaskipt. anna farið eftir beim reglum, Irnmvarp II! laga um gengisskrán Ibih oi ráðstaf anir i pví sambandi 1. gr. Sölugengi erlends gjaldeyris skal vera 27,00 — tuttugu og sjö krónur — hvert sterl- ingspund (£), og annarar er- lendrar myntar í samræmi við Það. 2. gr. Skipa skal þriggja manna neínd, einn eftir tilnefningu hæstaréttar, og sé hann formað- ur, en hina tvo eftir tilnefningu Alþýðusambands íslands og Vinnuveitendafélags fslands. —- Nefnd þessi skal gera yfirlit yf- ir framfærslukostnað í Eeykja- vík 1. dag hvers mánaðar frá ársbyrjun 1939, í apríl þó 11. í stáð 1. dag mánaðarins, eftir grundvallarreglum, sem nefnd- in setur, að fengnum tillögum haarstofu íslands. Komi í ljós, að meðalframfærslukostnaður í Réykjavík mánuðina apríl— júní '39 hafi hækkað um meira en 5% — fimm af hundraði — miðað við meðalframfærslu- kostnað mánuðina janúar-— marz 1939, skal kaupgjald ó- faglærðs verkafólks og sjó- manna hækka frá 1. júlí 1939 sem nemur helmingi þeirrar h»kkujoar á framfærslukostn- aði; sem orðið hefir, ef hækk- unin nemur ekki yfir 10%, en % af því, sem hækkunin kann að vera yfir 10%. Broti, sem eigi nær einulm af hundraði, skal sleppt við þennan útreikn- ing. Á sama hátt skal reikna út meðaltalsframfærslukostn. mán- uðina júlí—desember 1939, og skal þá kaupgjaldið hækka frá 1. jan. 1940 eftir sömu reglu, miðað við meðalframfærslu- kostnað janúar<—marz 1939. Gildir það kaup til 1. apríl 1940 ogr áfram sem samningur milli atvinnurekenda og stéttar- félaga. Vilji annarhvor aðili hafa kaupgjald ósamningsbund- ið frá 1. apríl 1940, skal hann hafa sagt upþ með tveggja mánaða fyrirvara, en eftir þann tíma verður uppsagnarfrestur þrír mánuðir. Kaupgjald fast ráðinna fjölskyldumánna, enda þótt iðnlærðir séu, sem hafa minna en 300 króna kaup á mánuði, eðá sem svarar 3600 króna árstekjum í ÍBeykjavík og tilsvarandi Iægra annarsstað- ar á landinu, skal hækka eftir sömu reglum og kaupgjald ó- faglærðs verkafólks og sjó- manna samkvæmt þessari grein. sém að undanförnu hafa gilt á viðkomandi útgerðarstað, nema samkomulag verði um annan grundvöll hlutaskiptanna. Hlutarmönnum, sem gert hafa samning um sölu á hlut sínum fyrir ákveðið verð í íslenzkum krónum, er heimilt innan hálfs mánaðar frá giidistöku laga þessara að ákveða um þann fisk, er þeir hafa eigi látið af hendi, þegar lögin ganga í gildi, að hann skuli, í stað hins samn- ingsbundna verðs, greiddur með því verði, er fyrir hann fæst fob, að frádregnum þeim verk- unarkostnaði og öðrum kostn- aðC er á hann fellur frá því hlutarmaður afhendir hann. Þó skal verðið ekki vera lægra en það, sem upphaflega hefir verið ákveðið í jsamningum. Bísi ágreiningur um það, hvaða verð hlutarmanni beri, sker Fé- lagsdómur úr. Frá 1. jan. 1940 skulu afla- verðlaun til yfirmanna á togur- um, ef um það launafyrirkomu- lag er að ræða, reiknast af verð- mæti aflans, að frádregnu verði fyrir kol og veiðarfæri, sem skipin nota. 5. gr. Um verðlag á kindakjöti oe mjólk á innlendum • markaði skulu gilda sömu reglur og um kaupgjald verkamanna og sjó- manna samkv. 2. og 3. gr., mið- að við verðlag á sama tíma árið 1938 og 1939. Heimilt er að fella niður verðjöfnunargjald af kjöti samkv. 1. nr. 2 9. jan. 1935, eða breyta ákvæðum um það, um 'eitt ár í senn. 6. gr. Utlánsvexti í bönkum og öðr um lánsstofnunum má ekki hækka til 1. jan. 1940. 7. gr. Á tímabilinu til 14. maí 1940 er óheimilt að hækka leigu ef tir hús Ofir aðrar fasteignir frá þvít sem goidið og umsamið er þegar lög þessi öðlast gildi. Ennfrem- ur er leigusala á sama tíma ó- heimilt að segja upp leigu- samningum um húsnæði, nema hann þurfi á því að halda fyr- ir sjálfan sig eða vandamenn sína, enda hafi leigutaki haldið samninga. f Beykjavík skal skipa þriggja manna nefnd, sem hafi eftirlit með því, að ákvæðum þessarar greinar sé fylgt, og úr- skurði um allan ágreining, sem út af þeim kann að rísa milli leigutaka og leigusala. Skylt er að leggja fyrir þessa nefnd til samþyktar alla íeigumála, sem gerðir eru eftir að lög þessi öðl- ast gildi. Skal nefndin gæta þess, að leiga sé ekki ákveðin hærri en sambærilegt er við eldri Ieisrusamninga, að dómi nefndarinnar, og hefir hún vald til að ákveða upphæð leigunn- (Frh. á 4. sfðu.) Faslstar hér um bil pnrfe- aðir 4t af (ingi i Belgíu. «.— » — -. Miðflokkarnir unnu allmikið og jafn~ aðarmenn tðpuðu nokkrum sætum við kosningarnar, sem fram fóru í gær. Frá fréttaritara Alþýöublaðsins. ? KHÖFN í morgun. KOSNINGARNAB, sem fram fóru í Belgiu í gær, hafa næstum því þurkað rexistana — hinn belgiska fasistaflokk — út af þingi. Þeir höfðu ádur 21 sæti í fulltrúadeild þingsins, en topuöu 17 þar af, svo að þeir hafa nú aðeins 4. Annars unnu hinir borgaralegu miðflokkar, frjálslyndi flokkurinn og kaþólski flokkurinn, litið eitt á, en fafnaðarmenn tðpuðu fáein- um sætum. Eftir kosningarnar er fulltrúa- deild þingsins þannig skipuð (tölurnar i svigunum sýna þing- sætafjölda flokkanna fyrir kosn- ingarnar): Kaþðlski flokkurinn 73 sæti (63) Jafnaðarmenn 64 — (70) Frjálsl. flokkurinn 33 — (23) Rexistar 4 — (21) í öldungadeild þingsins hefir kaþálski flokkurinn, sem nú er sterkasti flokkur þingsins, bætt við sig 4 nýjum sætum, pg frjáls- lyndi flokkurinn 5. Pað vekur mikla eftirtekt, að i héraðinu umhverfis Eupen og Malmedy, við austurlandamærin, sem Belgía fékk frá Þýzkalandi eftir heimsstyrjöldina og kosið var á milli belgisks og þýzks frambjóðanda, var belgiski fram- bjóðandinn kosinn með yfirgnæf- andi meirihluta atkvæða. Koslð í Dan- ¦BrkiJ dag. firslitin i fóikspings- kosningunum veria tilkint I Mld. Frá K fréttaritara Alþýðubl. KHÖFN í morgun. OSIÐ verður bæði til fólksþingsins og lands- þingstns i Danmörku i flag. tJrslit kosninganna til fðlks- þingsins verða birt I danska útvarpinu strax i kvðld, en úrslitin til landsþingsins ekki fyrr en síðar. Kosningabaráttan náði hámarki sinu i gær. öll fundahðld fóru fram með friði og spekt. Nazistar hafa notað leynilega útvarpsstöð tll kosningaundirróðurs, án þéss að hægt hafi verið að hafa uppi á henni. ¦»##>#####»##»########^#^### #^####^ ffirífsmi frá Haraldi lið- mnndsspl fitaf samningaumleitun- um íiíllli stfémmálafL UT AF frásögn Alþýðublaðs- ins á laugardaginn um samningaumleitanir milli þíng- flokkanna, þar sem frá því var skýrt, aðð Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn hefðu neitað að fallast á heildartiliög- ur Alþýðuflokksins öbreyítar, birti Ólafur Thors í blaði sínu, Mgbl., og útvarpinu yfirlýsingu þess efnis, að þar væri ekki rétt með farið og Sjálfstæbisflokkur" urinn hefði ekki tekið afstöðu til tíllagna Alþýðuflokksins. Ot af þessari yfirlýsingu hefir Haraldur Guðmundsson, formað- ur þingflokks Alþýðuflokksins, (birt í útvarpinu eftirfarandi yfir- lýsingu: „Vegna yfirlýsingar Ölafs Thors i útvarpinu í gærkveldí, óskar Haraldur Guðmundsson að taka fram eftirfarandi: ólafur Thors kom, eftir beiðni Eysteins Jónssonar, á viðræðufund, sem samninganefndir Alþýðuflokksins og Framsóknarflokksins áttu með sér s. 1. föstudag, 31. marz. Heildartillögur Alþýðuflokksins um bætur vegna gengislækkunar voru að vísu ekki lagðar fyrir Sjálfstæðisflokkinn, en einstakar tillögur voru birtar fyrir ölafi Thors á fundi þessum og neiíaði hann afdráttarlaust að fallast á tvær þeirra." Enn fremur skal þess getið hér, að nafn eins samriihganefndar- mannsins af hálfu AlþýðUflokks- ins, Kjartans Ölafssönar í Haftt- arfirði, hafði fallið út í frásögn blaðsins á laugardag. V. K. F. Framsðkn heldur fund þriðjud. 4. april kh 8V3 í Alþýðuhúsinu við Hverf- isgötu. Fundarefni: 1. Félagsmál. 2. Ingimar Jóhannesson kennarí skýúr frá störfum barnaheimilis- ins Vorboðans, en hánn var starfsmaður á barnaheimilinu síð- ast liðið sumar. Par sem þetta er síðasti fundurinn á þessum vetri, er þess fastlega vænzt, að konur fjölmenni og mæti stund- víslegá.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.