Alþýðublaðið - 03.04.1939, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 03.04.1939, Blaðsíða 4
MANUDAGÍNN 3. APRIL 1939. I6AIVILA BÍÖ H íslandskvikmpdiu sem Orlogskapteinn Dam tók hér í fyrra sumar verður sýnd tvisvar í kvöld kl. 7,30 og 9,15. Aðgöngumiðar (lækkað verð) seldir frá kl. 4. l Fermingar- bjólíð verður að vera gott. Hin viðurkendu „ B A U E R " - reiðhjól eru komin. Léttarí, sterkari, öruggari. 5 ára skrifleg ábyrgð fylg- ir hverju hjóli. Athugið að gera kaupin í tíma, því að birgðir eru takmarkaðar. * Laugaveg 8. Tapast hefir barnaskinnhúfa, merkt að innan: Didda. Skilist á Mánagötu 25. Sími 4364. Ljúffengir réttlr úr manneldisfiskimjölinu. Fæst í Vz kg. pökkum í öll- um matvöruverzlunum. — Heildsölubirgðir hjá Sími 5472. Flnttnr á Bæjar- bílastððina! Hér með tilkynnist viðskifta- vínum mínum, að ég hefi nú um mánaðamótin flutt frá Litlu- bílstöðinni á Bæjarbílastöðina. Hringið I síma 1395! Fljðt og góð afgreiðsla. Bílum aðeins Iofað, ef þeir eru við heridina. Reykjavík, 3. apríl 1939. Magnús Magnússon. ToskHútsala. Töskur lítilshátt ar gallaðar seld- ar niðursettu verði niargar bðlfvirði Bin margef tirspurðu Cig- arettuveski og hinar vin- sælu nattöskjur komnar aftur i HliöðfæraHstt. Söngflokkur Alþýðuflokksfélags- ins. Samæfing í kvöld kl. 8y3 í póstbúsimi. Mætið ölií Hagkvæm Paskakaup Bðkunarvörur, mikið úrval. Páskaegg étal stærðir, lágt verO. Páskagrænmeti Hvítkál, Rauðkál, Selleri, Gulrætur, Rauörofur. i skíðaferðir. f pðskamatinn NautakjiSt, HanglkjiSt, Dilkakjöt. fierið páska- kaupin lím- anlega. M^Pkaupfélaqiá f DAG. Næturlæknir er í nótt Ólafur Þ. Þorsteinsson, Mánagötu 4, sími 2255. Næturvörður er í Reykjavíkur- apóteki og Iðunni. ÚTVARPIÐ: 18,15 íslenzkukensla. 18,45 Þýzkukensla. 19,10 Veðurfregnir. 19,20 Þíngfréttír. 19,35 Skíðamínútur. 19,50 Fréttir. 20,15 Um daginn og veginn. 20,35 Einsöngur (frú Elísabet Einarsdóttir). 21,00 Húsmæðratími: Fjárráð konunnar, II. (frú AÖal- björg Sigurðardðttir). 21,20 Otvarpshljómsveitin leikur alþýðulög. 22,00 Fréttaágrip. Hljómplötur: Létt lög. 22,15 Dagskrárlok. FRUMVARP TIL LAGA UM GENGISSKRANINGU Frh. af 1. síðu. ar, ef þörf gerist. Enn fremur skal nefndin meta leigu fyrir ný hús. Nefnd þessi skal þannig skipuð, að ríkisstjórnin tilnefni tvo nefndarmenn, en hæstirétt- ur þann þriðja, og sé hann for- maður. Kostnaður við nefndina greiðist úr ríkissjóði. Utan Reykjavíkur skulu fast- eignamatsnefndir gegna þeim störfum, sem um getur í þessari grein. 8. gr. Ríkisstjórninni er heimilt ef þurfa þykir, að setja með reglu- gerðum nánari fyrirmæli um framkvæmd þeirra mála, er í löefxun þessum getur. 9. gr. Brot gegn lögum þesstim og reglugerðum, settum sam- kvæmt þeim, varða sektiun alt að 10 000 kr., og skulu sektir renna í ríkissjóð. Mál út af slíkum brotum skulu sæta með- ferð almennra lögreglumala. 10 gr. Lög þessi öðlast þegar gildi. Greinargerð. Alllöng greinargerð f ylgir frv., og er þar fyrst skýrt frá rannsóknum þeim, sem milli þinganefndin í sjávarútvegs- málum hefir gert og sýnt fram á hve slæm afkoma útvegsins hefir orðið á undanförnum ár- um. Segir þar m. a. að hagur þeirra 32 togara, sem néfndin hefir rannsakað, hafi í árslok átt eignir, er samtals nema 18 millj. króna, en skulda á sama tíma 17VÍJ millj. króna umfram hlutafé, stofnfé og varasjóði, sem nema samtals 2.6 millj. kr. Þá segir enn fremur í greinar- gerðinni: í frv. þessu er lagt til, að breytt verði gengi íslenzku krónunnar á þann hátt, að til hagsbóta verði fyrir útflytjend- ur íslenzkra afurða. Að vísu gat verið um fleiri leiðir að ræða til þess að bæta þeirra hag. For- dæmi eru fyrir því hjá einstöku öðrum þjóðum, að sú leið hefir verið farin, að greiða verðupp- bót úr ríkissjóði á einstakar út- flutningsvörur. Ef sú aðferð væri höfð hér, þyrfti að sjálf- sögðu að afla fjár.til þess með nýjum tollum eða sköttum. Beinir skattar, að viðbættum útsvörum til bæjar- og sveitar- félaga, eru nú orðnir miklum mun hærri hér á landi en í ná- lægum löndum. Það er því ekki miklum vafa undirorpið. að þess fjármagns, sem þurft hefði að taka til þess að bæta upp verð á útflutningsvörum lands- manna, hefði að jlangmestum hluta orðið að af la með almenn- um óbeinum sköttum og tollum á innfluttum vörum. Niðurstað- an hefði því orðið mjög svipuð að því er dýrtíðaraukningu snertir, hvort sem sú leið var farin eða verðgildi peninganna breytt eins og hér er lagt til. Enda þótt uppbótarleiðin hefði verið valin, hlaut nauðsynlegur stuðningur fyrst og fremst að verða borinn uppi af sömu að- iljum og gengislækkunin snert- ir. En meðal annars vegna þess, að innheimta á nýjum sköttum og tollum svo milljónum króna skifti, ásamt úthlutun styrkja til útflytjenda, hlyti að verða afarumfangsmikil og erfið í framkvæmd, hefir sú leið verið valin, sem farin er í þessu frv. Breyting á verði íslenzku krónunnar hefir í för með sér skerðingu á peningaeign manna að því er virðist, en þó má benda á, að peningarnir eru því aðeins nokkurs virði, að fram- leiðslustarfsemin stöðvist ekki. Þeir, sem taka föst laun fyrir vinnu sína hjá fyrirtækjum rík- is, bæja, félaga og einstaklinga, verða einnig fyrir nokkurri tekjurýrnun við gengisbreyt- inguna, þar sem gert er ráð fyr- ir, að laun þeirra verði, með undantekningum þó fyrir þá allra lægst launuðu, óbreytt að krónutali, en vel má þeim mönnum vera ljóst, að ef fram- leiðslustarfsemin hrynur í rúst- ir, verða litlir möguleikar til að greiða laun fyrir að starfa að öðrum viðfangsefnum. Ríkið eða aðrar stofnanir myndu ekki til lengdar, þegar svo væri körnið, geta int af höndum launagreiðslur né aðrar útborg- anir. Verzlun og iðnaður hlyti að dragast mjög saman, ef út- flutningsframleiðslan minkar frá því, sem þegar er orðið, þar sem um leið hlyti að taka fyrir innflutning á verzlunarvörum og hráefnum til iðnaðarins. Hér ber því alt að sama brunni. Framleiðslustarf semin er sá grundvöllur, sem öll þjóðfélags- byggingin hvílir á. Ef hún stöðvast, er vá fyrir dyrum. Eigi aðeins hjá þeim mönnum, sem beinlínis hafa unnið að framleiðslunni, heldur einnig hjá öllum hinum. Eins og rakið hefir verið að nokkru, eru ráðstafanir þær, sem hér eru gerðar til breytinga á verðgildi íslenzku krónunnar, fyrst og fremst gerðar vegna framleiðslunnar í landinu, til þess að auka útflutninginn og örva atvinnulífið. Þegar velja átti um leiðir að þessu marki, kom það að sjálfsögðu til álita, hvaða leið væri jafnframt lík- legust til þess að hafa fljótvirk áhrif til bóta á gjaldeyrisverzl- unina, sem hefir verið mjög erf- ið að undanförnu. Það er kunn- ara en frá þurfi að segja, að vegna þeirra erfiðleika, sem steðjað hafa að þjóðinni um skeið, hefir eftirspurn eftir er- lendum gjaldeyri um mörg und- anf arin ár verið meiri en hægt hefirverið að fullnægja, enda þótt ráðstafanir hafi verið gerð- ar til að draga úr innflutningi og auka útflutning. Ef verði er- lenda gjaldeyrisins hefði ekki verið haldið föstu að undan- förnu, með einkasölu gjaldeyr- isins, hefði hann vafalaust ver- ið stiginn í verði, eða m. ö. o. ís- lenzka krónan fallin. Allar þjóð ir reyna að halda peningagildi sínu sem stöðugustu, annað hvort með viðskiptahömlum eða með gengisjöfnunarsjóðum. þar sem gjaldeyrisverzlunin er frjáls. Það er alviðurkennt, að æskilegt sé, að gengissveiflur séu sem minnstar og sjaldgæf- astar. En það raskar því ekki, að þegar til lengdar lætur, er ákaflega örðugt, og raunar ó- kleift, að halda við gengisskrán- ingu, sem er mjög fjarri því verði, sem gjaldeyririnn yrði seldur í frjálsum viðskiptum. Undir þeim kringumstæðum er afarerfitt að koma í veg fyrir ólöglega gjaldeyrisverzlun og fjárflótta. Þau atriði, sem hér hafa verið nefnd, og önnur, sem hér eru eigi rakin, hafa átt mjög veru- legan þátt í því, að lagt er til, að einmitt sú leið verði farin til þess að styðja framleiðslu landsmanna, að breyta verðgildi krónunnar. Það má segja með miklum rétti, að í þessum ráð stöfunum felist í raun og veru aðeins viðurkenning á þeirri staðreynd, að erlendur gjaldeyr- ir hefir undanfarin ár verið seldur þeim landsmönnum, sem hann hafa þurft að nota, all- verulega undir verði, ef miðað er við frjálsa sölu. Endá þótt nauðsynlegt sé að gera þær ráðstafanir, sem frv. þetta gerir ráð fyrir, til stuðn- ings útflutningsframleiðslunni, á þann hátt að breyta verðgildi íslenzku krónunnar, getur alls ekki talizt fært að gefa frjálsa verzlun með gjaldeyri, eins og sakir standa, og er nauðsynlegt að koma í veg fyrir frekari röskun á verðgildi peninganna. Verður að gera öflugar ráðstaf- anir til þess að halda þeirri gengisskráningu til frambúðar, sem í þessu f rumvarpi er lagt til aðverði ákveðin. í frv. er ákvæði um, að ef meðaltalsframfærslukostnaður í Reykjavík hækkar fyrir 1. júlí 1939 um meira en 5% frá því, sem er fyrir gildistöku laganna, þá hækki kaupgjald verkamanna, sjómanna, svo og kaup þeirra fastlaunaðra fjöl- skyldumanna í þjónustu ríkis- ins, bæjarfélaga, sveitarfélaga ogf einstaklingsfyrirtækja, sem hafa undir 3600,00 í árstekjur í Reykjavík og tilsvarandi lægra annarsstaðar á landinu, um HÓTEL BORG Munið ðaQssíningnna i kvðliL Opiðíkvðld og næstn kvðld. L O. G. T. IÞAKA. Fundur annað kvöld. Br. Friðrik Björnsson flytur erindi. Auglýsið í Alþýðublaðinu! NYJA BIO ¦ Ösýnulegu geislarnir Dularfull og hrikalega spennandi amerisk kvik- mynd frá Universal Film, þar sem ýmsir stórfengleg- ir framtíðardraumar vís- indanna eru gerðir að veruleika. Myndin er „tekniskt" snilldarverk og aðalhlutverkið frábærlega vel leikið af sérkennileg- asta „karakter"-leikara nútímans BORIS KARLOFF. Aðrir leikarar eru: Béla Lugasi, Violet Cooper o.fl. Börn fá ekki aðgang. Útbreiðið Alþýðublaðið! Médir mfn, ANNA OUÐMUNDSDÓTTIR andaðist p. 2. p. m. Friðbjðrn Aðalsteinsson. V. K. F. Framsókn heldur fund þriðjudaginn 4. apríl kl. 8Y2 í Alþýðuhúsinu við Hverfisgötu. Fundarefni: 1. Félagsmál. 2. Ingimar Jóhannesson kennari skýrir frá störfuna barnaheimilisins Vorboðans. Konur, fjölmennið og mætið stundvíslega. Stjómin. SKÍÐAFÉLAG REYKJAVÍKUR. SkiiakviknyHd Birger Ruuds skíðakvikmyndin verður sýnd í kvöld kl. 7 e. h. í Nýja Bíó. Aðgöngumiðar seldir hjá L. H. Muller í dag. Verð 1 króna. Páskaskór Karlmannaskór frá kr. 17.75. Bartta* og ungliragaskér. — Kaupið páskaskóna í — Skóverzlan B. Stefáossonar. Laugaveg 22 JL Sími 3628. helming þeirrar hsekkunar, sem orðið Hefir á framfærslu- kostnaðinum, þar til hækkunin hefir numið'10%, en síðan um % af því, sem hækkunin kynni að verða umfram þann hundr- aðshluta. Þykir sjálfsagt að mæta eftir því sem 'fært er, gengislækkuninni með launa- uppbótum að því er þessar stéttir varðar, sem þegar hafa orðið fyrir töpum vegna mink- andi atvinnu. Og þó gengis- lækkuninni verði ekki mætt að fullu með beinni kauphækkun, verður að gera ráð fyrir því, að ráðstafanir þær, sem gerðar eru með frv. þessu, verði til þess að tryggja atvinnureksturinn og auka atvinnuna, þannig, að heildartekjur verkamaaaa og sjómanna verði sízt minni eh verið hefir, miðað; við fram færslukostnað. T. d. má teljít víst, að ef frv. nær fram aÖ ganga, fari allur togaraflotinn #. síldveiðar á komandi sumíl, sem sennilega hefði annars ofð- ið að liggja í höfn. Hinsvegftir er í frv. gert ráð fyrir, að þessar stéttir fái eigi á tímabilinu t|Í 1. apríl 1940 aðra kauphækkuji en þá, sem í frv. segir, um lei§ og jafnframt er fyrirbyggt, éð kauphækkun verði á sáma tíma hjá hinu betur launaða fólki. Náttóiulækningaíélagið. Jónas Kristjánsson læknir flyt- ur fyrirlestur í Varðarhúsinu kl. m l kvöld.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.