Alþýðublaðið - 05.04.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 05.04.1939, Blaðsíða 1
 Wðnblaðitf kenmrnsBst tá LÞÝÐUBIA BITSTJÓBI: F. R. VALDBMABSSON ÚTGEFÆNÐI: ALÞÍBUFLOKKUBIKW XX. ÁRGANGUR MIÐVTKUDAGINN 5. marz 1939. 80. TÖLUBLAÐ n á erlendnm söram 12 ii meðaltali e Matvörukaupmenn, KRON og Kaupfélag Ey- firðinga reka ósannindi ofan i kommúnista. Bezt að éhjákvæmileg verðhækkun á nauðsynjavðrum koml fyrlr 11. aprfl. VERÐHÆKKUN á ýmsum vörutegundum hófst þegar í gær hér í hænum um leið og hin nýja gengisskráning fór fram í bönkunum. í dág kém'ur' listi í alíar búðir kaupmanna og Kaupfé- lagsins um hið nýja verðlag og geta yiðskiftamenn því um leið og'þeir gera innkaup sín gert samanburð á verðlaginu og listunum. Jafnframt mun verðlagsnefnd hafa eftirlit með.því að engin óeðlileg verðhækkim fari fram. Svo virðist að verðhækkunin muni verða af gengis- lækkuninni 12% frá heildsöluverði. Skýrði framkvæmda- stjóri KRON og Guðm. Guðjónsson formaður Félags matvörukaupmanna Alþýðublaðihu frá þessu f morgun. Það er mjög athyglisvert að Vísir i gær og þó sérstaklega blað kommúnista í dag reyna að gera miklu miklu meira úr verðhækkuninni en hún er í raun og veru. Er þetta auðsjá- anlega gert til þess eins að skapa sem allra mestan óróa út aí þessuni niálum. Þjóðvilj- inn segir í dag að dýrtíðin hafi aukist í gær um 20%. Þessu hafa nú forstjóri Kaupfélagsins og formaður Félags matvöru- kaupmanna lýst yfir sem til- hæfulausum ósannindum. En tilgangur kommúnista er alveg Ijós. Hann er sá að skapa glund- roða og, upplausn, eyðileggja það, sem eyðilagt verður, til að reyna að hafa upp úr því ein- hvern pólitískan ávinning. Til- gangur Vísis í gær með ósann- indum sínum er einnig hinn saraí — og verður að telja það einkennilega framkomu af blaði Sjálfstæðisflokksins að blása þannig í sömu glæðurnar og lándráðalýður kommúnista. Engum getur blandast hugur um það, að það er ekki nema eðlilegt þó að erlendar vörur hækki við lækkun gengisins á íslenzku krónunni. Kaupmenn þurfa að greiða meira en þeir áður gerðú fyrir vöruna og eru því tilneyddir að hækka hana í hlutfalli við gengislækkunina. Flestir smákaupmenn haf a haf t af atvihnu sinni aðeins þurftar- laun og það væri óréttlátt að gengislækkunin kæmi fyrst pg fremst niður á þeirri, þannig áð þeir hef ðu ekki vald á að hækka yöruna sem svarar gengislækk- uninni.. Hins vegar er það aðalatriði þessa máls, að engum haidist það uppi að nota gengislækk- unina til okurs, en á því er nokkur hætta og öllum er það Ijóst, að tilraunir munu einmitt verða gerðar til þess að hækka vöruverðið óeðlilega, þ. e. að Jeggia á vöruna fram yfir geng- islækkunina, ; Paö hefir mikið verið rætt um páö, að gengislækkunin hafi ver- ið orðin óhjákvæmileg,* að hjá henni hafi ekki verið hægt að komast. Það sem þurfti fyrst og fremst að varast, var það, að hún kæmi harðast niður á þeim, sem minst bera úr bitum, og þó að Alþýðuflokknum hafi ekki trtdst áð verja þetta fólk til fullnustu gegn afleiðingum geng- islækkunarinnar, þá hefir pað tekig,t að mjög miklu leyti með þeim ráðstöfunum, sem gerðar eru í frv. um bætur til handa verkaiýðnum, ef dýrtið eykst — ög auðvitað vex hún allmikið. Hvað mikið hún vex er undir starfi verðlagsnefndar komið og öðrum ráðstöfunum. Er það betra eða verra, að verðhækkunin komi strax? munu margir spyrja. Pessu er fljótsvarað. Það er bllum þeim, sem bætur eiga að fá vegna gengislækkunarinnar, bezt, að verðhækkun sú, sem kemur vegna gengisbreytingar- innar, verði komin fyrir 11. april, þegar fyrsta skráning verðlagsins fer fram. Með þvi móti verður ineðalhækkunin meirl en ef vðr- Frh. a 4. síðu. : ¦ Forstjóri KEA mótmælir! AUK þess sem blað kommúnista skýrir frá því í dag, að verð- ; hækkunin, sem orðið hafi í í; gær, nemi um 20%, þegar ;; hún nemur 12% eftir upp- :| lýsingum fonnanjtö íélags ' | inatvörukaupmanna og : forstjóra Kaupfélagsins, ; skýrir bla»ð frá þvi, að ; Kaupfélag Éyfirðinga hafi í gær hækkað verð allra erlendra vara um 20%. Alþýðublaðið hafði í !; morgun tal af forstjóra !; KEA. Jakob Frímanns !; syni, og lýsir hann þessar fregnir kommúnistablaðs- ins helber ósannindi. Engin verðhækkun fór !; fram í gær í búðum KEA. En í morgun voru erlendar I matvörur hækkaðar um ;; ca. 12%. Engin verðhækk- ;; un hefir farið fram á vefn- I aðarvörum eða innlendum verksmiðjuvörum í búðum KEA. :; • .'¦¦ Gagnkvæmt varnarbanda- lag milli Breta og Pólverja. » Árangurinn af Lundúnafðr Becks. LONDON í morgun. FÚ. LONDON er það láttð í * ljósi opinberlega, að við- ræður Becks ofursta við brezku ráðherrana berí viðunandi ár- angur. f gær var búizt við því, að Beck ofursti mundi bjóðast lil þess að breyta ábyrgðaryfirlýs- ingu brezku stjórnarinnar á sjálfstæði Póllands í gágn- kvæman varnarsáttmála, þann- ig, að hvor um sig sé skyldur að veita hinum, ef á hann er ráðist. Halifax lávarður skýrði í gær Beck ofursta frá einstök- um atriðum í stjórnmálaumleit- unum brezku stjórnarinnar við stjórnir annara ríkja, er átt hefðu sér stað síðan Þjóðverjar gerðu innrás sína í Tékkósló- Bretland telor aö- stððn fslands pýð- tafliFmikla fyrir sig. Fyrirsnnrn og svar i enska ninglnu i gær. K.HÖFN i gærkv. FÚ. KAUPM.HAFNARBLAÐH> ..Berlingske Tidende" fékk í kvöld tilkynningu frá frétta- ritara sínum í London um það, að starfsemi nazista á fslandi og í Danmörku hafi verið gerð að umræðuefni í spurningatíma neðri málstofn brezka þingsins í dag. Einn af meðlimum brezka í- haldssflokksins beindi þeirri fyrirspurn til ríMsstjórnarimi- ar, hvort hún hefði rannsakað starfsemi í þessum tveim ltfnd- um og'hvort brezka rfkisstjórn- in vildi gera þýzku stjórninni það ljést, að hún teldi sig sjálf- stæði fslands jafnmiklu varða og sjálfstœði Frakklands. Aðstoðarutanrikismálaráð- herrann Botler svaraði fyrir- spurninni og kvað stjórnma hafa fenglð margskonar skýrsl- ur varðandi þessi mál frá er- indrekum sinum. Uíanríkismála Frb. á 4. sifiu. i Frá Luadunaföi* Lebruns Frakklaudsforsota. Georg Bretakonung- ur og LtówMJ fofseti sýna sig á götunai. vakíu. Viðræður þeirra við Chamb- erlain siðar í gær stóðu yfir nærri því í tvær klukkustundir. Beck verður í dag gestur konungs í Windsor. Tékkneskir herforingiar ganga í brezka herinn. LONDON í morgun. FÚ. , Hore-Belisha, hermálaráð- herra Bretlahds, var i gær spurður að því, hvort hann hefði tekið til greina tílboð margra yfirforingja úr tékkn- neska hernum um að ganga í brezka herinn, og kvað hann slík tiiboð Uggja fyrir, og myndi sú þjðnusta verða þegin, eftir því sem við yrði komið. Úrslit landpingskosnliBganiia? Neirihlnti Stanningsstjðrnarinnar hefir vaxið nm 3—4 sæti í landspinginn. ............? Og lokaniOnrstððnr félksþingskiisningaiina mfmm ao AlpýðuHokkurinn iiefiir fengif} par @4 sæti. # m w ¦¦•'¦- 'é^-: # Frá fréttaritara Alþýðublaðsins K.höfn í morgun. Tt RÁÐABIRGÐANIÐUR " STÖÐUR kjörmanna- kjörsins til danska lands- þingsins hafa nú einnig verið birtar, og þykir auðsætt af þeim, að stjórnarflokkarnir — Alþýðuf lokkurinn og rót- tæki flokkurinn — muni fá að minnsta kosti 3—4 sæt- um fleiri í landsþinginu held ur en þeir höfðu. Myndu stjórnarflokkarnir þá samtals hafa 40—41 sæti í landsþinginu á móti 34—35 sætum stjórnarandstæðinga. Kjórmannatala flokkanna við landsþingskosningarnar reynist við bráðabirgðatalningtma hafa orðið eftirfarándi (Kjörmanna- talan við síðustu landsþings- kosningar, 183ð, í svigum): Alþýðuflokkurinn 1661 (1548) Róttæki fiokkurinn 369 (327) Stjórnarflokkarnir hafa þanuig sam- íals fengið 2030 (1875) Vinstri fiokkurínn 835 (890) Hægri flokkurinn 706 (798) Aðrir flokkar fengu engan kjörmann kosinn. ' Kjörmennirnir munu kjósa sjálfa meðlinri landsþingsins þ. 11. aprlL Bæði fólkspingiö ög landsþing- ið koma saman þ. 25. apríl til þess að samþykkja stjórnarskrár- frumvarpið, sem síðan verBur borið undir pjóðaratkvæði og væntanlega staðfest af- konungi grundvallarlagadaginn danska, p. 5. júni. Lokanilnrstðlnr við kosningarnar til félks- pingsins. Við endanlegan útreikning kosningaúrslitanna til fólks- þingsins kom í ljós í gær, að Alþýðuflokkurinn hefir fengið 64 sæti í fólksþinginu, en ekki 63, eins og talið var í gærmorg- un. Hinsvegar hafa kommúnist- ar ekki fengið nema 3 sæti (ekki 4 eins og álitið var í gær- morgun). Stjórnarflokkarnir hafa því samtals fengið 78 sæti í fólks- þinginu á móti 70, sem stjórnar- andstöðuflokkarnir hafa allir saman lagt. Atkvæðatölur flokkanna í kosningunum til fólksþingsins reyndust vera eftirfarandi. — (Tölurnar í svigunum sýna at- kvæðatölurnar við kosningarn- ar 1935): Alþýðufl. 728 561 (759102) Róttæki fl. 161195 (151 507) Stjórnarflokkarnir hafa því samt. fengið 889 756 (910 609). Vinstri fl. 309 154 (292 247) Hægri fl. 301667 (293 397) Bændafl. 50 791 (42 793) Kommúnistar 40 896 (27135) Retsforbundet 33 717 (41199) Danskir nazistar (Clausen) 30 943 (16 257) National Samv. (Purschel) 17 933 (0) Slésvíkurfl. 15 134 (12 617> Dansk Samling (Sörensen) 8 579 (0? Stjórnarandstæðingar hafa þannig samtals fengið 808 814 (725 645). Nazistanjésnararnír dffimdlr i fangelsi. Dómur var kveðinn upp i Kaupmannahöfn í gær í máli nazistanna Max Pelving og Eiler Pontoppidan, sem báðir höfðu gert sig seka um að nota emb- ættisaðstöðu sína til pess að reka njósnir fyrir nazista. Varð Pelving, sem var embætt- ismaður í dönsku leynilögregl- unni, uppvís að því, að hafa gef- ið Eiler Pontoppidan málaflutn- ingsmanni nazista leynilegar upp« lýsingar bæði um erlenda og danska borgara í Kaupmanna- höfn, en Pontoppidan sendf þær Upplýsingar til Þýzkalands. Frh. á 4. síðu,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.