Alþýðublaðið - 04.05.1939, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 04.05.1939, Blaðsíða 3
FIMTUDAGINN 4. MAÍ 1939 ALÞYÐUBLAÐIÐ —? ALÞÝÐUBLA&IÐ RTOiTJÖM: F. R. VAILDEMARSSON. í íjarvéru han»: JéNAS GUSMUNÐSSON. AFGRBDBSLA: ALÞÝÐUHÚSINU (Tnngangur frá Hverfisgötu). SÍMAR: 4900: Afgreiðsla, auglýsingar. 4601: Ritstjórri (innl. fréttir). 4902: Sítstjéri. 4903: V. S. ViHijálm* (heima). 1196: Jónas Guðmunds. heima. 4905: AlþýSuprentsmiðJan. 4906: Aígreiðsla. ALÞÝÐTJPRENTSMIÐJAN Samstarfiverka PsíélðouHnm. SVO sem kunnugt er, hafa kommúnistarnir átt að- eins eitt áhugamál síðan þeir hófu starfsemi sína, sem þeir hafa alltaf uhhið að, bæði leynt og ljóst. Þetta áhugamál var eyðilegging allra þeirra verka- lýðssamtaka, sem ekki vildu starfa á byltingargrundvelli. Fyrir 193ö gerðu þeir til- raun til þess að sundra Alþýðu- sambandinu með því að reyna að gera fjórðungasamböndin að „óháðum" samböndum og þó það tœkist ekki nema á Norður- landi, var ætlunin hin sama allsstaðar. Þetta var öllum orðið ljóst 1930 og því var það þá, að H. V. beitti sé fyrir því, að í lög sarábandsins yrði sett það á- kvæði, að aðrir skyldu ekki teknir ; gildir sem fulltrúar á sambandsþing en þeir, sem væru ekki flokkslega bundnir í öðr- um flokkum en Alþýðuflokkn- um. Með þessu ákvæði var þá skapaður friður innan sambands þingsins en þar hafði ríkt stöð- ug barátta síðustu árin. Þetta ákvæði valr því 'set^ beinlínis til þess að útiloka kommúnistana eina og enga áðra, þó það væri alment orðað. Þetta ákvæði var ekki til í lögum Alþýðusambandsing frá 1916—1930 og eins og áður er sagt, var það sett þá eingöngu til þess að loka þá menn úti, sem ekki áttu annað verkefni þar en að eyðileggja samtökin. Þetta ákvæði hef ir alltaf ver- ið nokkuð umdeilt meðal flokksmanna og þó því hafi verið haldið, eru margir, sem líta svo á að tími sé til þess kominn að athuga hvort ekki megi breyta því á einhvern hátt. , Að slík ákvæði sem þéssi séu óþektí sögu verkalýðshreifing- arinnar er mesti misskilningur. Á fyrstu áratugum verk^alýðs- hreyfingarinnar í Svíþjoð og Noregi var jafn náið samband milli flokks alþýðunnar og verkálýðsfélaganna og nú er hér og fyrir skemstu var það samþykt í Svíþjóð, að nazista mætti ekki taka inn í verkalýðs félögin. Síðan þetta ákvæði var sett í lög Alþýðusambandsins hefir sambandið vaxið og eflst, enda lengst af verið fullur friður innan þess. Það er þá fyrst er Héðinn Valdimarsson er rekinn og hann tekur að vinna með Sjálfstæðismönnum innan verkalýðsfélaganna að eyðileggingu, Alþýðusambands- ins, að kommúnistum fór að verða eitthvað ágengt, og er þó miklu minna en bæði hann og aðrir andstæðingar Alþýðu- flokksins höfðu áætlað. Svo er að sjá á Morgunblað- inu, að það skilji nú orðið þá hættu, sem Sjálfstæðismenn hafa sett verkalýðssamtökin í með samstarfi sínu við komm- únistana. Hvetur það nú til samstarfs milli Alþýðuflokks- ins og Sjálfstæðisflokksins um þessi mál og mun áreiðanlega ekki standa á Alþýðuflokknum til þeirrar samvinnu, sem gæti varið verkalýðsfélögin gegn eyðileggingarstarfsemi -komm- únista. Alþýðuflokkurinn hefir aldrei i viljað ganga á rétt verkamann- anna, þó hann á sínum tíma sem nauðvörn tæki upp það á- kvæði, að útiloka þá menn, sem vitandi vits unnu að eyðilegg- Vngstn borgararnir sýna afrek sína eftir veturinn. . '»--------!------- Handaviiiifiiisýiiiitgar á sunnu<< daginn í iillum barnaskélununi. ASUNNUDAGINN voru sýningar á handavinnu skólabarna hér í Reykjavík í barnaskólunum. — Sótti margt manna þessar sýn- ingar — og þó var sýning- unum ekki veitt eins mikil athygli og þær áttu skiíið. Var athyglisvert og gaman að ganga um, skólastofurnar og I sjá afrek barnanna, sem í mörg- um tilíellum var undursamlega mikil, ekki aðeins hinna eldri í skrift, teikningu, smíði og saumaskapj t. d. útsaumi, held- ur og hinna minstu. t. d. í skrift. Sást t. d. í Miðbæjarskól- anum skrift 8 ára barns, sem margir sæmilega skrifandi menn gætu verið hreiknir af. Þessar sýningar eru haldnar af tilefni 50 ára afmælis kenn- arasamtakanna. Sýningin £ Miðbæjarskólan- um. Sýningarnefnd Miðbæjarskól- ans hefir starfað síðan í haust, valið og skipað niður. Þessir kennarar voru í nefndinni: Árni Þórðarson, Guðmundur I. Guð- jónsson og Unnur Briem. Hefir nefndin unnið kappsamlega og komið öllu haganlega fyrir. Margir kennarar hafa verið nefndinni samhentir, aðrir kváðu vera gersamlega á móti því, «að sýnast." ingu samtakanna. Og ef það er ..frelsið," sem Morgunblaðið talar um að Alþýðuflokkurinn hafi svift verkamennina, að samtök þeirra eigi að vera varn- arlaus gagnvart þeim stiga- mönnum, sem alltaf og allsstað- ar reyna að eyðileggja samtök þeirra, þá er mikið spursmál, hvort það frelsi er eftirsókn- arvert. í fyrstu stofu gefur að líta skrift, Er hún frábær og sýnir mikið listahandbragð. Guð- mundur I. Guðjónsson er eftir- litsmaður skriftarkennslunnar. í næstu stofu voru sýnis- horn ritsmíða barnanna. Eftir- litsmaður í íslenzku er Árni Þórðarson. Margir stílarnir voru prýðilegir að öllum frá- gangi — og væri freistandi að birta þá við tækifæri. í þriðju stofu voru ýmiskon- ar skólavinna. Þar var eitt upphleypt kort, sem efstu 13 ára bekkingar hafa gert. Þeirri vinnu hefir Þorvaldur Sigurðs- son stjórnað. Þá eru teikningar og leirgerð. Fyrir þeirri vinnu stendur lista- kohan Unnur Briem teikni- kennari. Næst var stofa, þar sem handavinnu drengja var sýnd. Þar ræður Geir Gígja, og er þar margt vel gerðra muna. Enn voru tvær stofur, þar sem handavinna telpna var sýnd. Er mörg sú handavinna frábær, kenná hana Elín Andrésdóttir og Guðrún Sigurð- ardóttir. Var þessi sýning kennurum og skólastjóra Miðbæjarskólans til mikils sóma. Austurbæ j arskólinn. Sýning Austurbæjarskólans var fyrir margra hluta sakir afar- athyglisverð. Hve almenn sýn- ingin var má marka af því, að um 30 bekkir sýndu vínnu sína i 14 kenslustofum. Auk þess voru veggir á göngum þéttsettir sýn- ingarmunum og smíðisgripum og annari handavinnu komið fyrir á borðum í göngunum. Sýningin var að þessu sinni mjög glæsileg. Hér er ekki rúm til að benda á nema lítið eitt af því, sem mesta- athygli vakti, enda er ekki mögulegt fyrir mann, sem ver nokkrum klukku- tímum til að líta á svo stóra sýningu, að fullyrða, hvað sé í raun og vera athyglisverðast, þvi til þess verður að vita gerla um hæfni og þroska hvers einstaks bams. Hitt er það, að vinna eins og t. d. hinar fjölbreyttu teiknr ingar barna á ýmsum aldri, gefa ótvírætt í skyn ,að teiknikenslan í skólanum sé til fyrirmyndár. Hin fjölbreytta vinna smábarn- anna, 7—10 ára, ber einnig vott um miklar framfarir í kenslu- tækni. Sýningar sumra bekkjanna voru líka mjög glæsilegar. Yfirleitt má segja um sýning- una, aö hún hafi verið skólanum til mikils sóma. Allar gamlar og hefðbundnar hugmyndir um orð- ið skóli fá annað inntak and- spænis pessari voldugu byggingu,, sem á sunnudaginn var hafði ver- ið breytt í sýningarhöll, en það hlýtur að verða kennurum og öðrum velunnurum barnanna hugraun, að muna þá staðreynd, að alt of mörg börn, sem hafa öðlast vinnugleði og starfshæfni í skólunum, skuli verða dæmd til að þola hina vonlausu bölvun at- vinnuleysisins, ef tir að námi þeirra í barnaskólunum er lokið. Vikar. Laugarnesskólinn. Pað, sem sérstaka athygli vakti á sýningu Laugarnesskólans, var vinna 12 ára strákanna á ýmis konar eðlisfræðitæk]um, svo sem gufuvélum, vigtum, rafmagnsvél- um og lönipum. Jafnframt því sem þeir hafa verið að smiða þessi tæki, hafa nemendurnir lært uré ýrnsa Ieyndardóma eðiisfræðinnar betur en þeim hefði tekist með bóklegu nami einu. Hér í bæ er þessi namsgreirs algerlega ný, en hefir lítils h&U- ar verið reynd h Isafirði qg Stokkseyri. Fyrirmyndin er frft Sviþjóð. ðhnur nýjung h þessari sýn* ingu vora vinnubækur. Þær era þannig til orðnar, að hverjum bekk fyrir síg er skift niður í vinnuflokka, sem svo bðka nið* Urstöður rannsókna sinna í þess* ,ar yinnubækur. Einn bekkurinn á að lesa um Island. Þá tekur hver vinnuflokkur fyrir ákveðið verkefni; einn jökla, annar allar sýslur o. s. frv, Svo I kenslu» stundunum era vinnubækurnar lesnar upp. Yngstu nemendurnir ,v sýna þarna leirvinnu sina. Hafa þeir mótað í leirinn dýr, hus o. þ. h. og era sumír munimir mjög hag* lega gerðir, Skildinganesskólinn. . Eins og kunnugt,er;: hefir Skild- inganesskólinn ekkert eigið hús- næði. En þrátt fyrir mikla erfið- leika hafði skólinn sýningu á starfsafrekum barnánnav en skól- ann sækja um 300: böm. Var sýnd teikning, stílar, skrift,; vinnu bækur og smíðar og saumaskap- ur. Sóttu raargir þessa sýningu og luku lofsorði á; hana. Kveiki og geri við alls konac eldhúsáhöld og olíuvélar. Á sama stað tíl sölu notuð eidhúsáhöld. Viðgerðavinnustofan Hverfisgötu 62. Orðsendmg til kanpenda út ii-m Immé. Munið að Al|>ý3alilBÍið á aS anMkuá .% wtehpw ársáférSuagslnga. — Swiáíi grtíitóffir &m á réttum g|aléá#gu«, sv« antáÍBi UiíMIbc 1kwA~ ist efeki v®g«« grirfWufalk. Þeir, sem óska, geta f®ngii Uaivwtti faraHS m@§ péstkeðtu. Ingjald Nissen: Ilnii tvíræði spekingur. , ; ' :: _-------------- ? ¦ - Nf héU eftfr Sigmiuicl FrencL AELLIÁRUNUM hefir það orð ið hlutskifti Freuds að verða að flýja það land og þá borg, þar sem hann hafði starfað alla æfi. — Nokkru eftir að Þjóðverj- ar töku Austurríki herskildi tókst honum að komast úr landi og til Englahds. Þar tókst honum aftur að safna hugrekki til að tala, skrifa og hugsá, segir hann í formálanum fyrir hinni nýju bók sinni. Og þar „í þessu fagra frjélsa og stórhuga landi", eins og hann orðar það, tók hann þá ákvörðun að láta nýja bók frá sér fara. ég nú er hún komin á mark- aðinn, full af undrunarefnum: „Der Mann Moses und die.mon- othéistische Religion".*) Hinn mikli dularfulli og tvíræði spek- ingúr ræðir hér um sálgreining, sálkönnun og stjórnmál, um trú, truarbrögð og kúgun og um þjóð sína Gyðingana. — Með óskiftri athygli hljótum vér að lesa hvað Gyðingurinn Freud segir um þfssi mál. Meistarinn hefir óhik- '*) Maðurinn Móses og eingyfr- iste-Uftrbröirðm? að valið sér þau viðfangsefni sem efst eru á dagskrá meðal þjóð- anna cjg mestur styr stendur um. En það er ekkert létt verkefni, sem hann hefir fengið okkur í hendur. — Það kostar bókstaf- lega mikla andlega áreynslu að Iesa þessa bók 'hans. Hinn tví- ræði stíll hans er ofinn flóknum ráðgátum sem trufla stöðugt og leiða mann afvega. — Maður verður að lesa hverja einustu linu, hvert einasta orð, með lyf- andi athygli. Ef hugurinn hvarfl- ar örlítið og eftirtektin sljóvg- ast eitt augnablik er maður óðara farinn að misskilja . höfundinn. Hann getur teygt lopann yfir 10 blaðsíður um það, sem ekki eru hans skoðanir, en sina eigin skoð- un eða ályktun felur hann ef til vill í einni ofurlftilli aukasetn- ingu með 3—4 orðum. En þannig er hann þessi margbreytilegí undramaður, sem altaf segir og skrifar sitt á hvað, sem aldrei yirðist einskorða sig við ákveðna skoðun. Hinn mikli hugs- uður og órólegi heilabrota-mað- ur, sem á «inni blaðsiðunni er 4 öndv«rðö» msfið við þá skoð- un, sem hann nokkrum blaðsíðum fyr virðist hafa haldið fram, sem í einni bók sinni afsannar þær kenníhgar sem hann hefir sann- að í þeirri næstu á undan. Og hin hreinskilna sjálfsgagn- rýni hans í þessari nýju bók er aðdáanleg. Hann segist ávalt hafa staðið hikandi og oviss frammi fyrir sínum eigin verkum. Hann skilgreinir grundvallarreglurnar í sinni eigin starfsaðferð og finst þær alls ekki skapa sér nægi- legt öryggi. Hann segist allsekki vilja þvinga lesandann til að fylgja sér, en segir að sig langi til að biðja hann að taka þátt i nauðsynlegri dirfsku. En hann hefir ekki fyr lokið við að gefa allar þessar yfirlýsingar, en hann augnabliki síðar fullyrðir að sér hafi vitanlega aldrei flogið eitt andartak í hug að efast um höf- Uðatriðin í kenningum sínum. Þannig undirbýr hann þaðsem hann ætlar að segja í þessari bðk. Og hver, er svo „bomban" í þessari nýju bók Freuds? — Þrumufleygurinn sem gamli mað- iirinn slöngvar frá sér að þessu sinni fer sú fullyrðing að Móses hafi ekki verið Gyðingur heldur Egypti. Ef að við verðum forviða á þessari fullyrðingu, hversu ó- skaplega furðuslegnir hljóta Gyð- ingamír ekki að verða! Freud álltur að nafnið Móses sé ekki «ins og hlngað til h«fir ver- ið álitið, hebreiska oröið „Mos- che", sem felur í sér eitthvað af hugtakinu að draga upp úr vatn- inu, — hann álitur að það sé egypzka orðið „Mose" sem þýð- ir barn. Hann hugsar sér að Móses hafi verið egypzkur hér- aðsStjóri sem hafi gengið á fund Gyðinga og boðist til að leiða hina hebreisku þjóð út úr Eg- yptalandi, gegn því að þeir tækju hans trú og fælu honum alla forystu. En hvar er svo skýringin á því að egypzkur landstjóri finn- ur upp á slíku? Freud álítur að orsakakeðjan sé þessi: — Meira en 1000 ár- um fyrir Krist er heimsveldis- stefnan í uppgangi meðal Eg- ypte enda tókst þeim að mynda stórveldi sem leggur undir sig héruðin og löndin umhverfis Mið- •jarðarhafið innanvert. Fyrir þann tíma höfðu trúarbrögð Egypt- anna verið ærið margbrotin og lítið kerfisbundin með f jöldamörg um guðum .— En jafnframt því sem heimsveldisstefnan þróast með þeim myndast kenninginum einn guð; — táknrænt hugtak um eitt riki á jðrðinni. Þégar svo egypzka ríkinuhnign aði og hver þjóðflokkurinn á fæt- ur öðrum brauzt undan yfirráðum þeirra, tóku þeir á ný að leggja rækt við hin gömlu fjölgyðis- trúarbrögð sin. En einn af konungum þeirra, Ikhnaton, hélt fast við trúná á einn guð — Aton-trúarbrögðin. — Hann beitti mikilli hörku og grimd í baráttunní fyrir þessari trú sinni og fyrir algjörðri út- rýming gömlu alþýðlegu trúar- bragðanna, og ávann sér þvi hat- Ur allrar þjóðarinnar. — Að hon- um látnum risu Egyptar því upp og ráku alla fylgismenn hans, þá er þeir náðu til, úr landi eða eyddu þeim á annan hátt. Freud hugsar sér nú að lands- stjórinn Móses hafi verið ein- hver af áköfustu fylgismönnum Aton-trúarbragðanna. — Hann hélt fast við trúna á hinn eina sanna guð, tók að sér forustu Gyðingaflokksins og hélt burt úr landinu. — Hann tók nú til að kenna þessari framandi þjóð At- on-trúna, og kendi þeim að þeir væru guðs útvalda þjðð. Flest höfuðeinkenni Aton-trúar- hragðanna er ennþá að finna í trúarbrögðum Gyðinga. — Aðal- einkennið, sem þegar hefir verið nefnt var hin ákveðna trú á einn guð. Annað var það að At- on-trúin afneitaði öllum kenning- um um framhaldslif, en í hinum gömlu trúarbrögðum Egyptanna yar trúin á lif eftir dauðann þungamiðjan. Þá var og það að Aton-trúarbrögðin voru mótuð af afar strangri og kerfisbundinni siðfræði í algerðri andstöðu við gömlu egypzku f jölgyðistrúna. Og svo spyr Freud: „Hvaðan áttu þvi Gyðingarnir að fá þessi hé- lwttt og þrostaðu tráarbröfð, ef ékki frá miklum andlegfum leið- togum menningarþjóða þeírra tíma. Þessi skyldleiki Atonrtr^ar- bragðanna og Gyðingdðmsins er því sennileika-sönnun fyrir því að ísraelslýður hafi fengið trö sína frá Egyptum. Aftur á móti má það teljaat bein sönnun að Gyðingarnlr tóku upp þann helgisið, sem nefndur er umskurðurinn; en það mátelj- ast staðreynd að þeir hafi lært hann af Egyptum. — Manni verð- ur ósjálfrátt að álykta að hinn volrlugi maður, sen; írelsaði Gyð- ingana og gaf þeim tru sína, hafi ekki viljað glata þessum sið, sem var auðkennandi fyrir kyn- þátt hans og ættjðrð. — Það verður því að gera ráð fyrir að þessum sið hafi verið þröngvað upp á Gyðingana af Egyptanum Móses. Hinar óljósu sagnir um Levít- ana, skýrir Freud á grundvelli þeirrar staðhæfingar sinnar að Móses hafi verið Egyptí. Levít- arnir voru þá sá hiutí fólksins er voru tryggustu áhangendur hans. — Ef til vill voru þeir sjálfir Egyptar. Þegar svo Gyðingamir undir forystu Mósesar voru komnír inn í löndin milli Egyptalands og Palestínu, henti þá sú míkla ó- gæfa, sem síðan hefir mótað ör- fög þeirra alt fram á þennan d^g. Frh. é i. sfta.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.