Alþýðublaðið - 06.07.1939, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 06.07.1939, Blaðsíða 3
FIMMTUDÁG 6. JÚLÍ 1939 ^ÞYmmuime *r-r—*------'-¦'" ¦¦'-¦¦'¦¦¦J^"-""1—'J.'. ¦ - '- JJ"' ¦ ALÞVÐUBLAÐIÐ KITSTJéBI: F. B. VALDEMARSS©N. í fjarveru han«: SfflFÁÍÍ PÉTURSSON. AFGIfcBIÐSLA: AlÞÝfUHÚSINU (Iimgaagur frá Bveífisgðtu). SÍMAR: ¦49#0: AfgreiSsla, auglýsiBgar. iaoi: Bitstjéra (innl. fréttir). 4902: Ritstjóri. |p>3: V. S. Vilhjálms (heíma), 4g«5: Alþýðuprentsmiðían. 4986: Afgreiösla. ALÞÝBUPRINTSMISJAN Verkamanna bústaðirnir. SÍÐAN Alþýðuflokkurinn var stofnaður hér á landi, hef- ir honum með þrautseigri baf- áttu tekizt að bæta svo kjör hins vinhandi fólks, að þess munu engin dæmi í heiminum, þar sem verkalýðshreyfingin og al- þýðusamtökin yfirleitt eru enn eing ung og hér hjá okkur. Þetta er ekkert skrum,. heldur hispurslaus sannleikur, eins og hver einasti maður veit, sem hefir haft möguleika á að fylgj- ast með og bera saman fram- farirnar á lífskjörum fólksins hér hjá okkur og hjá öðrum þjóðum, sannleikur, sem nauð- synjegt er að gera sér fullkom- lega ljósan til þess að geta af nokkurri sanngirni metið það starf, sem Alþýðuflokkurinn hér á landi hefir 'leyst af hendi, og tekið rökstudda afstöðu til bar^ttu hans samkvæmt því. Alþýðuflokkurinn hefir ekki unnið sigra sína í baráttunni fyrir bættum kjörum fólksins með neinum upphlaupum og lögleysum, heldur með friðsam- legu, en markvissu og þrot- lausu umbótastarfi á grundvelli laga og réttar í landinu á hverj- um tíma, sem hefir skapað hon- um sívaxandi áhrif á ríkisvaldið og þar með sterkari og sterkari aðstöðu til þess að beita því fyrir velferðarmál hins vinnandi fólks. Alþýðuflokknum dettur ekki í hug, að miklast yfir þeim sigrum, sem unnizt hafa. hann hefði svo gjarnan viljað að þeir hefðu verið miklu fleiri og miklu stærri og veit, að margt er eftir óunnið og verkefnin ó- tæmandi. En við samanburð á því, sem unnizt hefir hér og í Öðrum löndum, síðan verkalýðs- hreyfingin hóf göngu sína, sér hann enga ástæðu til að breyta þeirri stefnu eða þeim starfsað- ferðum, sem hann hefir haft og svo hlutfallslega góðan ávöxt hafa borið. Verkamannabústaðirnir eru eitt af því marga, sem, Alþýðu- flokkurinn hefir borið úr být- um í þessari þrautseigu, ,en_ friðsamlegu og hófsömu baráttu sinni fyrir bættum kjörum fólksins. Þeir hafa ekki verið byggðir með neinu uppreisnar- brölti, heldur með friðsamlegri löggjöf og aðstoð ríkisvaldsins fyrir frumkvæði Alþýðuflokks- ins og samvinnu við ahnan flokk, sem hægt var að sann- færa um hina knýjandi þörf verkafólksins og alþýðufólksins yfirleitt á bættum húsakynnum. Og það þarf ekki mikla skyn- semi til að sjá, að því aðeins muni verða haldið áfram að byggja verkamannabústaði hér á landi, að þessari stefnu Al- þýðuflokksins og þessum starfs- aðferðum hans sé fylgt áfram eins og hingað til. Það er því ekki hægt að gera þessu vel- ferðarmáli hins vinnandi fólks meira ógagn, en að spilla á einn eða annan hátt þeirri sam- vinnu, sem verið hefir milli Al- þýðuflokksins og ríkisvaldsins um byggingu verkamannabú- staðanna frá upphafi. Engu að síður hefir kommún- istaflokkurinn, sem þó vill gjarnan láta kalla sig yerka- mannaflokk, nú látið leiðast til þess að reyna að spilla þessari samvinnu og það meira að segja , þótt ótrúlegt sé, með þann mann í broddi fylkingar, sem Alþýðuflokkurinn hafði, síðan byrjað var að byggja verkamannabústaðina, treyst til þess, að veita þeim forstöðu í fullu samræmi við hina yfir- lýstu og framsýnu stefnu flokksins. Um kommúnista var það allt af vitað, að verkamanna- bústaðirnir lágu þeim í léttu rúmi. í þeirra augum voru þeir frá upphafi „umbætur," sem hlutu að torvelda bylting- arfyrirætlanir þeirra. Og það er ekki langt síðan þeir börðust opinberlega á móti þeim af þeirri ástæðu og reyndu að telja verkafólki trú um það, að þeir væru ,,okurstofnanir," eins og þeir komust að orði. En einnig hinn nýi leiðtogi þeirra hefir nú, síðan hann yfirgaf Alþýðu- flokkinn, sýnt, að fyrir hann voru verkamannabústaðirnir, ekki fyrst og fremst hagsmuna- mál verkafólksins, heldur vígi fyrir sjálfan hann í pólitísku valdabrölti hans. Þess vegna hefir hann nú notað aðstöðu sína í Byggingarfélagí alþýðu hér í Reykjavík til þess, að æsa það til andstöðu við lög og rétt í landinu og þar með ríkis- valdið sjálft, þótt fyrirsjáanlegt mætti vera, að bygging nýrra verkamannabústaða af hálf u þess félags, að minnsta kosti, væri þar með hindruð. Hvað þennan mann snerti og hina nýju flokksbræður hans, mætti verkalýðurinn í Reykjavík vissulega lengi bíða þess að fá hina nýju verkamannabústaði og þá atvinnu, sem við þá skap- aðist, ef þeir sæju sér ekki persónulegan og pólitískan hag í því, að þeir yrðu byggðir, En Alþýðuflokkurinn hefir ekki í hyggju að láta tefja eða stöðva^ þetta velferðarmál verkafólksins af neinum þóli- tískum spekúlasjónum komm- únista og hins nýja flokksfor- ingja þeirra. Það hefir hann sýnt með stofnun hins nýja Bygg- ingarfélgs verkamanna í gær- kveldi. Byggingu verkamanna- bústaðánna verður haldið áf ram, strax á þessu ári, undir forystu Alþýðuflokksins, hvort sem kommúnistum líkar það betur eða verr. Ódýrt Hveiti í 10 lb. pokum 2,25 Hveiti í 20 Ib. pokuns 4,25 Hveiti í lausri vigt 6,4§ kgv Strásykur 0,65 kg. Molasykuí 0,75 kg. Spýrjið uaa verð hjá okkur. BREKKA Símar 1678 og 2148. Tjarnarbúðm. — Sími 3S76. Útbreiðið Alþýðublaðið! Sjómaður segir meiningu sina: ,Signrjónskanu og „Magnúslian" UM ÞESSAR MUNDIR eru tveir íslenzkir guðsmenn á leiðinhi til „Landsins helga." Þeir hljóta að vera fullir af and- legheitum og heilagleika. Þeir ætla að fá að sjá með eigin aug- um þann stað, þar sem frelsar- inn lifði og dó fyrir syndir mannanna og að líkindum ganga upp á Golgata og krjúpa þar í þögulli bæn, sem krossinn vaf reistur forðum daga. Báðir þessir menn eru starfs- menn Háskóla íslands, ekki neinir lítilfjörlegir sveita- prestar af útkjálkum, heldur guðfræðiprófessorar, framverð- ir kristinnar trúar í landinu, menn, sem takandi er mark á — og að auki persónur, sem marka afstöðu kirkjunnar til fólksins, kirkjunnar, sem allt af er að hrópa á fólkið, fólkið er kirkj- unnar helgasta skraut, sagði hinn nýi biskup á stólnum, þeg- ar hann var vígður. Annar þessara forystumanna kristinnar trúar í landinu hefur sent kveðju heim, utan af Atlantshafi, úr skipinu, sem flutti hann frá föðurlandinu á- leiðis til „Landsins helga." — Kyeðjian birtist í 'Lesbók Morg- unblaðsins og er að mörgu leyti skemmtileg aflestrar, því að máðurinn er pennafær og gáfað- ur, þó að ómögulegt sé að draga fjöður yfir það, að hann er þrællokaður og takmarkaður á köflum. Þessi máðúr er, auk þess að vera guðfræðiprófessor, alþing- ismaður, kosinn meðal annars af sjómönnum ' og verkamönn- um í Reykjavík, Magnús Jóns- son. í bréfi sínu til landa sinna ut- an af Atlantsháfi, stendur þessi undarlegi kafli, sem lýsir skip- inu, sem hánn hefur tekið sér far með: „Já, Fúlton. Hvernig er Fúlton? Hann er eítt af hundr- uðum skipa, sem Norðmenn nota til þess að siglá um allan heim. Hann er 1500 smálestir, gamall o'g' hvergi fínn. Járn er á þilfari óg annað ekki, nema á brú og fram á. Stýrt er með stóru rátti, án vélakrafts, nema þegar mest liggur á snöggum vendingum. Vélin gerir sína 65 snúninga Qg brúkaf ekki of mik- ið af kolum. Ekkert rafmagn, heldur olíulampar. Engin mið- stöð, heldur kabisur. Engin loft- skeytatæki með loftskeyta- manni halfdauðum úr leiðind- um. Engin miðunarstöð né dýpt- armælir. Éinn skipstjóri, tveir stýrimehn, tveir vélameistarar, bryti og vikadrengur, 5 hásetar og 4 kyndarar <-* 16 manns alls. Ekkert Öryggi á sjónum! hrópaði sigurjÓnskan. En mikl- ar siglingar. Hér er gömul og menfiing að veði, siglinga- menning Norðmanna. Svona geta þeir keppt við aðrar þjóð- ir. Með þessu sigla þeir inn hundruð milljóna króna á ári hverju. Á svona skipi sigla þeir með farm, sem gefur jafnmikið í aðra hönd eins og farmur, sem fluttur er með miklu dýrari út- gerð þeirra, sem halda, að þeir séu mikiir menn í krafti fín- heitanna. Hér hafa þúsundir manna góða atvinnu, við ör- yggi, sem er eins mikið og ör- yggi alls þorra manna, og að minnsta kosti miklu meira en Öryggi fiskimannanna flestra. íslendingar hafa allt nema vitsmuni og menníngu til þess að gefa eins og Norðmenh í þessu. En með öryggisráðstöf- unum og flottheitum koma þeir í veg fyrir þenna mikla at- vinnuveg, sem virðist liggja op- inn fyrir. Á þann hátt fá svo íslendingar það eina öryggi á sjó, sem er alveg tryggt, en það er, að fara alls ekki á sjó, af því að siglingar þeirra borga sig sig ekki, þegar til raunverulegr- ar samkeppni kemur." Og alþingismaðurinn er af- skaplega hrifirin af þessari gömlu og seigu menningu. Hana á að innleiða hér, það á að af- nema helvízku „sigurjónskuna", öryggið á sjónum, takmarkaðan vinnutíma, skipaskoðun, að ég nú ekki tali um loftskeytatæki, miðunarstöðvar, dýptarmæli og slíkan ,,lúxus." Mér finnst það nú ekkert grín, þegar slíkt og þvílíkt kemur frá einum af leiðtogum þjóðarinnar — og ég hélt satt að segja, aðþessi stefna væri dauð innan íhaldsins, en svo virðist ekki vera. Það vit- um við vel, að íhaldið barðist ög hefur allt af barist með hnú- um og hnefum gegn öllum um- bótum á skipunum, öllum ör- yggisráðstöfunum á sjó og landi. Þegar barizt var fyrir loftskeyt- unum á Alþingi, sagði t. d. einn af þingmönnum íhaldsins: Getið þið sýnt fram á það með nokkr- um , rökum, að loftskeyti hafi, nokkru sinni bjargað manns- lífi? -— Það var eins og vitfirr- ingur væri að tala. En þessi andi er lifandi enn innan íhalds- ins og engin ástæða til að ætla ahnað, en hann sér þar vel lif- andi. Þar er litið á peningana, sem mokað sé inn,* mannslífin eru ekki tekin með í þeim út- reikningi, enda bara skítug sjó- mannalíf. Norðmenn eru ekki eins slæmir og Magnús Jónsson gér- ir þá. Þeir eiga stóran flota, og með hverju ári fækkar þeim skipum, sem ekki hafa öll hugsanleg tæki innan borðs. Þegár um svo stóran flota er að ræða og þann norska, þá er ekki hægt að breyta honum á einu ári eða svo, en það er unn- ið kappsamlega að því að setja tækin í Öll skip og hin elztu eru smátt og smátt höggvin upp. Síðan verkamannastjórnin tók við, er mér kunnugt um, að að þessu hefur verið unnið af hínu mesta kappi. Þar er „sig- urjónskan" í algleymi um þess- ar mundir, en „magnúskan," sjónarmið hins kolsvarta íhalds á fallanda fæti, sem betur fer, enda eru Norðmenn menningar- þjóð ¦— og „magnúskan" þróast ekki í menningarþjóðfélagi. Sigurjón Á. Ólafsson, hinn á- gæti frömuður sjómannasam- takanna, hefði varla getað feng- ið betri viðurkenningu á ævi- starfi sínu en þessi árás háskóla- prófessorsins hefur verið. Ég þakka Sigurjóni allt hið marga, sem hann hefur gert, og „sigurjónskan" mun lifa og verða minnzt af íslenzkum sjó- mönnum, hvort sem þeir eru á verzlunarflotanum eða fiski- skipa, í marga áratugi, eftir að „magnúskan" hefur verið graf- in. Ég legg það til, að við hefj- um nú aukna baráttu fyrir auk- inni „sigurjónsku" — og að all- ar endurbætur á aðbúnaði á sjónum og kjörum sjómanna- stéttarinnar verði í framtíðinni kallaðar þessu ágæta nafni: „sigurjónskan." SjómaSur. Sigurjón Á. Ólafsson, sem allra manna mest hefir barizt fyrir auknu öryggi sjó- manna og bættum vinnuskilyrð- um á skipunum, öllu því, sem Magnús Jónsson kallar „sigur- jónsku". E.S. Síðan þessi grein var skrifuð úti í sjó, sé ég, að kommúnistablaðið hefur skrifað grein um þetta mál og á þann ¦hátt, sem þess var von og vísa. Svívirðingar þessa snepils um Alþýðuflokkinn bíta ekki á sjó- mennina. Þeir hafa vísað þeim á bug eins og öllu öðru brölti þessara manna, en skrif blaðsins sýna enn ljóst, að þrátt fyrir allt, er samvinna á milli hinna æpandi iðjuleysingja og ónytj- unga og „magnúskunnar." Sjómaður. Daisy gerist glettín, heitir amerisk gamanmynd frá Warner Brös, sem Nýja Bíó sýn- ir núna. Aðalhlútverkin leika Bette Davis og George Brent. Feröafélag Islands ráögerir að fara skemmtiför til Stykkishólms og út í Breiðaf jarft- aneyjar um næstu helgi. Lagt af stað með ms. „Laxfossi" á laug- ardaginn kl. 4 e. h. og siglt til Borgarness, en þaðan farið í bílum vestur. Á laugardags- kvöldið gengið á Helgafell og nágrennið skoðað. Á sunnudags- morgun farið á báti út í eyjar (Klakkeyjar, í Eiríksvog og Hrappsey og víðar). Komið heim aftur á sunnudagskvöld- Áskrift- arlisti og farmiðar seldir á skrif- stofu Kr. ó. Skagfjörðs, Tún- götu 5, til iostudagskvölds kl. 7. Póstferoir 7. júlí: Frá Reykjavík: Mosfellssveitar- Kja'arness-, Reykjaness-, Ölfuss- og Flóa-póstar, Þingvellir, Prastalundur, Hafnarfjörður, Fljótshlíðarpóstur, Austanpóstur, Akrar.es Borgarnes, Snæfellsness- póstur, Stykkishólmspóstur, Nor&- anpóstur, Dalasýslupóstur. — Til Reyk]avíkur: Mosfellssveitar-, Kjalarness-, Reykjaness-, Ölfuss- og Flóa-póstar, Þingvellir, Þrastalundur, Hafnarfjörður, Meðallands- og Krikjubæjar- klausturspóstar, Akranes, Borg- arnes, Norðanpóstur. — Til Reykjavíkur: Brúarfoss frá Leith og Kaupmahnahöfn. Danska blaoið „Berlingske Aftenavis" birtir samtal við Geir Zoega vegamála- stjóra um vega- og brúar-gerðir á Islandi og um ísland sem ferðamannalánd. Leggur blaðið áherzlu á það, að skemmtiferð til Islands sé merkilegur viðburður fyrir hvern mann, sem hana fari. FO.'- r'A „Ægir", máhaðarrit Fiskifélags íslands er nýkomið út. Efni: Fiskimannar skólar, Ræðan, sem Sigurjón Ein- arsson skipstjóri flutti á sjó- mannada,ginn, Sjómannadagurinn og sjómannasýningin, Hval- og fiskveiðasýningin í Hamborg, Sjóminjasafn, Þorskveiðar og salt fiskútflutningur Norðmanna o. m, fleira. Hraðferðir Stelndörs: Allar okkar hraðferðir til Akureyrar eru um Akwwws. Frá Reykjavík: Alla mánud., miðvikud. og '&^ké. Frá Akureyri: Alla mánudaga, fimtud. og lau#wd*fa. M.s. Fagranes annast sjóleiðina. Nýjar upphiiaðar bifreiðar með útvarpi. Steindór Símar: 1580, 1581, 1582, 1583, 1584. 7 ~ I Hraðlerðir B. S. A. Alla daga nerna mánudaga. um Akranes og Borgarnes. — M.s. Laxfoss annast s|ó- leiðina. Afgreiðslan í Reykjavík á BifrciðasMi ís- lands, sími 1540. BifreiðasfHð Akureyrar. RIDER HAGGARD: KYNJALANDIÐ Spennandi frá upphafi til enda, 528 bls. í stóru brotí. KOSTAR ADEINS KR. 3,00. Rider Haggard er heimsfrægur fyrir Afríkusögur sítiar. Margir kannast við Náma Salómons og Hvítramannaland, sem báðar hafa komið út á íslenzku. Kynjalandið er ein af beztu sögum Rider Haggards. Fæst í afgreiðslu Alþýðublaðsins, Hverfisgötu 8, Rvík,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.