Alþýðublaðið - 15.07.1939, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 15.07.1939, Blaðsíða 2
LAUÖARDAGINN 15. JULt 1939. ALÞYÐUBLAÐIÐ Pnmalfna. Ég ætla að koma með þér, sagði Þumalína og settist á bak fuglsins. Og svo flaug svalan hátt upp í loftið, yfir Og Þumalína skalf af kulda, en svo skreið hún vötn'og skóga og yfir fjöllin, þar sem aldrei undir fjaðrir fuglsins. Hún gægðist út, til þess tekur af snjó. að geta séð alla dýrðina á jörðunni. Svo komu þau til heitu landanna. Þar skein í skógunum hengu sítrónur og appelsínur, og sólin miklu bjartar en hér, himinninn var á grænum völlum léku börnin sér að stórum, tvisvar sinnum hærri og í gorðunum uxu marglitum f iðrildum. falleg blóm og víndrúfur. Vélskólinn í Reykjavík tekur til starfa 1. okt. Umsóknir sendist skólastjóra fyrir 1. sept. Um inntökuskilyrði, sjá lóg nr. 71, 23. júní 1936, um kennslu í vélfræði, og reglugerð Vélskólans frá 29. sept. 1936. tí"f SKOLASTJOKINN. Hraðferoir B. S. A. Alla daga nema mánudaga. um Akranes og Borgarnes. — M.s. Laxí'oss annast sjó- Iefðfta. AfgréiSslan í Reykjavík á Biíreiðastöi ís- Iands, sími 1540. Bifreiöastðð Akureyrar. Iþróttamót Eyfellinga var háð a'ð Heimalandi 2. ,þ. m. Leifur Auðunsson að Dalsseli setti mótið með ræðu. Síðan hóf- ust íþróttirnar, og var fyrst glímt um glímuskjöld Eyfellinga. Skjaldarhafi • varð Ólafur Sveins; son að Stóru-Mörk. Er þetta í sjöunda skipti, sem hann verður glímukappi Eyfellinga. Fyrstu verðlaun í hástökki hlaut Bald- vin Sigurðsson í Steinmóðarbæ, lyiStu verðlaun í langstökki Guð- mann Guðjonsson og fyrstu verð- ilaun í 100 metra hlaupi Kristinn Björnsson í Vesturholtum. — Að þessu sinni var ekki hægt að keppa í sundi, en í stað þess sýndu þeir Leifur Auðunsson og Sigurður Auðunsson í Yzta- Skála allar hinar helztu sundað- ferðir. — Mótið var fjölmennt og fór vel fram. UMRÆÐUEFNI Malbikið á götunum. Hjóna- skilnaðir í Skerjafirði. Menn- ingaryottur við höfnina. Út- varpið og knattspyrnumenn ýmissa þjóða. Matvandur stúdent skammast. Gróður- hús í Reykjavík. Bréfakörfur á almannafærí. Gæruskinn- ið og vandræði sölukonunn- ar. ATHUGANIR HANNESAR Á HORNINU. MALBIKIÖ á götunum er ó- þægilegt þessa hitadaga, sérstak- lega þegar nýbúið er að gera við göturnar. Maður sekkur í þennan óþverra, og skórnir verða staðir af malbiki. Þetta götuefni er óheppi- Iegt, en við verðum víst að notast við það, vegna þess, að það er ódýr- ara að nota það, en að láta%tein- leggja göturnar. Það er auðvitað endingarbetra, en miklu dýrara. „TEOFÍLUS" skrifar mér eftir- farandi: ..Ég sá það nýlega í Mgbl., að það var farið fram á, að bað- staðurinn við Skerjafjörð væri lag- færður. Það er auðvitað alveg sjálfsagt. í Mgbl. er farið fram á, að fyrir framan Shell-portið sé settur trépallur, þar sem möl er nú. Alveg sjálfsagt. En svo vill greinarhöfundur, að skilrúm sé sett á pallinn, öðrum megin sé kvenfólk, hinum megin karlmenn. Ó-nei, kunningi! Það er nú þegar til sérskýli fyrir konur og karla. En fólk það, sem er við Shell-port- ið vill vera saman. Þar koma til dæmis hjón með börn, og vilja auðvitað vera í sama skýli. Ef skil- rúm væru þarna, yrði hvert þeirra að vera á sínum stað, án þess að þau kærðu sig neitt um. Sama máli gegnir t. d. um systkini. Þeir, sem vilja vera sér, geta auðveldlega verið það, en mér finnst óþarfi að spilla sambúð þeirra, sem vilja vera saman. Finnst þér það ekki líka, Hannes? En það þarf að lag- færa; baðstaðinn, og það strax." „FLESTIR útlendingar, sem hingað koma, ganga fram hjá sal- erniskofanum við höfnina. ÞaQan leggúr lyktina langt út á götu. Ég skal taka það fram, að þetta eru fyrstu kynnin, sem margir útlend- ingar hafa af hinni margrómuðu íslenzka menningu. Kannske bærinn sé orðinn svo fátækur, að hann hafi ekki efni á að laga þessa ómennsku? í kofa þessum er Ijósaútbúnaður, en þar hefir samt ekki logað í 4 ár!!" „ÞEGAR þýzku knattspyrnu- mennirnir komu í fyrra, vár, ein- um kappleiknum v^ð þá útvarp- að. Einn þeirra talaði í útvarpið —: og sagði þar, að útvarpið hefði tekið á móti þeim með þýzkum þjóðlögum. Nú í ár, þegar Englend- ingarnir komu, var hálfum kapp- leik við þá útvarpað! Enginn þeirra kom fram í útvarpinu, og ég hefi ekki heyrt þess getið, að það hafi verið tekið á móti þeim með enskum þjóðlögum. — Síðan ko'ma Færeyingar. Ekki var tekið DAGSINS. á'móti þeim með þjóðlögum, eng- um kappleik útvarpað, því síður að nokkur þeirra kæmi fram í út- varpinu. Þó voru þetta okkar nán- ustu frændur. Ég hélt að þjóð- dönsum þeirra myndi verða útvarpað eftir hin fróðlegu erindi Sveinbjarnar Sigurjónssonar, um þjóðdansa og vikivaka, í útvarpinu í vetur. Mig minnir, að útvarpið segist vera hlutlaust. Hvað veldur þá þessari framkomu við hinar mis- munandi þjóðir? Kannske útr varpið vilji skýra þetta?" EINHEIt EINN, s'em kallar sig „Nokkrir fyrrverandi Garðbúar", skrifar mér — og er vondur: „Dm leið og við þökkum þér fyrir margvíslega gagnrýni þína á ýmsu, sem miður hefir farið, viljum við biðja þig að birta eftirfarandi: — Þriðjudaginn 11. júlí lætur þú í Ijós óánægju þína yfir því, að Jón- as Lárusson skuli nú vera; í þann veginn að fara frá Garði. Við verð- um að telja þetta algerlega ástæðu- lausa óánægju. Það er þrennt, sem þú telur Jónasi Lárussyni til gildis: 1. að hann hafi stjórnað Garði af prýði og myndarskap, 2. að hann hafi komið þar upp myndarlegu sumargistihúsi, 3. að hann hafi haf- ið stórf ellda ræktun umhverfis Garð." „JJM ÞETTA viljum við taka fram: 1. Okkur er ekki kunnugt um, að Jónas hafi nokkurn tíma stjórnað Garði. Stjórn Garðsins er í höndum sérstakrar nefndar, Garð- stjórnar, og Garðprófasts. Öll sú „prýði og myndarskapur," sem þú hefir orðið var við i þessum efnum, ber ,því að þakka þessum aðiljum. (Svo?) En ef þú telur það til stjórnar Garðsins að sjá um til- tektir í herbergjum og annað því líkt þá eru éflaust til margir aðrir fslendingar en Jónas Lárusson, sem gætu séð um, að griðkonur inni störf sín sómasamlega af hendi. 2. Um myndarskap á sumarhúsinu er okkur ekki kunnugt, þar sem við höfum aðeins dvalið þar yfir vet- urinn. En þú verður að minnast þess, að Garður var ekki reistur, sem gistihús fyrir útlendinga, held- ur sem stúdentaheimili. Og okk- ur er mjög kunnugt um það, * að Garður hefir ekki orðið það stúd- entaheimili, sem til var ætiazt, undir „stjórn" Jónasar Lárusson- ar. Allt frá upphafi hefir ríkt mik- il óánægja með fæðið á Garði, og sem dæríii, um það, má geta þess, að í hitt eð fyrra var Jónas ráðinn með því skilyrði, að það mætti segja honum upp t með mánaðar- fyrirvara. Þetta skilyrði var sett samkvæmt kröfu stúdenta. Og í fyrravetur gengu 7 stúdentar burt vegna óánægju með:fæðið. Fleira gætum við tínt til, ef við vildum. 3. Um ræktunina er það að segja, að hún er fyrst og fremst Jónasi Lárussyni til hagnaðar. Stúdentar og gestir mundu miklu! fremur kjósa blómagarða en kartöflugarða umhverfis Garðinn, því að ekki mun skorta landrými á íslandi til kartöfluræktunar. Að endingu vilj- um við taka það fram, að okkur virðist það standa næst stúdent- um að ákveða sjálfir af hverjum þeir kaupa fæði." BRÉFRITARINN viðurkennir, að hann þekki ekki Garð sem sumargistihús, en ég skrifaði ein- mitt um Garð, sem slíkan — og sem stúdentaheimili þekki ég Garð ekki. Ég efast ekki um, að til séu íslendingar, sem kunni að stjórna sumargistihúsi, en þeir eru áreið- anlega ekki á hverju strái. Þar sýna verkin merkin. HÚSEIGANDI skrifar mér eft- irfarandi: „Hannes minn! Mig lang- ar til að spyrja þig — einá og svo margir aðrir. Getur þú frætt mig og aðra bæjarbúa um, hyort heimilt sé fyrir húseigendur að setja upp gróðurhús á lóðum okkar, án þess að leita samþykkis bygginganefnd- ar Reykjavíkur og hvort senda þui-fi teikningar sem oft kosta all- mikið fé. Það er svo oft búið að ræða um nauðsyn þess, að auka grænmetisframleiðslu og mögu- leika þéss í sambandi við hita- veituna. Mér finnst því öll sann- girni mæla með því, að valdhafar bæjarins stuðli eftir megni að því. að sem flestir geti eignazt slík hús án frekari útgjalda." SVAR: Borgarstjóri upplýsir, að menn þurfi að senda béiðni um byggingarleyfi fyrir slík hús, og einnig teikningar. En hér er mál, sem hið opinbera ætti ,að hafa af- skipti af. Slíkar teikningar ættu menn að fá ókeypis. JÓN kemur með góða tillögu: „Þrátt ifyrir hina mörgu götuhreins- ara, sem bærinn hefir í þjónustu sinni, er bréfaruslið oft mjög mik- ið á götunum, sem eðlilegt er. Sér- staklega er bréfaruslið áberandi í kringum pylsuvagnana og á mörg- um fleiri stöðum. Vel mætti koma í veg fyrir þetta, ef festir væru við símstaurana smá ruslkröfur. — Slíkar körfur eru í flestum borg- um nema okkar. Fólk mun télja það skyldu sína, að kasta bréfum í körfur þessar í staðinn fyrir áð kasta öllu á götuna. Nú skora ég á bæjarráð, að látá setja upp slíkar körfur, og það fljótlega." ISLENDINGAR eru sízt snarir;i að snúa sig út úr erfiðleikum. Hér er ein saga, sem gerðist hér í bæn- um hýlega. Útlendingur sá fagurt, hvítt gæruskinn í búðarglugga. — Hann fór inn og vildi kaupa, en spurði áður, af hváða skepnu það væri. Kónan í búðinni komst í vahdræði. Hún kunni • ekki mál mannsins. Um stund starir hún vandræðalega á manninn en þríf- ur svo gæruskinnið, sveiflar því um herðár sér og jarmar vel og lengi framan í útiendinginn. Það mél skyldu bæði. Hannes áhorninn. Geri við sauiMavélar, »Htk«n- ar heimilisvélar »g skrir. H. Sandholt, Klapparstíg 11. wm-Á k 263§. Útbreiðið Alþýðublaðið! ___gBBMBMM HHS CJHARLES NORDHOFF og JAMES NORMAN HALL: Uppreisnin á Bounty. 23. Karl ísfeld íslenzkaði. Nelson benti mér á sund milli kóralrifa:. — Þarna var það, sem Cook skipstjóri hafði nærri því misst skip sitt. Eitt af akkerum hans liggur þar ennþá, þar sem brimið er mest. Ég þekki vel þenna^ hluta eyjarinnar. Eins og þér sjáið, er Tahiti í raun og verú tvær eyjar, en á milli þeirra er mjór og langur tangi, sem hinír innfæddu kalla Taravao. Þessi eyja er minni og heitir Taiafapu eða Tahti Iti, en stærri eyjan heitir Tahiti Nui. Vehiátua er konungur á minni eyjunni og hann er hinn voldugasti hinna innfæddu fursta. Allan daginn sigldum við fram með landi, fórum fram hjá tanganum, sem tengdi eyjarnar saman og hinum gróðursælu héruðum Faaone og Hitiaa. Það var lítið um svefn þessa nótt. Skipið lá kyrrt úti fyrir mynni Papenoo-dalsins. Blærinn, sem kom innan af hæðunum, angaði af gróðurilmi. Þeir, sem höfðu skýrbjúg, drógu djúpt andann og virtust vera að fá heilsuna aftur. Þeir töluðu í ákafa um alla þá ávexti, sem þeir bjuggust við að fá næsta dag. Við komum auga á Eimeo rétt fyrir sólsetur. Sólin rann í sæ bak yið hnjúka og hæðir Eimeós, en nýmáninn gægðist upp. Rökkrið er ekki langvinnt á þessum slóðum og stjörn- ^ínar komu brátt í Ijós á heiðríkum himni. Stór stjarna í vestri varpaði gullnum bjarma á sjóinn. Ég-sá Suðurkrossinn og fleiri stjörnumerki, sem ekki sjást á norðurhveli. Neðan úr klefa læknisins heyrðist söngur. Þar sátu þeir yfir kvöldglösunum sínum, læknirinn og Peckover. Fram með allri ströndinni sáum við fjölda blysa. Þar voru eyjaskeggjarnir að fást við fiskveiðar og gengu milli húsa. Skipverjarnir á Bounty stóðu í smáhópum á þilfarinu og störðu í land. Við virtumst allir hafa breytzt þetta kvöld: Allar áhyggj- ur voru þurrkaðar burtu. Við vorum allir í bezta skapi og hlökkuðum til morgundagsins. Jafnvel Bligh skipstjóri, sem gekk um þilfarið yið hlið Christians, var í góðu skapi. Ég var á stýrimannsvakt. Um miðnætti sá Fryer, að ég geispaðij því að það var langt síðan ég hafði sofið. Fáið yður dúr, herra Byam, sagði hann vingjarnlega. — Fáið yður dúr! Allt er kyrrlátt í nótt. Ég skal vekja yður, ef ég þarfnast yðar. Ég valdi mér stað á þilfarinu og lagðist niður á það. En þótt . ég væri mjög syfjaður, leið langur tíma, áður en ég gat sofnað. Þegar ég vaknaði, var himinninn bjartur í austri. Skipið hafði rekið vestur á bóginn um nóttina og lá nú úti fyrir Vaipoopoo-dalnum við Poirit Venus. Þarna hafði Wallis skip- stjóri á Dolphin nálgast hið nýfundna land. Og á þessum langa, lága odda, hafði Cook skipstjóri sett upp athugunarstöð sína, þegar hann var að rannsaka stjörnuna, sem staðurinn var heit- inn eftir. Mynni flóans snýr gegn suðvestri. Það var í hálfrar mílu fjar- lægð og fjöldi báta var á leið til okkar. Flestir þeirra voru litlir og rúmuðu ekki nema fjóra eða fímm menn. Sumir voru aftur á móti stórir og rúmuðu um þrjátíu manns, Þegar fyrstu bát- arnir nálguðust, heyrði ég spyrjandi hróp: — Taio? Peritane? Rima? — En það þýðir: Vinur? Brezkur? Lima? Seinast spurðu þeir, hvbrt Bounty væri spanskt skip frá Perú. — Taio, hrópaði Bligh, sem kunni fáein orð í tahitisku. — Taio! Peritane! í sömu andránni kom fyrsta bátshöfnin um borð, og í fyrsta sinni fékk ég nú að sjá þennan fræga kynþátt. Flestir gesta okkar voru karlmenn, háir, vel vaxnir, karlmann- legir og ljósbrúnir á hörund. Þeir báru mittisskýlur úr tíglóttu — heimaofnu efni. Létta léreftsskykkju báru þeir á öxlum og brúnan túrban á höfði. Sumir þeirra voru naktir niður að beltis- stað og hinir kempulegustu. Sumir báru litlar húfur, fléttaðar úr kókosblöðum. Svipur þeirra speglaði öll skapbrigði þeirra, eins og títt er um börn. Þeir brostu oft og ég undraðist það mjög, hversu hvítar og fullkomnar tennur þeirra voru. Þær fáu konur, sem komu um borð, voru af lægri stéttinni og mjög smávaxnar, samanborið við karlmennina. Þær gengu í pilsum úr hvítu efni, sem sveipaðist um bær í fallegum fellingum. Til þess að verja axlirnar gegn sólbfuna, voru þær í skikkju úr sama efni, en hægri handleggurinn var nakinn. Svipur þeirra bar vott um skaþfestu, vingjarnleika og glaðlyndi. Það varð fljótt skiljan- legt, hvers vegna sjómenn gátu ekki staðizt þær-. Þær virtust búnar öllum hinum beztu kostum kynsins. Bligh skipstjóri hafði gefið öllum skipun um að taka mjög vingjarnlega á móti þeim, en menn skyldu þó varast hnuplsemi þeirra, en hún er tíð meðal lægri stéttarinnar. Með morgun- goluna í seglunum skriðum við inn mynni flóans. Það var geysi- legur hávaði á þiljum uppi. Að minnsta kosti hundrað karl- menn og þrjátíu konur hlupu fram og aftur utti þilfarið. Þau I

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.