Alþýðublaðið - 19.10.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 19.10.1939, Blaðsíða 1
Skemtikvold Alþýðuflokksfé- lagsins á laug- ardag. DUBIAÐI RITSTJÓRI: F. R. VALDEMARSSON ÚTGEFANDI: ALÞÝÐUFLOKKURINN XX. ÁKGANGUR FIMMTUDAGUR 19. OKT. 1939. 241. TÖLUBLAÐ Hundruð þúsunda undir fimm hundruo fámiin hylltu Finn- land í Stokkhólmi í gærkveldi —---------:-----?------------------ Glæsilegur vottur um einingu Norðurlanda. Kallio Finnlandsforseti. ¦/' *¦ Erkko utanríkismálaráðherra. Einar Olgeirsson booar gðtuvígí f Reykjavík. —-------- » . . Tveggja daga rifrildisfundi kornmún- ista lauk í nótt með því, að^Héðinn var svínbeygður af Moskovítum. A LGERT öngþveiti ríkir "** nú í herbúðum komm- únista hér í Reykjavík. í nótt lauk tveggja daga rifr- ildis- og hávaðafundi í flokksfélagi þeirra á þann veg, að allir fóru óánægðir heim. Þessi fundur hófst síðastlið- liðið mánudagskvbld með því að báðir formennirnir, Brynj- ólfur Bjarnason, „inn á við" og Héðinn Valdimarsson, „út á við" höfðu framsögu um efnið „flokkurinn og alþjóðamálin," en íiiefnið yar afstaðan til Rússa og framkoma þeirra gagnvart Pólverjum og smá- þjóðunum við Eystrasalt. Þeir voru á öndverðum meið: Brynjólfur Bjarnason hyllti Rússa og landvinningapólitík þeirra sem upphaf heimsbyltingarinnar, bandalag Moskvakommúnismans við nazismann og hótanir hins nýja' mönduls gegn smáþjóðum. Brynjólfur er í ieiniu og öllu,vems og vitað yar, trúr Moskvastefn- unni. Hé'ðdnn sagði m. a. í þriggja kortéra ræðu: „Ég skil ekki hvernig flokkurinn getur haldið áfram sömu stefnu og Þjóðviljinn hefir haldi'ð fram og fólik segir mér, að ef Þjóðviljinn heldur á- fram að skrifa á þennan hátt, þá verði flokkurinn gersamlega þurkaður út á skömmum tinia." Að framsögurœðunum loknum tölaðu Bjöm Bjarnason bæjar- Frá fréttaritara Alþýðublaðsins. KHÖFN í morgun. IJUNDRUÐ ÞÚSUNDA FÓRU FYLKTU LIÐI undir ¦*• *¦ fimm hundruð fánum, flestum rauðum, til konungs- hallarinnar í Stokkhólmi í gærkveldi til þess að hylla Norðurlandakonungana og Finnlandsforseta og lýsa yfir einingu og hlutleysi Norðurlanda og samúð sinni með Finn- landi á stund alvörunnar. í broddi fylkingar voru bornir Norðurlandafánarnir fimm, Finnlands, Svíþjóðar, Noregs, Danmerkur og íslands. Hefir slíkur mannf jöldi aldrei tekið þátf í hópgöngu fyrr á Norðurlöndum. Þegar konungarnir og Finnlandsforseti komu út á sval- ir konungshallarinnar, var tekið á móti þeim með átta hundruð manna kórsöng og hátíðlegum hljóðfæraslætti. Þjóðsöngvar Norðurlanda voru leiknir, fyrst „Ó, guð vors lands". Þegar Björneborgarmarsinn hafði verið leikinn, hrópaði mannfjöldinn einum munni: „Lifi Finnland!" Um allt Finnland voru fánar á stöng í gær í tilefni af þjóð- höfðingjafundinum í Stokkhólmi. Þúsundir manna höfðu safnast saman snemma í gærmorgun fyrir framan forsetabústaðinn til þess að vera viðstaddir brottför Kallio forseta til Stökkhólms. Hann fór þangað í flugvél, og er það í fyrsta skipti, sem hann hefir ferðast þannig, en hann er nú 66 ára gamall. í gærkveldi söfnuðust um fjörutíu þúsund manns saman á '___________________> Stórtorginu í Helsingfors fyrir framan Storkyrkan til hátíð- legrar athafnar undir blysum og fánum Norðurlandaþjóð- anna. Athöfninni Iauk með heitri bæn mannfjöldans fyrir frelsi Finnlands. Héðinn í dag. fulltrúi, .sem í einu og öllu fylgdi línunni fró Moskva, Arnór Sigurjónsson, sem sagði, aÖ hann hefði skrifað grein og sent Þjóðviljanum, en ekki fengið birta, og ef þessu héldi áfram, þá færi hann úr flokknum, og Guðm. Ó. Guðmundsson, sem sló í borðið og spurði: „Er þaÖ virki- lega svo, að hér eigi fremur að ráða stefna Brynjólfs Bjarnason- aren vilji fólksins?" Steinþiór Guðmundsson, for- maður félagsins, bar fram tillögu, sem var mjög lo'ðin og Héðinn sag&i um., að væri hvorki fugl né 'fiskur, enda átti það að vera sáttatillaga. Sag'ði Steinþór, að hann hefði nú tekið þátt í öllum klofningum og sáttatilraunum siðastliðin 10—15 ár, og að sínu Frh. á 4. sífeu. Þegar Kallio forseti og Erk- ko utanríkismálaráðherra hans komu til Brommaflugvallarins í Stokkhólmi, var tekið á móti þeim af Gustav Svíakonungi, Gustav Adolf ríkiserfingja, sænsku ráðherrunum og bæjar- stjórn Stokkhólms. Jafnaðar- maðurinn Frederik Ström á- varpaði gestina í nafni bæjar- stjórnarinnar og sagði meðal annars: „Ef nokkurt hinna frjálsu ríkja á Norðurlöndum skyldi verða fyrir einhverri ógæfu, þá myndu þau öll finna til htennar sem sámeiginlegrar ógæfu, og hvert það sár, sem einhver Norðurlandaþjóðanna yrði fyr- ir, myndi valda sama sársauka um öll Norðurlönd." Hátiðahðldin i gær. STOKKH. í morgun. FÚ. Kristján X.. konungur ís- lands og Danmerkur, og Hákon VII. Noregskonungur, voru hylltir af miklum mannfjölda við komuna til Stokkhólms í gær. Var Gustav konungur sjálfur viðstaddur komuna og bauð hina konunglega gesti sína hjartanlega velkomna og ók með þá til Stokkhólmshallar. Að afstöðnum móttökuat- höfnum og fundum í gær var haldin guðsþjónusta í Stor- kyrkan í gærkveldi, og flutti Eidem erkibiskup bæn og bað guð að blessa ráðstefnu kon- unganna og utanríkismálaráð- herranna, en þeir voru allir við- staddir hina hátíðlegu guðs- þjónustu^. j Brððabirgðalopm 1 fréttaflutniag. VEGNA fyrirspurna, sem blaðinu hafa bor- izt um það, hvers vegna það flytur svo litlar frétt- ir af siglingum skipanna, skal það tekið fram, að á j! tímum eins og þessum er : sjálfsagt að segja sem minnst um siglingarnar. Verða því framvegis engar skipafréttir birtar í blöðunum nema undir al- veg sérstökum kringum- stæðum og þá að fengnu leyfi viðkomandi yfir- valda. Enda munu nú vera í undirbúningi bráðabirgða- Finnskar stúlkur í þjóðbúningi. TyrMand geiir m banda lag við Breta og Frakka !; lög, stem banna allar frá- !; !; sagnir af siglingum skip- \ anna. • Kl. 8 í gærkveldi hafði Gust- av konungur boð inni í Stokk- hólmshöll og er staðið var upp frá borðum voru hljómleikar og þjóðhöfðingjarnir hylltir með söng, er þeir komu fram á svalir hallarinnar. Var þar saman kominn gífurlegri mann- fjöldí en dæmi eru til í Stokk- hólmi og skipti mannfiöldinn hundruðum þúsunda. íslenzki þjóðsöngurinn var fyrsti þjóðsöngurinn, sem leikinn var. Aldrei fyrr hef- Frfa. á 4. sfðu. • Skuldbinda sig til HHveizlu, ef á pá verður ráðiat i MiðiarðarnaM eða á Rnmenin og Grikkland® LONDON í morgun FÚ. YFIRFORINGI BRETA í löndunum við austurenda Miðjarðarhafs og franskur herforingi fóru í gær til.An- kara, höfuðborgar Tyrklands, til viðræðna við tyrkneska herforingjaráðið. Það var tilkynnt í Ankara í gærkveldi, að Tyrkland hefði fallizt á að skrifa undir gagngkvæman að- stoðarsáttmála við Frakkland og Bretland, og kemur þannig til framkvæmda hernaðarlegt, fjárhags- og viðskiptalegí samkomulag, sem var undirskrifað fyrir þremur vikum. í hinum nýja sáttmála verða ákvæði um: 1) Gagnkvæm aðstoð á Mið- jarðarhafi, sem komi til fram- Bretar taka loftárás um ÞJóðverfa með ré ......» Fjórði hluti árásarf lugvélanna hef ir ver- ið skotinn niður, segir Chamberlain. LONDON í gærkveldi. FÚ. CHAMBERLAIN FORSÆT- ISRÁÖHERRA gaf neðri málstofu enska þingsins í dag hina vikulegu skýrslu sína um gang styrjaldarinnar og helztu mál, er henni við koma. * Chamberlain gerði árásir þýzkra kafbáta að umtalsefni. og kvað það ráikið áfall fyrir Þjó&verja, hversu vel hefði orðið ágengt í baráttunni gegn kafbátunum. Það sýndi bezt, að þeim hefði ekki tekizt að hafa truflandi áhrif á siglingar. brezkra skipa, að ef miðað væri við tímabilið frá styrjald- arbyrjun til 17. október og smálestatölu skipa, sem látið hefði úr höfn og siglt í höfn, nemi tapið aðeins Vz%. Chamberlain viðurkenndi, að herskipaflotinn hefði orðið fyrir miklu tjóni og hann fór viðurkenningarorðum um alla þá, sem látið höfðu lífið, er þeir voru að gegna skyldustörfum sínum. Þá sagði hann, að Þjóðverj- ar hefði byrjað loftárásir á England. í Þýzkalandi hefði verið birtar furðulega ýktar frásagnir um árangurinn af þessum loftárásum, til þess að viðhalda trú þýzku þjóðarinnar á skjótan sigur, og kynni það að bera tilætlaðan árangur um hríð, en er frá liði, myndi það ekki hafa mikil áhrif. Bretar óhræddir við að segja sannieikann. Brezka stjórnin, sagði Cham- berlain, hefir ekki hikað við að skýra hreinskilnislega frá því tjóni, sem Bretland hefði orð- ið fyrir, og henni dytti ekki í hug, að telja sér neina sigra, þegar um enga sigra væri raunverulega að ræða. Hann kvað átta þýzkar flug- vélar hafa verið skotnar niður Prh. á á- siðu. kvæmda þegar í stað, ef á nokkurt samningsríkjanna er ráðist þar. 2) Aðstoð Tyrkja, ef Bretar og Frakkar þurfa að koma Rú~ menum og Grikkjum til hjálp- ar vegna skuldbindinga sinna við þessar þjóðir. 3) Stjórnmálalegri samvinntí og viðræður um mál, sem varða Balkanskaga og Balkanþjóðirn- ar. Saradjoglu, tyrkneski utanrikis- málaráðherrann, sem verið hefii' i Moskva frá 25. september sí&- astliðnum er nú á heimldb til Awkara. Ekkert samkomulag var undirritað í Moskva áður en hann fór. Tyrkneski forsætisráðherrann tilkynnti í gærkveldi, að viðræo- urnar hefðu ekki leitt til sam- komulags. Hann sagði, að þegar Saradjoglu hefði lagt af stað til Moskva hef&i rikisstjórnir Tyrk- lands og Sovét-Rússlands verið búnar a'ð skiftast á skobtinum um ýms atriði, sem taka átti tíl meðferðar, og fullnaðarakvörðun verið tekin um, hvað ræða skyltíi í Moskva, en russneska stjðrnin hef&i síðar lagt fram algerlega nýjar tillögur, sem ekki hefðu reynst samrýmanlegar skuld- bindingum Tyrkja gagnvarf Frakklandi og Bretlandi. Enn- fremur hefði verið meira krafist af Tyrkjum en átt hefði að láta þeim í té, — þeir hefðu átt að undirgangast skuldbindingar, s»ra Frh. á 4. síðu. ,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.