Tíminn - 21.03.1931, Blaðsíða 1

Tíminn - 21.03.1931, Blaðsíða 1
"v? ©)aífc6>ri 09 aferei&sluma&ur íE i m a n s er H-an-nueig porsteins&óttir, Cœfjargötu 6 a. Seyfjapif. 2^|0tei5öía ítnians er í €cefjaraötu 6 o. CDpin oaglega' fL 9—6 Simi 2363 XY. árg. Reykjavík, 21. marz 1931. 17. blað. Búnaðarþingið 1931 Búnaðarþing kom saman hér í ' Reykjavík þann 5. febrúar s.l. Mættir voru á þinginu þessir full- " trúar, er þar eiga saeti: Benedikt Blöndal, Mjóanesi Guðm. Þorbjarnarson, Stóra- Hofi, Halldór Vilhjálmsson, Hvann- eyri, . . v Jakob Karlssón, Akureyri Jakob H. Líndal, Lækjamóti Jón Hannesson, Deildartungu Jón H. Þorbergsson, Laxamýri Kristinn Guðlaugsson, Núpi Maghús Friðriksson, Stykkish. ölafur Jónsson, Akureyri Páll Stefánsson, Ásoifsstöðum Sveinn Jónsspn, Egilsstöðum. Þinginu stjórnaði formaður Búnaðarfélags Islands, Tryggvi Þórhallsson forsætisráðherra, auk þess sitja þingið meðstjórnendur Búnaðarfélagsins, búnaðarmála- stjórar og ráðunautar. Þingið skipti störfum milli eft- irtaUnna nefnda: F j árhagsnefndar Jarðræktarnefndar Búf3 árræktarnefndar AUsherjarnefndar Laganefndar Reikninganefndar Við setningu þingsins minntiflt lormaður ýmsra látinna merkis- manna er stárfað hafa opinber- lega a'ö landbúnaðarmáium. Fyrir þinginu lágu 75 máL og aígreiddi það af þeim atts 66, en 19 var skilað aftur frá nefndum án afgreiðslu. Aðalmál þingsins var breyting á lögum Búnaðarfélags íslands. Fyrir þinginu lá álit og tillögur niilhþinganefndar, er Búnaðar- þing 1929 kaus til að athuga, og gera tillögur um skipulag Bún- aðarfélags Islands og búnaðarsam bandanna. 1 nefnd þeirri voru: Sig. E. Hlíðar, dýral. (form,), Jakob H. Líndal og Jón Hannesson. Höfðu þeir samið frumvarp til nýrra laga fyrir Búnaðaríélag Is- lands og var það samþykkt án nokkurra verulegra breytinga af Búnaðarþinginu. Aðaltilgangur með breyting- unni er að f esta og f æra til sam- ræmis skipulag á allri félags- málastarfsemi bænda. Frá aldamótum hefir búnaðar- féUigsskapurinn í landinu verið að þróast samhliða þeim verklegu framkvæmdum er orðið hafa á svdði búnaðarmálanna. Þó sam- ræmi hafi skort í starfsháttum og fyrirkomulagi félaganna, hef- ir þó hin síðari ár orðið sú breyt- dng, að félögin hafa fylkt sér sam an í héraðssambönd og starfs- hættir haf a þá verið þeir, að Bún- aðarfélag íslands væri sem sam- bandsfélagsskapur allra búnaðar- félaga í landinu. Lög félagsins hafa þó ekki fuilnægt því forrni í öllum greinum. Með hinum nýju lögum er Búnaðarfélag Is- lahds f ormlega gert að slíku sam- bandsfélagi alls Mnaðarfélags- skapar 1 landinu á eftirgreindum grundvelli: 1. Hreppabúnaðarfélögin, sem bundin eru við hreppana sem starfssvæði, inynda sem undir- deildir Búnaðarfélags Islands með sér félagsskap til samáginlegra starfa, hin svonefndu Búnaðar- sambönd. 2. Búnaðarfélag Islands sé sam- bandsfélag búnaðarsambandanna, er hefir með höndum forgöngu sameiginlegra starfa alls búnað- arfélagsskapar í landinu. Allir fulltrúar til Búnaðarþings séu kosnir af fulltrúaráði búnaðar- sambandanna, en það er kosið af búnaðarfélögum hreppanna. 3. Nautgriparæktarfélög, hrossa ræktarfélög og eftirlits- og fóður- birgðafélög er Búnaðarfélag Is- lands hefir staðfest samþykktir fyrir, geta talist félagar þess, svo og einstakir menn, en engan þátt taka þessir aðilar í koshingu til Bunaðarþings. 4. Starfssvið þessa búnað-vrfé- lagskerfis séu alhliða viðfangs- efni í búnaði, bæði í jarðrækt og búnaði. Hér eftir hafa aðeins kosning- arrétt á aðalfundum búnaðarsam- bandanna fulltrúar hreppabúnað- arfélaganna og kosningarréttur til fulltrúaráðs þess er myndar búnaðarþing, er aðeins í höndum fulltrúa þeirra. Lögin gera ráð fyrir, að á Búnaðarþingi eigi sæti 14 fulltrúar í stað 12, allir kosn- k' af aðalfundum héraðssamband- anna. Búnaðarþing skal háð svo sem verið hefir, annað hvert ár, í Reykjavík. Viðfangsefni búnaðarfélaganna og búnaðarsambandanna eru ekM reistar neinar fastar skorður með samþykktum búnaðarþingsins, en félagssamtökin eiga að vinna að eflingu umbóta jöfnum höndum á sviði jarðræktar og búfjárrækt- ar, og sérdeildir fyrir I.verja grein geta myndast innan hreppa- búnaðarfélaganna. Búnaðarsambóndunum er ætlað innan sinna takmarka að hafa forgöngu um alla hagnyta ný- breytni og afla reynslu 4 henni til styrktar búrekstrinum. Þau veiti búnaðarfræðslu með því að halda búnaðarnámsskeið, gangist fyrir hentugu vinnufyrirkomulagi til jarðabóta og hafi í sinni þjónustu héraðsráðunaut, er geti leiðbeint alhUða á sviði búnaðar- ins um ræktunarmál og búfjár- ræktarstarfsemi. Búnaðarfélagi íslands ber svo að vera leiðandi og leiðbeinandi um framkvæmdastörf alls starf- andi búnaðarfélagsskapar í land- inu. Það 4 að vera ráðgefandi tengiliður milU ríkisvaldsins og bænda. Að þessu tvennu skal unnið með rannsóknum, tilraunum, f jár styrk og leiðbeinanda eftirUtL Þá er sú breytíng gjörð á lögum félagsins, að búnaðarþing kjósi aUa stjórn félagsins, en svo sem kunnugt er, var sú bréytíng gjörð 1928, að tveir af þremur stjórnamefndarmönnum, skyldu útnefndir eftir tiUögum landbún- aðarnefnda Alþingis. En til þess að þetta kosninga- fyrirkomulag komi (tíl fram- kvæmda, þarf samþykki Alþingis að koma tíl og breytíng að verða gjörð á Jarðræktarlögum frá 1923. Búnaðarþingið ékvað að Bún- aðarfélag Islands gengist fyrir að komið yrði á kennslu í mjóik- uriðnaði við mjólkurbúin 4, er nú starfa hér, og samþyfckti reglur um tílhögun námsins, ennfremur að kennt yrði meðferð mjólkur á styttri námsakeiðum. Mun félag- ið styrkja nemendur er notfæra sér þessa kennslu. Þá samþykkti þingið áskorun til Alþingis um skipun nefndar til rannsókna á fyrirkomulagl byggðaskipulags. Nefndin taki tíl rannsókna möguleika til að koma betra skipulegi um byggð í sveitum landsins með tilliti tíl vaxandi ræktunar, rafvirkjunar, samgöngubóta og afstöðu til iðn- rsksturs á landbúnaðarafurðum og markaðs á þeim. Skal nefnd þessi ljúka störfum svo snemma, að hún geti skilað áUti til Al- þingis 1934. Forsætisráðherra leitaði um- sagnar Búnaðarþingsins um þau stjómarfrumvörp, er landbúnað- inn varða. Meðal þeirra voru: Frumvarp til laga um búfjár- rækt. Frumvarp til laga um innflutn- ing sauðfjár til sláturkynbóta. Frumvarp til laga um eignar- og notkunarrétt hveraorku, og Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 52, 7. maí 1928 um tilbúinn áburð. Gerðu nefndir þær, er frum- frumvörp þessi fjöUuðu, breyt- ingartillögur við frumvörpin, er Búnaðarþing síðan samþykkti. Þá samþykkti Búnaðarþingið tillögur miUiþinganefndar Búnað- íirþings frá 1929 um verklegt bú- fræðinám. Þar sem ætlast er til að félagið styrki nemendur á verklegum jarðræktarnámskeiðum svo sem verið hefir undanfarið. Ennfremur að félagið útvegi námsstaði fyrir þá, er vilja kynna sér nautgripa- eða sauðfjárrækt og heyvinnustörf og veiti styrk til nemenda. Auk fjárhagsáætlunar Búnað- arfélags Islands 1931 og 1932 og reikninga félagsins fyrir 1929 og 1930, afgreiddi þingið meðal ann- ars eftirtöld erindi: Berklarannsóknir á i^,utgripum Arfgengisrannsóknir. Síldarmjölssölu. Verðlaun á sýningum. Um gerlarannsóknir. Um búreikninga. Um verðmatsnefnd. Um dráttarvélanánisskeið. Um búnaðarfræðslu. Um opinbert eftírUt mefi kiarn- fóðurblöndu. Samkeppni sauðfjárbúa. Um verndartoUa. Um jarðabótadagsverk. Um afstöðu búnaðarsamband- anna í Norðlendingafjórðungi til Ræktunarfélags Norður- lands. Um erlent verkafóUí. Auk þess ýmsar styrkbeiðnir í sambandi við fjárhagsáætiunina. Stjórnarnefndarmaður tíl 4 ára var kjörinn Bjarni Ásgeirsson alþm. með 11 atkv. Jón öiafsson fékk 1 atkv. Stjórnarnefndarmenn til 2 ára (með þeim fyrirvara, að Alþingi falUst á að breyta ákv. jarðræktarlaganna um stjórn fé- lagsins þannig, að félagið kjósi sjálft alla stjórnina) Tryggvi Þ6r- haUsson forsætisráðherra með 11 atkv. (1 seðill auður) og Jóh ólafsson bankastj. með 9 atkv. Magnús Þorláksson á BUkastöð- um, sem nú situr í félagsstjórn- inni, f ékk 2 atkv., en 1 seðiU var auður. Endurskoðendur: Jakob Líndal og Jón Guðmundsaon. Opið bréf um BrekkumáUð til Sigjóns Einarssonar á MeðalfelU. AUt síðastliðið ár, og mikinn hluta ársins 1929, og það sem af er þessu ári, hafa íhaldsblöðin varið aUmiklu af sínu dýrmæta rúmi til þess, að gefa rangar og villandi upplýsingar um hið svo- nefnda Brekkumál, svo og að rægja og ófrægja ýmsa þá menn, er Ólafi Stephensen hefir ekki tekizt að hafa í hálsbandi í máU þessu. — Má af öUu sjá, að mik- ils þykir við þurfa. Virðist stundum nokkuð þykkt utan um lítinn kjarna: „Um- búðirnar eflaust vætt, innihaldið lóð". Er ekki ólíklegt, að ókunn- um, en skarpskyggnum lesendum renni í hug, að varla mundi sann- leikurinn svo umbúðafrekur. Og ekki er nema hálfsögð sagan, þegar einn segir frá; en íhalds- blöðin hafa mestmegnis verið verið ein til frásagnar um þessi mál, hingað til. I „Tímanum" og „Degi" hafa að vísu birzt stuttar en gagnorðar greinar frá hinni hliðinni, en þar er Utið farið út í að rekja sundur þann blekk- ingavef, sem ofinn hefir verið um málið hér heima í héraði og íhaldsblöðin eru aUtaf við og við að moða úr. Vegna ókunnugra, og vegna seinni tíma, verður að varpa sannara ljósi yfir mál þetta alit, en gert hefir verið í „Verði", „Isafold", „Isiendingi" og „Hæni". Eru frásagnir blaða þessara í þessu máli í einu orði sagt, stórkostleg tilraun til.sögu- fölsunar. Þótt mér sé næsta ógeð- feUt að eiga orðastað við þá teg- und manna, er stendur að ýms- um þessum skrifum, verður ekki hjá því komizt. Sumarið 1929 hóaðir þú, Sig- jón Einarsson, saman nokkru UðL til þess að kjósa þig í sóknar- nefnd. Áður varstu búinn að spilla svo fyrir Hákoni í Borgum, sem þá var í sóknamefnd, og for- maður nefndarinnar, að hann baðst undan, og neitaði endur- kosningu. Tókst þér með atbeina ólafs Stephensen, að fljóta inn i nefndina. Eftir framkomu þinni allri síðan þú þrengdir þér inn í þetta trúnaðarstarf, sem stað- gengill Hákonar í Borgum mun mórgum hvarfla í hug, að þar sé kominn „köttur í ból bjarnar,\ — Það kom þegar í ljós, eftir að þú hafðir tekið við þessu, þó nokkuð ábyrgðarmikla starfi, að þú virtist skoða þig einskonar fuUtrúa Ölafs Stephensen í sókn- arnefndinni, en ekki forsvars- og trúnaðarmann aUs safnaðarins. öll þín starfsemi í nefndinni hef- ið verið með ólafi Stephensen og hans hagsmunum, móti hagsmun- um safnaðarins, ef því var að skipta. Og svo langt hefir þú gengið í þessu, að þegar eftir að ólafi Stephensen hafði verið vikið frá embætti gerðir þú ítarlegar tilraunir til þess að fá menn til að ganga úr þjóðkirkjunni, sem þú þó hafðir verið kosinn til, — fyrst og fremst —, að styðja, efla og veroda. En svo mikil dula ertu, að þé lætur ólaf Stephensen nota þig til þess að „tíha" burtu sauðina úr þeirri hjörð, sem þú áttir samkvæmt starfi þínu, Qg hafðir tekið að þer að vakta. Martein bróðttr þinn sendir þú með úrsagnarskjal tU undirskrift- ar inn eftir sveitinni. Varð hon- um nokkuð ágengt. ^krifuðu 4 það skjal auk Martéins, Bjarnar- nesfólkið — þó ekki Ólafur Stephensen sjálfur — aðrir ekM. Sjálfur fórstu á einh bæ, og reyndir, að fá fóUdð þar burt úr hinni kristilegu kirkju. Dubbaðir þú upp annan úrsagnasmala. Var hann látinn stefna för sinni í átt- ina móti sólamppkomunni, og aUa leið á sveitarenda. Veiddi hann úr kirkjunni nokkra unglinga 4 einum bæ, þótti þér það UtU veiði og léleg, og lagðir til sjálfur í haust, en alveg öngulsár komstu heim úr þeirri för. Fleira kem- ur við söguna. Safnaðarfundur var haldinn í haust. Þar varstu krafinn sagna um hvað margir og hverjir væm farnir úr þjóð- kirkjunni hér. Þú varst afarhróð- ugur yfir því, að vera með 40 úrsagnir í vasanum. Léstu menn vaða uppi á þeim fundi, og greiða atkvæði, og jafnvel stjórna gjörðum þínum á fundinum, sem vom búnir eða vom um það biL að segja sig iúr þjóðkirkjunni og áttu ekki einu einu sinni, að láta sjá sig þarna, auk heldur að taka virkan þátt í afgreiðslu þeirra mála. er fyrir lágu. Var ómögu- legt að fá þig til að skýra fra hverjir væru farnir úr kirkjunm, en þú barðir þér aðeins 4 brjÖst og sagðir: „Hérna, hérna hefi ég 40 úrsagnir". Ef þú hefir nokk- um snefU af því, sem, nefnt er sómatilfinning, hlytur þú að s}4 og viðurkenna, að þú hefir algjör- lega bmgðist trausti safnaðarins og komið fram með fuUri van- sæmd. Skal svo hinn sorglegi fer- Ul þinn, í starfi þessu, ekki rak- inn nanar að sinni. VU ég þá snúa mér að því, að taka á móti þér, þar sem þú í vígamóði veður fram á vigvöUinn í 4. tbL „Isafoldar", og vegur að mönnum og málefnum. Ert þú þar eins og fyrri þægur þjónn ólafs Stephensen. — Aðalfyrirsögnin 4 grein þessari, er feitletruð mjög: „Ofsóknin heldur áfram". En ÖU ofsóknin er sú, að komið var í veg fyrir, að brotnar væm „sett- ar reglur þjóðkirkjunnar". Þú hefðir heldur átt að minnast á aðra ofsókn, eða réttara sagt of- sóknaræði það, er virðist hafa gripið ólaf Stephensen. Ofsækir hann bæði leynt og Ijóst þann er þetta ritar, Sigríði sáL í gröfinni, Bjarna á Brattagerði, Jónas ráð- herra, Þorleif alþm., Jón kaup- félagsstjóra og Hlöðver kennara, svo nokkrir séu taldir af þeim er ólafur Stephensen telur aðal- fjandmenn sína, að ógleymdum Lónmönnum er sendu símskeytið, er ólaf i Stephensen var verst við. Hafa þessir mótgangsmenn öiafs Stephensen ekkert annað tU saka unnið en standa á móti eiginhags- muna yfirgangi hans í Brekku- málinu, og póUtísku afturhalds- brölti, og svo að hefta bað, að hann græfi undan kaupfélagi Austiu--SkaftfeUinga- alla fótfestu, og þar með sjálfsbjargarviðleitni alþýðunnar hér. AUa þá, sem hafa hreyft legg eða Uð móti þessari göfugu starfsemi ölafs Stephen- sen hér, hefir hann lagt í eineltí. En manndómur manna og dugn- aður og xmsja£nl^'\.mjkilL.i.'Hatr þessvegna . em meru^ h^s^afnlega hættulegir' mÓtetöð'umehn, Það

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.