Tíminn - 01.04.1931, Blaðsíða 1

Tíminn - 01.04.1931, Blaðsíða 1
©jaíbferi 05 afarciösluma&ur tEímans et Kannoeicj porsteinsoótttr, £a>fjarc,ötu 6 a. 2?e?fjaDÍf. ^fgteifcsía 'imans er í €cefjaraötu 6 a. (Dpin oaa,Iega fl. 9—6 Sími 2353 XV. érg. Reykjavík, 1. apríl 1931. 21. blað. rauiðófnarracnti! c33£Í£omntt:! Flokksþing Framsóknarmanna hófst í Reykjavík í gærdag, klukkan 5 síðdegis. Mættir eru þar fulltrúar úr kjördæmum landsins — öllum með tölu. Ekkert er þar undan skilið. Full tvö hundruð manna, búsettra utan Reykjavíkur, sækja flokksþingið. Eftirtektarverð er hún þessi mikla þingsókn Framsóknar- mannanna um land allt. Og þó má fullyrða, að þátt- takan hefði orðið miklu meiri, ef ekki hefðu óviðráðanleg atvik hamlað: Harðindi um mestan hluta landsins, sem gjöra bænd- um erfiða heimanför, ennfremur samgöngubönn og veikindi af völdum farsóttarinnar. Þar á ofan bætist, að þingið var seint ákveðið og með örstutt- um fyrirvara boðað. Ómótmælanlega er flokksþing- ið, sem nú stendur yfir, lang merkasta stjórnmálasamkoma, sem haldin hefir verið á landi hér um langan tíma — og jafn- framt sú áhrifamesta. Um endilangt Island er flokks- þinginu fylgt með vakandi at- hygli. Framsóknarflokkurinn á ekki langa æfi að baki — hálfan ann- an áratug. En hann hefir átt því láni að fagna, að eiga ónæðissama æfi. Gæfa hans er að hafa starfað á tímabili, þegar öldur baráttunn- ar risu hátt, og ólga atburðanna hélt hugum manna vakandi, þeg- ar verkefnin voru mikil og nauð- synin knýjandi til athafna. Misjafnlega heill hefir Fram- sóknarflokkurinn gengið frá þeim hildarleikjum, sem háðir hafa verið á hinum pólitíska vettvangi. Endurminningarnar eru margar og hugstæðar. Það eru endur- minningar um mikil átök, þar sem hvergi hefir verið af afli dregið. Það eru endurminningar um sigra og ósigra. En sigrarnir eru fleiri og stærri. Framsóknarflokkurinn er nú áhrifamesti stjórnmálaflokkurinn í landinu. Hann ræður yfir flest- um þingsætunum á Alþingi. Nærri 4 ár undanfarin hefir hann farið með æðstu stjórn landsins. Hann er sá flokkurinn, sem rík- ust á ítökin í hugum hinnar upp- vaxandi æsku. Við Framsóknarmenn höfum borið gæfu til að eiga góða for- ingja og örugga til áræðis. Og þó er vöxtur flokksins ekki fyrst og fremst því að þakka. Vöxtur Framsóknarflokksins er fyrst og fremst því að þakka, að hann hefir haft hlutverk að viima, sem gjörði hann vaxtarins verðugan. . Stjórnmálastefna okkar Fram- sóknarmanna er vaxin upp úr lifs- kjörum hinnar íslenzku þjóðar. Umbótabörfin í þjóðlífinu hefir gefið flokknum tilverurétt. Gæfa foringjanna er að hafa fundið hlutverk sitt. Þið, Framsóknarmenn, sem nú eruð um langan veg konxnir til flokksþingsins í höfuðstaðnum, eigið hér vinum að mæta. Framsóknarflokkurinn er að vísu ekki fjölmennur hér í Reykjavík, og eigi munuð þið ganga þess duldir, að koma ykk- ar hingað svo víða að, muni af mörgum litin óhýru auga. Því ríkari ástæðu hafa sam- starfsmenn ykkar hér til að bjóða ykkur velkomna. Koma ykkar hingað ber þess vott, að trúin á hlutverk Fram- sóknarflokksins fer ekki þverr- andi heldur vaxandi í byggðum landsins. Á vori komanda fer í hönd harðari og ef til vill áhrifameiri barátta í íslenzku þjóðlífi en nokkru sinni fyr í minni liúlifandi manna. Stórkostlegt viðreisnarstarf hef- ir verið hafið í landinu undir for- ystu Framsóknarflokksins á yfir- standanda kjörtímabili. Víð Fram- sóknarmenn, sem nú um stund höfum mest áhrifin hafit á lög- gjöf landsins, berum ábyrgð á því starfi. Baráttan á vori komanda snýst um það, hvort sú viðleitni, til bættra lífskjara fyrir almenn- ing í landinu á að kafna í fæð- ingunni, eða hvort hún á að fá næði til að bera árangur og verða undirstaða nýrrar framsóknar og meiri. Sá mikh áhugi, sem fram kem- ur í þingsókn Framsóknarmann- anna hvaðanæfa að af landinu, sýnir, að þeir hafa fullan vilja á því að láta ekki eyðileggja í hönd- um flokksins þá viðleitni, sem hafin er á þessu kjörtímabili. Og þessu vill Tíminn að lokum beina til Framsóknarmannanna, allra þeirra, sem til þingsins eru komnir: Við vitum það, samherjar ykk- ar í Reykjavík, að andstæðingum okkur stendur ótti af komu ykkar hingað. Við vitum af hverju sá ótti stafar. Alhr menn í landinu vita, að Framsóknarflokkurinn er eini flokkurinn, sem nokkrar lík- ur hefir til að ná hreinum meira- hluta í kosningunum. Sameinumst um þann ásetning að láta ótta andstæðinganna ekki verða á- stæðulausan! Skyldan býður okkur að inna af hendi mikið hlutverk í íslenzku þjóðlífi. Framsóknarflokkurinn er sterk- asta bandið, sem tengir saman hinar dreifðu byggðir ís.lands í baráttunni um lífskjörin. Verið velkomnir, samherjar, á allsherjarþing ykkar, sem nú kemur saman í höfuðstað ísiands. Við skulum sýna þeim það, andstæðingum okkar, sem í blöð- um sínum senda flokksþinginu kaldastar kveðjur, að við hverf- um þaðan aftur með traustari samtök, rikari sigurvonir og meiri bjartsýnil Flokksþing Framsóknarmanna sett í Reykjavík í gær Útdráttur úr ræðu Tryggya Þórhallssonar forsætisráðherra, forseta fiokksþingsins Vinir og samherjar! Ég býð ykkur alla velkomna til þessa móts. Þá fyrst, sem um misjafnlega langan tíma hafa starfað hér í bæ sem trúnaðarmenn og full- trúar Framsóknar- og samvinnu- manna á Alþmgi Islendinga og við stjórn samvinnufélaganna. Þá þvínæst, sem þrátt fyrir harðindin heima fyrir og ótta við veikindin hér í bænum, hafa keppt hingað svo margir tli þátt- töku í þessu flokksþingi. Og loks heimamennina, sem svo augljóslega sýna aðkomumönnun- um, og munu enn sýna, vöxt Framsóknarflokksins hér í bæ. Verum allir velkomnir heilir til samstarfs og heilir til hildar, sem framundan er. 1 nafni íslenzkra Framsóknar- manna segi ég annað flokksþing okkar sett. Fyrsta flokksþing Framsóknar- manna var háð á Þingvöllum dagana 25.-27. júní 1919. Flokkurinn var að vísu fæddur áður og hafði gefið út blað í þrjú ár. En þessa vordaga á Þing- völlum auglýsti flokkurinn í fyrsta sinni kröftuglega tilveru sína. Hér í Rvík þekkti almenn- ingur varla fyr en þá að til voru Framsóknar- og samvinnumenn. Það eru aðeins liðin 12 ár síð- an. Hver hefði þá af okkur sem vorum þar, eða öðrum, spáð hinum unga upprennanda flokki þeirri framtíð:- að eftir ein áítta ár tæki flokk- urinn við ábyrgð á stjórn lands- ins, að eftir tólf ár hefðu trúnað- armenn flokksins setið samfleytt fjögur ár sem húsbændur í hvíta húsinu við Lækjartorg, og sömu fjögur ár samfleytt skipað for- setastólana í Alþingishúsinu, og að þegar næsta flokksþingið yrði háð, tólf árum síðar, gætum við horft yfir fyrsta stjórnar- tímabil Framsóknarmanna, í fjögur ár, sem enginn þorir að mótmæla, að jafnframt er mesta framsóknartímabil í sögu Islands. Ég hefi undanfarið rifjað upp endurminningar fyrsta flokks- þingsins — Þingvallafundarins 1919 — og lesið aftur fundar- gerð og ályktanir. Það var hressandi og ánægju- legt að rifja upp. Fyrst og fremst hvað við bjuggum lengi að áhrifum af samstarfinu og kynningunni. Aðalfundur Sambands ísl. sam- vinnufélaga hófst í Sambands- húsinu kl. 10 í gærmorgun. Þvínæst — að virða nú fyrir sér Þingvallafundinn og gjórðir hans og ályktanir eins og hvern annan sögulegan viðburð og leggja sinn dóm á. Dómurinn er hiklaust þessi: Fyrsta flokksþing Framsóknar- manna á Þingvöllum 1919, er einn merkasti viðburður í stjórnmálasögu landsins á þess- ari öld. Alyktanir fyrsta flokksþings- ins, tólf ára gamlar — voru flokki okkar þá til fyllsta sóma — og mega enn verða okkur til fyrirmyndar og hliðsjónar. Þegar við nú heyjum annað flokksþingið — því miður ekki á Þingvöllum vegna árstíðar — og vegna kosninganna, er þessi árs- tíð hentugust til fundahaldsins — \>§ skulum við minnast að við eigum góða og merka sögu frá fyrsta flokksþinginu — og þó er það nauðsyn, að eiga enn merkari sögu eftir þetta flokks- þing — því að við erum Fram- sóknarmenn. Sögu flokks okkar milli flokks- þinganna, í þessi tólf ár, ætla ég ekki að segja í einstökum dráttum. Verða gjörðar síðar á fundi — eins og að verður vikiði — yfir- litsskýrslur, einkum um síðasta kjörtímabil, er ábyrgðin hefir mest á okkur hvílit. Með auknum vexti flokksinsog auknum mætti og bohnagni, til þess að bera fram til sigurs hug- sjónamál flokksins — hefir meiri ábyrgð færst yfir á herðar flokksins um að sjá farborða málefnum ættjarðarinnar. Þessa sögu flokksins ber oss að láta vera okkur ríka í huga, er við nú heyjum annað flokksþing Framsóloiarmanna. Framundan er barátta — harð- asta kosningahríð sem nokkru sinni hefir háð verið á Islandi. Að baki er sagan um sífelldan vöxt Framsóknarflokksins. Þannig skulum við því heyja annað flokksþing Framsóknar- manna, 1) að áhrifin af því megi verða aflvaki í þjóðlífinu, eigi síður en af hinu fyrra flokks- þingi, — 2) að að því búum við eins um minningar — gunnreif- ir og sigurvissir — eins og þá er við fórum af Þingvöllum fyrir tólf árum. 3) að áfram verði saga Framsóknarflokksins að af- loknu þessu þingi og kosningum næstu: Sagan um óslitinn aukinn vöxt. Sagan um aukna ábyrgð á styrk- ar herðar flokksmanna. Við höfum borið gæfu til að lifa hið sitórfelldasta framfara- tímabil á okkar landi — við höf- um verið þátttakendur þeirrar framsóknar — við höfum verið frumkvöðlar framsóknarinnar. En þess er ekki að dyrjast, að sorta nokkurn hefir dregið fyrir sólu — í bili a. m. k. Frá harðindum miklum hafið þið að segja, sem komið utan af landsbyggðinni, svo að miklum á- hyggjum má valda — og viljum við þó vona, að um muni skipast án þess að við hljótum mikið af- hroð að gjalda. En hin harðindin eru miklu meiri og alvarlegri, sem okkur hafa borið að höndum handan yf- ir pollinn — harðindin í verzlun og viðskiptum, alvarlegri en kom- ið hafa yfir atvinnulíf okkar um langa stund. — Fyrsta skyldan sem Uggur á okkur, sem á öUum íslendingum undir svo alvarlegum kringum- stæðum, er að veita þegai" öruggt viðnám við svo alvarlegum tíðind- um, og spara hvorki til karl- mennsku né sjálfsafneitun — og ætla ég að þrautseigja til slíks viðnáms búá eigi sízt með þeim hluta þjóðarinnar, sem hefir skipað sér undir merki Fram- sóknarflokksins og samvinnufé- laganna. Mun fjármálaráðherra okkar síðar á þinginu fara um þetta mál þeim orðum, sem hann telur réttast vera, og benda á það, hvað beri að gera, og munum við með einum huga taka undir mál hans um það. — En það vil ég láta koma skýrt fram, þegar í upphafi flokks- þingsins — að sá sorti sem nú í bili krefst sérstakra, alvarlegra aðgerða — á ekki að myrkva okkur framtíðina. Þó að kreppa ríki í bili, hafa íslendingar aldrei haft minni á- stæðu tU þess en nú að vera svartsýnir, ef með ráðum er farið. Aldrei fyr hafa Islendmgar verið svo brynjaðir, til þess að verjast áföUum Aldrei fyr hafa þeir átt svo fulUtomin framleiðslutæki. Aldrei fyr hafa þeir kunnað eins vel aðferðirnar tíl þess að sækja auðæfin í • skaut ættjarð- arinnar. Aldrei fyr hafa samgöngutæk- in verið eins fuUkomin. Aldrei fyr hefir verið eins kappsamlega unnið að menningu þjóðarinnar bæði um andlega menning og líkamsmenning. Og aldrei fyr hefir það blasað betur við þjóðinni en nú — ekki sízt er við berum okkur saman við aðstöðu annara þjóða — hversu mikU gæði landið okkar hefir að bjóða börnum sínum, og hversu lausir við erum við margt af því sem kreppir harðast að öðrum. Því segi ég: Látum bjartsýni og vongleði um framtíðina ríkja yfir þessu flokksþingi okkar — þó að við jafnframt verðum að veita hart viðnám og leggja mikið á okkur til þess að standa af okkur harðindin. Frh. á 4. síðu.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.