Tíminn - 05.05.1931, Blaðsíða 1

Tíminn - 05.05.1931, Blaðsíða 1
©jaíbfeti oo, afarciöslumaður Címans et ií j ii it v c i g p o r 51 ei ns5ótt1r, €œfjaryötu 6 a. 2?eYfjaoif. í t :u d n s er í £cef jargötu 6 a. (Dpin öaglega H. 9—6 Simi 2353 XV. étk. Reykjavík, 5. maí 1931. 37. blað. Framsókn Islendinga árin 1927-'30 Jarðræktarstarfsemin sjöfölduð síðan 1923 — Jarðabótastyrkurinn 1927-30 um 1 tniljón 474 þúsund kr. Láti til nýbýla jg endurbygginga í sveitum kr. 1 miljón og 224 þúsund - Aukin notkun véla og verk- færa - Nýtízku mjólkurbú með opinberum styrk og lánsfé - Félagsstarfsemi landbúnaðarins Nýir alþýðuskólar í sveitum fyrir nál. 400 nemendur og barnaskólabyggingar styrktar af ríkisfé Jarðræktarlögin Styrkur til landbúnaðarins sam- kvæmt II. kafla jarðræktarlag- anna hefir verið sem hér segir: Arið 1924. .. .. kr. 133,000,40 — 1925.....— 176,583,00 — 1926.....— 248,623,00 — 1927. .. .. — 374,377,00 — 1928—'29 .. — 512,635,00 — 1930.....— 587,533,00 Árið Samtals kr. 2,032,751,40 1924 var tala jarðabóta- manna i landinu 2380, en árið 1930 voru jarðabótamennirnir orðnir 4952. Nærri 5000 bændur hafa þann- ið notið jarðabótastyrks á árinu 1930. Framlög ríkisins til ræktunar- innar samtals síðustu 4 árin skipt- ast svo eftir héröðum (tahð í heilum þúsundum). Greiddur jarðabótastyrkur 1927—'30. Keykjavík, Gullbr.- og Kjósarsýsla......177 Borgarfjarðarsýsla . .. 59 Mýrasýsla...... .. 47 Snæf. og Hnappadalss. 43 Dalasýsla .. .. .. .. 32 Barðastrandarsýsla . .. 35 Isaf jarðarsýsla...... 87 4—5 Strandasýsla....... 28 2—3 Húnavatnssýsla..... 72 4 Skagafjarðarsýsla .... 122 3 Eyjafjarðarsýsla .. • • 138 4 Þingeyjarsýslur.....129 10 Norður-Múlasýsla .... 52 3 Suður-Múlasýsla .... 51 4 Austur-Skaftafellssýsla 34 9 Vestur-Skaftafellssýsla 27 3 Vestmannaeyjar..... 26 3 Rangárvallasýsla .. .. 135 6 Árnessýsla........ 181 9 Síðari talan sýnir hve mörgum sinnum meiri jarðabótastyrkurinn var 1930 en 1924 í hverju ein- stöku héraði. Árið 1930 voru unnir í landinu alls 746 þús. jarðabótadagsverk en árið 1923 aðeins 101 þús. Ár- in 1923—27 voru að meðaltali unnin 324,4 dagsverk á ári, en 1928—'30 að meðaltali 716 þús. dagsverk á ári. Tilbúinn áburður Lögin um tilbúinn áburð voru samþykkt á þinginu 1928. Rík-. isstjórninni var þá heimiiað í samráði við Búnaðarfélag Islands „að taka í sínar hendur einkasölu á hverskonar tilbúnum áburði frá 1. okt. 1928" og að „greiða úr ríkissjóði þann kostnað, sem af því leiðir, að flytja tilbúinn áburð bæði frá útlöndum og milli Áburðarinnflutningurinn var. Arið 1928......1220831 kg. — 1929 . . . .' . . 2129924 — — 1930......3285302 — Þessar tölur gefa þó ekki al- veg rétta hugmynd um aukning- una, því að hlutfallið milli áburð- Vélar og verkfæri Árið 1927 setti Samband ísl. samvinnufélaga á stofn sérstaka deild, sem hefir með höndum verzlun . með allskonar ræktunar- vörur og búvélar. Hve mjög notkun þessara vara hefir aukizt Með áburði. — Nýræktartún. — Án áburðar. artegundanna hefir breytzt, er nú meira flutt inn af tegundum, sem eru auðugar að næringarefn- um í hlutfalli við þyngd. Línurit- ið sýnir aukninguna nákvæm- lega. Áburðarsala ríkisins hefir haft með höndum nokkra upplýsinga- starfsemi viðvíkjandi áburðar- notkun og túnrækt yfirleitt. Fyrir atbeina einkasölunnar hefir Stickstoff Syndikat í Berlin var- ið fé til slíkrar starfsemi hér á landi eins og í öðrum löndum, sem það skiptir við. Árið 1930 var géfið út smárit um tilbúinn áburð eftir Árna G. Eylands, en hann hefir að mestu leyti ann- ast starfrækslu einkasölunnar og leiðbeiningar. 1 ársbyrjun 1931 var gefið út rit um sáðsléttur, eftir Ólaf Jónsson frkv.stj. Bæði voru ritin gefin út í 6000 eintök- um, og útbýtt ókeypis til bænda um land allt. Kostnað við þetta og fleira hefir S. S. greitt. Ræktunarvörur S. 1. Búvélar og verkfæri . . . . Giröingarefni (gaddavir og Sáðvörur ..... ...... Tilbúinn áburður...... Búvélar. í landinu má ráða af tveim töfl- um hér að neðan um söluna hjá Samb. ísl. samvinnufélaga: Verkfærakaupasjóður var myndaður með breytingu á jarðræktarlögunum á þingi 1928. Samkvæmt þeirri breytingu greið ir ríkissjóður til hreppabúnaðar- félaga 10 aura fyrir hvert unnið dagsverk og auk þess 20 þús. kr. árlega og rennur fé þetta í verk- færakaupasjóð, en úr honum eru greiddir styrkir til verkfæra- kaupa. Með styrk úr sjóðnum hafa eftirfarandi. jarðvinnsluverkfæri verið keypt: Plógar............284 Diskaherfi ........313 Hankmoherfi........157 Fjaðraherfi........ 49 Tindaherfi.......... 22 Skeraherfi L. J........63 Rótherfi L. J. ...... 78 Áburðardreifarar: S. (heildsöluverð): 1927 1928 1929 1930 1927-30 kr. kr. kr. kr. kr. 89200 18(1600 275300 331100 82G200 30700 62000 145600 159200 397500 ...... 3200 15700 66200 63400 148500 • ..... 13500 63800 439400 75^900 1270600 Alls kr. 136600 27ÍU00 926500 1307600 2642800 Sala Samb. ísl. samvinnufélaga 1927—1930: virnet). st. og til allra hafna, sem skip Eim-For ú£n\m skipafélags Islands og strand- ferðaskipin koma á". Útvegun og sala áburðarins var af ríkisstjórninni falin Sambandl ísl. samvinnufélaga. Drattarvelar, v. Piógar, v. st....... Herfi allskonar, v. st. . Hestarekur, v. st...... Steingalgar, v. st..... Áburðardreifarar, v. st. Sláttuvélar .'. . Eakstrarvélar, . Snúningsvélar Skilvindur . . Strokkar . . . Vagnbjól (pör) 1927 T) 37 71 2 4 6 37 8 1 153 15 71 1928 IJ 52 116 6 6 1 22 77 16 243 32 107 1929 7 180 287 31 11 7 38 141 25 S 268 47 178 1930 1927-' 17 24 164 433 328 802 73 . H2 13 34 29 37 36 102 243 498 48 97 11 15 255 919 41 135 203 559 eLL Mjólkurbú Flóamanna var byggt á árinu 1929 og tók til stai'fa í desembermánuðl sama ár. Húsið er 43X9 m. að grunnmáli. Fyrirkomulagið er eftir dönskum fyrirmyndum. Vélar eru knúðar með gufuafli og mjólkin er hituð og gerilsneydd með gufu. Búið á að geta tekið á móti a. m. k. 10 þús. lítrum daglega. Nokkuð á þriðja hundrað bænda mun hafa sent þangað mjólk s. 1. ár, en alls var mjólkurmagnið til ársloka 1930 ca. 1 milj. 260 þús. lítra. Sumt af mjólkinni er selt til Reykjavíkur, en úr hinu unnið smjör, ostur og skyr. Stærst er Mjólkursamlag K. E. A. Það tók til starfa 1928. Nú eru um 300 bændur í samlaginu, og mjólkurmagn sl. ár 1 milj. 300 þús. lítra. Svínarækt er rekin í sambandi við mjólkurvinnsluna. Námskeið í meðferð dráttarvéla á Reykjum í ölfusi vorið 1930. f. tilbúinn áburð .... 21 f. búfjáráburð...... 2 Valtarar........ ..237 Valtamót.......... 34 Steingálgar........ '9 Sáðvélar.......... 2 Dráttarvélar........ 27 Dráttarv. plógar .... 8 — , diskah...... 8 — rótherfi .... 4 Alls hafa 960 manns notið styrks úr sjóðnum. Mjólkurbúin 1 fjárlögunum, sem samþykkt voru á þinginu 1928, voru sett ákvæði um ríkissjóðsstyrk og lán til mjólkurbúa. Mátti styrkur nema allt að fjórða hluta stofn- kostnaðar. Síðan hefir verið veitt ur styrkur í þessu skyni sam- tals kr. 224700.00 og skiptist hann svo milli búanna: Til Mjólkurb. Flóam. kr. 85000 — Mjólkurb. ölfusinga — 54850 — Mjólkurfél. Rvíkur — 47350 — Mjólkursaml. K.E.A. — 37500 Auk þess hefir ríkissjóður veitt lán: Til Mjólkurb. Flóam. kr. 255000 — Mjólkurb. Ölfusinga — 110000 Styrkur og lán samtals til mjólkurbúa er því um 590 þús. krónur. Endurbygging sveitanna Lögin um Byggingar- og land- námssjóð voru samþykkt á þing- inu 1928, en frumv. um það efni flutti Jónas Jónsson alþm. fyrst á þinginu 1923. Sjóðurinn er deild í Búnaðarbankanum. Fram til 12. apríl s. 1. hafa verið veitt úr sjóðnuni iií lán til að endurreisa bæi og 23 til ný-

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.