Tíminn - 23.01.1932, Blaðsíða 4

Tíminn - 23.01.1932, Blaðsíða 4
12 TÍMIMN Munið að ÞORS-MALTÖL er 11 ú bragðbesta en annað maltöl, nær- ingarpíkara en annað maltöl og því ódýrara en annað maltöl. Biðjið ávalt um > ósrs-maltöl. er Stefán Egilsson * • murari Síðast í nóvember var ég staddur austur í Hornafirði. Kvöld eitt flutti útvarpið þá frétt að Stefán Egilsson múrari, gamall og góður Reykvík- ingur, hefði andazt þann 30. nóv. á heimili sonar síns, Sigvalda Kalda- lóns læknis í Grindavík. Hin siðastliðnu 10—11 ár hafði ég-þó nokkur kynni af Stefáni, og voru þau öll á þann veg, að ég hafði fyrir löngu hugsað mér að minnast hans í þessu blaði, þó að ekki hafi af því orðið, fyr en nú, að honum latnum. Hann var orðinn hálfáttræður þeg- ar ég sá hann fyrst, og heyrði ég hann fyrst nefndan „gamla Stefán", en við það varð ég var, undireins við fyrstu kynni, að að þó líkaminn væri orðinn hrörlegur þá voru engin ellimörk önnur á Stefáni gamla og þann áratug sem ég þekkti hann, varð ég við enga afturför var hjá honum. Og því kom mér lát „gamla" Stefáns Egilssonar á óvart. Stefán var einn af þeim fyrstu sem ég kyntist er ég kom hingað til landsins og fór að starfa hér aS garðyrkju. Hann var einn af þeim allra fyrstu, sem leituðu ráða til mín um garðyrkju, og hann, öldung- urinn, færði sér í nyt þau ráð er honum voru gefin. Hann hafði í elli sinni dvalið á Armúla á Snæ- fjallaströndinni hjá syni sínum Sig- valda og konu hans, en iðjuleysið lét aldrei Stefáni. þau sumur sem hann dvaldi þar vestra, sá hann um garðana á Ármúla með mestu prýði. Svo fluttizt Stefán suður til Reykjavíkur er Sigvaldi varð að segja héraðinu lausu vegna heilsu- brests. — þá tók gamli Stefán land til garðræktar á hinum gróðurlausu Melum vestan við borgina og fram- leiddi þar ýmiskonar matjurtir handa heimilinu. — þá kom Stefán til mín og fékk ný kartöfluafbrigði, tilbuinn áburð, fræ o. þ. h. og þurfti þá um margt að spyrja. Og Stefán gamli mundi það sem honum var sagt og jurtunum leið vel í garðin- um hjá honum. Svo 1925 fór gamli maðurinn vest- ur í Flatey með syni sínum, og ekki var hann fyr kominn þar en hann fór að hugsa um garðana, bæði við læknishúsið og eins i útey, þar sem lundinn greíur sundur svörð jarðar. Spratt þar vel því mold er frjósöm. Mörg bréf bárust mér að vestan frá Stefáni viðvikjandi garðyrkjunni. Blómfræ og matjurtafræ fékk hann frá mér — en um gulrófnafræ þurfti hann ekki að biðja,því það ræktaði hann sjálfur. — Skyldi gulrófnafræ hafa verið ræktað fyr eða síðar á Flatey á Breiðafirði? — í „fristundum" sínum frá garð- yrkjunni um sumarin var Stefán oft að hitta uppi á húsaþökum á eyjunum — var þá að dytta að sprungnum reykháfum o. þ. h., fást við sitt gamla handverk. — Eitt sinn kom ég til Flateyjar; síðan leit ég é gamla Stefán sem yngsta mann- inn á eyjunni, — hann gerði mörg- um yngri manninum skömm til; enda var nú „Flateyjar framfara stift- unar stofnfélags bréflega félag" löngu búið að vera. Veðurathuganir gerði Stefán þar á eyjunni á degi hverjum, þau árin sem hann dvaldi þar. Ekki ræktaði Stefán kartöflur einungis handa sér og sínum, heldur miðlaði hann öðr- um útsæði af góðijm afbrigðum. Nálega halfníræður fluttist Stefán Egilsson til Grindavíkur með Sig- valda syni sínum fyrir tveimur ár- um síðan. Ekki var hann iðjulaus þar fremur en annarsstaðar. Tók sér land til ræktunar þar í hrauninu og ruddi. Ógrynni af hraungrjoti varð hann að flytja burtu og hlóð úr því skjólgarð fyrir vindáttum. Ótrú- legt er það hve miklu gamli Stefán afkastaði þar, og aleinn var hann við J?að. Brátt mátti sjá blómlegan j^GA% 'CCo 1 ReybjaTÍk Sími 249 Niðursuðuvörur vorar: IjBt.....11 kg. og »/2 kg. dósum Kefs ....- 1-----i/a - Bayjarakjúgn í ,- • Mi - FÍRkaboUnr -1 - 1/2 - - L«x.....- 1 - . - 1/2 - hljóta almenniitgglof Ef þér hafið ekki reynt vftrur þeagar, þá jrjöri& það nú. Nolíö lnnlendar vörur freraur en erlendar, með því aruðliö þér að þvi, að íalendingar Yörðl sjélfuin Bér néglr. Pantanir afgreiddar fljótt og vel hvert á land getn er. garð þar sem úfið hraun var áður og í haust sem leið fékk Stefán 20 tunnur af kartöflum upp úr honum, fyrir utan allt smávegis, gulrófur, biómkál o. þ. h. — þótti mér þettað afroksverk, þó ekki væri tekið tillií til hins háa aldurs. Yngri menn i Grindavik gerðu ekki betur og fjærri því; garður Stefáns bar af öðrum göi'ðum þar, hvað umhirðu snerti, því það var yndi gamla mannsins að láta gróa, þar sem áður var auðn. Væru margir jafningjar Stef- áps Egiissonar um skilning á rækt- un lands og um framkvæmdir, þá því skilyrðin eru víða góð ef mað- urinn réttir náttúru landsins hjálp- andi hönd. Og hve miklu gætu ekki ungar sterkar hendur komið til leið- ar af góðu, — þegar gamla lúna höndin hans Stefáns vann slík af- reksverk. — þá þyrfti hin fátæka ís- lenzka þjóð ekki að ílytja inn kar- töflur fyrir uppundir hálfa miljón krónur á ári. Síðast kom Stefán heitinn til mín í október, hress og ræðinn að vanda, nú var búið að „taka út" handaverkin hans og leggja í dagsverk og gamli maðurinn átti nú von á jarðabóta- styrknum sínum, sem viðurkenningu hins opinbera fyrir starf sitt. En svo kom Dauðinn og setti endpunktinn fyrir hina löngu starfsömu æfi. Síð- ast i nóvember var hann að ljúka við að slétta steingólf í kjallara og féll þar í valinn, með múrskeiðina i hendinni. Hann dó 30. nóv. og vant- aði þá 2 daga til að hafa lifað 86 ar. Stefan Egilsson var fæddur 2. des. 1845, a Laugarvatni. Eg kann ekki að rekja hans löngu sögu, því ég þekkti hann aðeins hinn síðasta áratug æfi hans. Iðjusemi og jafnaðargeð þótti mér einkenna hann öðru fremur og fróðleiksfýsn og góðmennska. Hann var sjálfmenntaður maður og víða heima, las mikið og erlendar bækur ekki síður en innlendar. Að loknu dagsverki tók hann sér alltaf bók í hönd. Og dagbækur hélt Stefán sið- astliðin 50 ár. I iðn sinni, steinsmíðinni, var harm einnig sjálfmenntaður að öllu leyti, en þó gerði hánn teikningar og út- reikninga af stórbyggingum og fór það hið bezta úr hendi. En þeirri hlið málsins eru aðrir kunnugri en ég. Stefán Egilsson Var kvæntur Sess- elju Sigvaldadóttir fyrrum ljósmóðir hér i bæ, hún er enn á lífi. Fjórir synir þeirra komust upp, en þeir eru: Sigvaldi Kaldalóns læknir og tón- skáld, Snæbjörn skipstjóri á „Agli Skallagrímssyni", Guðmundur stein- smiður vestan hafs, og Eggert söngv- ari. En því bið ég Tímann fyrir þessar línur um Stefán Egilsson, að mér þótti hann hinn merkilegasti gamli maður, sem ég hefi þekkt og sönn- un þess, að enn er kjarni og kraftur í körlum á íslandi, þó ekki komi það lengur fram í barsmíðum og víga- ferlum, heldur í einlægri trú á rækt- un lands og lýðs. Ragnar Ásgeirsson. SKRIPSTOFA FRAMSÓKNARFLOKKSINS á Amtmannsstíg 4 (niðri). Sími 1121. FERÐAMENN sem koma til Rvíkur, fá her- bergi og rúm með lækkuðu verði á Hverfisgötu 82. Hallur Hailsson tannlœknir, Austurstræti 14. Reykjavík. Viðtalstími 10—«. Alltaf lægsta verð é tilbúnum tönnum. — Fljót afgreiðsla fyrir ------------aðkomufólk. —-------- SJáifs er höndin hoilust Kaupið innienda framledðahi, þegar hún er jafngóð erlendri og ekki dýrari. framleiðir: Kristalsápu, grænsápu, stanga- sápu, handsápu, raksápu, þvotta- ofni (Hreins hvítt), kertí alls- konar, skósvertu, skógulu, leður- feiti, gólfáburð, vagnáburð, fægi- iög og kreólínsbaðlyf. Kaupið HREINS vörur. Þær eru lðngu þjóðkunnar og fást í flestum verzlunum landsins H. í. Hreinn Skúlagötu. Reykjavík. Sími 1825. Svar Nl. Pússning í sambandi við ljósalagn- ir Júlíusar Björnssonar stafar, einsog hér að neðan er greint, frá breytingu á veggjum hússins, sem ég hefi engu ráðið um. Neðangreint vottorð hefi ég fengið frá Júlíusi Björnssyni yfir sundur- Hðun á viðbótum og breytingum að upphæð 8500 kr., sem húsameistari hefir kennt mér um. Rvík, 29. des. 1931. Herra verkfræðingur Gunnlaugur Briem, Reykjavík. Samkvæmt ósk yðar læt ég yður héí-með í té sundurliðað yfirlit yfir kostnað við raflagnir í Símahúsinu, umfram það, sem samið var um sam- kvæmt útboðsuppdrætti: 1. Lögn fyrir ritsimavélar í ritsíma- salnum kr. 1600.00. 2. Lögn fyrir hieðsluvélar í kjallara kr. 550.0. 3. Lögn á háalofti, sem var óráð- stafað þegar útboð fór fram kr. 300.00. 4. Breyting á lögn í afgreiðslusal kr. 300.00. íþar af ca. 250 vegna lækk- un lofta í taiklefum). 5. Stofnleiðslur, sem undanskildar voru í útboðinu kr. 550.00. 6. Breyting á lögn í veljarasal kr. 200.00 og viðbótarlögn í stigum ea. 100 kr. 7. Breytingar og viðbætur á lögn, vegna breytinga á skilrúmum og við- gerðar vegna skemmda, sem orsök- uðust af steinhöggi fyrir miðstöðv- arleiðslu og skolpleiðslur kr. 5000.00. ákveða straumeyðslu og þar me'ð RfkissjöDshálflendan Vattornes í Fáskrúðsfjarðarhreppi, er laus til ábúðar í fardögum 1932. Tún vænt og girt, vetrarbeit mikil, verstöð og lending góð. Helmingsnot af fuglabjarginu í Skrúð fylgja jarðnæði þessu og nokkur rekahlunnindi. Semja verður um ábúð við 1 Syein Olafsson Firði. Jörd til abúðar. Þrír fjórðu hlutar jarðarinnar Akureyjar í Skarðstrandarhreppi verður laus til ábúðar í næstkomandi fardögmn. . . Jörðinni fylgja íbúðarhús og venjuleg fónaðarhús. Hlunnindi eru þar töluverð, dúntekja og sela. Að öllu samanlögðu mun jörð þessi vera meðal .betri jarða landsins. Lysthafendur snúi sér til Jóns Steingrímssonar sýslumanns í Stykkis- hólmi, er gefur allar frekari applýsiugar. .. ísaflrði, 30. desember 1931. Oddur Gíslasou T. W. Buch (Iiitasmiðta Buchs) Tietgensgade 64. Köbenhavn B. LITIR TIL HEIMALITUNAR: Demantssorti, hrafnsvart, kastorsorti, Parisarsorti og allir litir, fallegir og ster^ir. Mælum með Nuralin-lit, á ull og baðmull og silki. TIL HEIMANOTKUNAR: Gerduft „Fermenta"og „Evolin" eggjaduft, áfengis- lausir ávaxtadropar, soya, matarlitir, „Sun"-skósvert- an, „ökonom" skósvertan, sjálfvinnandi þvottaefnið „Persil", „Henko"-blæsódinn, „Dixin"-sápuduftið, „Ata"-skúriduftið, kryddvörur, blámi, skilvinduolía o. fl. Brúnspónn. LITVÖRUR: Anilinlitir, Catechu, blásteinn, brúnspónslitir. GLJÁLAKK: „Unicum" á gólf og húsgögn. Þornar vel. Ágæt tegund. HOLLENSKT EXPORT KAFFI-SURROGAT: Bezta tegund, hreint kaffibragð ojg ilmur. Fæst alstadar á íslandi. legu sjálfvirku tækjanna, og viðbótar- lögn í stigum er að mestu leyti smekkatriði. 6. liður nær til nokkurra breytinga veljarasals, sem varð að gera vegna gildleiki leiðslanna, en pípurnar voru innifaldar i útboðinu. 7. liðurinn er lang hæstur og staf- ar af breytingum, sem ég hefi entjit ráðið um, og munu slíkar breytingar vera algengasta orsök til þess hve mikið kostnaður af raflögnum hefir hækkað á mörgum opinberum bygg- ingum hér á landi, svo sem húsa- meistara er bezt kunnugt um. Sundurliðun þessi er án skuldbind- ingar, þar eð verkinu er ekki lokið að fullu, og það því ekki endanlega uppgert. Virðingarfyllst Júlíus Björnsson. 1. liður vottorðsins að upphæð 1600 kr. felur í sér sjálfstætt verk, sem var ráðgerð að bjóða út seinna, þega.r ákvcðið væri hvaða vélar yrðu í rit símasalnum, og hvar þær yrðu settar, en í staðinn var settur þrífasatengill í ritsímasalinn. Um fyrirkomulag þessara véla hefir síðar verið ákveðið án minnar vitundar og gerður sér- stakur samningur um þa lögn. þessi uphæð kemiir því ljósalagnarútboði mínu ekkert við. Um 2. lið er það að segja, að hann var ekki tekinn i útboðið þar sem ætlast var til, að firmað er útvegaði sjálfvirku tækin og hleðsluvélarnar, vildi ráða um uppsetningu þeirra; þetta er líka sjálfsætt verk og óvið- komandi ljósalagnir útboðinu. 3. liður nær til lagnar í nýjum her- bergum á háalofti, sem ekki voru til á teikningu, er útboð fór fram. 4. liður stafar nærri eingöngu af breytingu á lofthæð í talklefum,' sem ég hefi ekki ráðið. 5. liður nær yfir stofnleiðslur, sem voru undanskyldar í upphaflegu út- boði vegna þess, að þá var ekki endanlega ákveðið hvaða vélar yrðu á hverri hæð, og því ekki hægt að Hefi ég nú sýnt, að það er ekki iiægt að ámæla mér fyrir þessar 10.500 kr., sem áætlað er að þurfi að. greiða til ofannefndra verka. Af þessum 10.500 kr. eru um 5000 kr. fyrir ný verk L húsinu, sem voru alveg aðskilin frá upphaflega útboð- inu, en ca. 5500 kr. broytingar á lögn þeirri, scm fólst í upphaflega útboð- inu og voru gerðar vegna breytinga á skilrúmum og líka vegna skemmda, og er aðeins síðast nefnd upphæð því eiginlega aukning á kostnaði við það verk er útboðið náði yfir. Ég vil loks taka það fram, að starðir lampa, slökkvara og tengla voru ákveðnir í samráði við fyrv. landsímastjóra (og Ólaf Kv'aran símastjóra, vegna íbúðar hans) og fór ég nákvæmlega eftir óskuin þeiri-a hvað þetta snertir við útboð Ijósalagnarinnar. Rafmagnsteikningar af húsrúmi sjálfvirku tækjanna voru samkvæmt samningi sendar út til at- hugunar, án þess að kæmu nokkrar óskir um breytingar beint þaðan. Húsameistarinn hefir talið sig þurfa að skrifa greinar sínar vegna einhyerra árása, sem á sig hafi verið gerðar út af ráðstöfunum hans við- víkjanda fyrirkomulagi í landsíma- húsinu. Mér er ókunnugt um þess- ar árásir og eru þær ekki komnar fram að neinu leyti fyrir mína til- hlutun. Hinsvegar h.efir þessi ótíma- bæra vörn húsameistarans í rauninni snúist í persónulegar árásir á mig, til þess fallnar að hnekkja álitl mínu sem verkfræðings. Hefir mér því þótt nauðsynlegt að bcra hönd fyrir höfuð mér, án þess að í vörn minni eigi að felast neinar rásir á húsameistarann; því þótt ég álíti hann enganveginn óskeikulann þannig, að hann geti ekki misminnt eða honum yfirsézt i neinu, þá hefi ég ekki löngun né tel mig hafa astæðu til þess að hnekkja áliti hans. 6. Briem. Ritstjóri: Gísli Guðmundsson Mímisveg 8. Sími 1245. Prentsm. Acta.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.