Tíminn - 03.12.1932, Blaðsíða 2

Tíminn - 03.12.1932, Blaðsíða 2
204 TÍMINN Eiðaskóli starfar Bréfkafli til Eiðanemenda. Nokkrum þeirra sem nú starfa á Eiðum mun kunnugt af eigin reynd — og ennfremur nokkrum hinna vegna afspurnar — að heldur hefði ég kosið starf á Eiðum þennan vet- ur og framvegis en annarsstaðar. peim kemur ekki á óvart þótt óg hafi nokkurn hug til þessa skóla og lati hann nú koma fram með fáum orðum. í Reykjavík eru menn úr öllum áttum af fslandi. Hver svoit og sýsla hvað þá heldur hver fjórðung- ur landsins átti þess vegna að geta átt þar forrnælendur. Hitt er og al- kunna, að til Reykjavíkur er að eins ein átt í mæltu máli, hvaðan sem stefnt er af öllu fslandi. Sú att er suður. Og það er ekki fjarri sanni, að þeir sem setjast að í Rvik verði með nokkrum hætti átta- viltir þegar þangað er komið og venjist smám saman af að horfa í áttina til hins upprunalega heim- kynnis bak við fjöll og dali. En fyr- ir stöku manni tekur þetta nokkurn tíma. Menn og málefni og staðir yfirgefnu héraðanna gnæfa fyrsta kastið yfir allt samskonar sem Reykjavík hefir að bjóða nýkomna skjólstæðingnum og birtast furðu oft í fegurra skyggni en jafnvel sjálf borgin hefir tök á að varpa yfir sinn eigin veruleika. Mér gafst kostur á að fá reynslu um þetta síðastliðið sumar í sam- bandi við mál, sem núverandi Eiða- mönnum er mjög nákomið. pá hitti ég naumast að máli nokk- urn mann af Austurlandi búsettan í Reykjavík, að eigi kæmi til um- ræðu milli mín og hans þessi spurn- ing: Skyldi Eiðaskóli starfa næsta vetur? Og því er ekki að neita, að um skeið voru horfurnar allt annað en góðar. Fólki í Reykjavík þótti líka eðlilegt að brugðizt gæti til beggja vona Skólinn á köldum og rafmagnslausum stað í þeim lands- hluta, sem á einna örðugasta aðstöðu um samgöngur, markað og atvinnu- líf. pað þóttu þvi ekki lítil tíðindi þeim, sem þekktu enn áttir til Aust- urlands er sú fregn kom í blöðum og útvarpi, að fleiri nemendur hyggðu til starfa á Eiðum nú en síðastlið- inn vetur. þessi fregn tók af tvímæl- in og kvað upp dóminn: Eiðaskóli starfar. Nú sem stendur er mikið rætt um dóma — dómsúrskurði yfir liðnum tíma. Ef þær umræður skipta mikiu máli, hljóta hinar þó að skipta enn meira méli, hvernig dómsúrskurðlr falla um, hvað gera skuli í nanustu framtíð. Eiðanemendur núverandi og þeirra nánustu á þessu sviði, hafa kveðið upp dómsúrskurð, sem líklega verður örlagaríkur fyrir Austurland og þar með allt landið um langa framtíð. Og svo heillarík hygg ég þessi örlög, sem þið leggið nú drög til með framkvæmd dómsins: „Eiða- skóli starfar", að ef ég mætti velja um sæti í nemendahóp milli allra árganga Alþýðuskólans á Eiðum fram á þennan dag, þá kysi ég mér það í þessum. Ykkur kann að finnast valið íjar- stæða. Ef til vill sýnist ykkur sem meiri ljómi hafi verið yfir Eiðum á þeim dögum er hvert sæti og rúm var skipað og skólinn átti blómlega nýlendu uppi í Gróðrarstöð. Ef til vill finnst ykkur í annan stað sem valið hefði mátt færast lengra fram til þess tíma er rafurlogi leikur um Eiða og skrúðgarður og skógarteig- ar umhverfis iþróttasvæði skólans einkenna staðinn. — Fyrra tímabilið hefi ég lifað og reynt, og á því lærði ég að þekkja mikinn hluta Austurlands og margt af þvi fólki sem þar býr. Vegna þeirrar reynslu allrar, jafnt um gæði og fegurð landsins og mátt loftslagsins sem um manngildi fólks- ins mætti mjer vera hugstætt, að Eiðar ættu hið siðara tímabil í vændum ekki óglæsilegra en nú hef- ir Örlítið verið bent til. Og ef það skyldi nú vera i vændum, þá er það og verður vegna þess eins að fólkið í sveitunum umhverfis Eiða — Hér- aðsbúar og jafnvel Fjarðamenn — er einhuga um að skapa slíkt tíma- bil með miklu samstarfi og stöðugri baráttu við mikla örðugleika um lengra eða skemmra tíma. En örðug- leikunum valda staðhættir þeir, sem ykkur eru kunnir. Me.8 sókn ykkar til skólans í vetur hafið þið gengið undir merki (þessarar baráttu. þið hafið sótt fram á þann orustuvöll, sem hugsjón og skylda haslar, enda þótt þið og ykkar hvetjendur og stuðningsmenn hafið glögglega séð, að önnur ráð voru hægari og meir lokkandi. því það er augljós bú- hnykkur í öngþveiti yfirvofandi tíma, minnsta kosti fyrir yngri flokk fátækra unglinga að sitja heima eða sækja fáanlega atvinnu 1—2 vetur, sjá hverju fram vindur og safna forða til skólavistar. Og fyrir þá, sem meiri hafa ráðin, er fullt svo glæsilegt að sækja heim heitu skól- ana og komast í námunda við Reykjavík. þið gerið hvorugt. þess í stað tókuð þið ykkur fyrir hendur að meitla þessa stuttu, setn- ingu ' vegna Austurlands, vegna fs- lands alls: Eiðaskóli starfar. En því vildi ég átt hafa sæti meðal ykkar nú að svo vildi ég breytt hafa í ykkar sporum á ykkar aldri. — En ef barátta er hafin og háð sem einhver dáist að og vildi sjálfur hafa átt í nokkurn þátt, þá er ekki fjarri því, að vera skylda hans að leggja þar orð til, er athöfn þrýtur. því vildi ég ekki láta liggja í þagnargildi þá góðu fregn, sem koma ykkar í Eiða færði öllum nákomnum vinum Austurlands. Og það er hvorttveggja í senn spá mín og ósk, að eins og þið nú í vetur njótið skjóls og aðstöðu til mennt- andi starfa innan veggja Eiðaskólans og heilnæmrar útivistar á mjöll og ísum í landi hans, svo megi hann og hans málefni um langan aldur fram eiga yísan samhug ykkar og drengi- legan stuðning. Guðgeir Jóhannsson. Vinsældir A víðavangi. Héðinn Valdimarsson rís upp með þjósti nokkrum í Al- þýðubl. núna í vikunni og heimtar, að Tíminn gefi upp nöfn þeitra manna, sem skýrt hafi blaðinu frá hinum alkunnu orðum H. V.: Ekki dugir að svíkja ihaldið! Tíminn hef- ir því miður ekki rúm til að birta nöfn allra þeirra, sem talað hafa um þessi spámannlegu orð verkmanna- foringjans. Auk þess vill Tíminn alls ekki vera valdur að því, að mönnum sé hent út af dansleikjum jafnaðar- manna fyrir brot á „flokksaganum". Væri Héðinn og litlu bættari, þó að hann gæti náð sér niðri á hinum fyrstu heimildarmönnum, þar sem framangreind ummæli hans eru á allra vitorði fyrir löngu síðan. Enda er Héðinn í raun og veru sízt ámælis- vei'ður fyrir það, þó að hann vildi ekki „svikja" ihaldið, úr því að bandalagið var orðið til á annað borð! Smjör í smjörlíki. Út af ummælum í smágrein i síð- asta tölublaði Tímans þar sem þess er getið að elzta smjörlíkisgerðin hér á landi hafi nú komið með merki- lega nýbreytni, sem sé að blanda smjörlíki það, sem hún framleiðir, með 5% af smjöri, hefir blaðið feng- ið þær upplýsingar, að þetta muni ekki vera að öllu leyti nýjung. — Smjörlíkisgerðin Svanur, Lindargötu 14 í Reykjavik, hefir tjáð blaðinu, að hún hafi síðan hún hóf starfsemi sína um áramót 1930—31 keypt af mjólkurbúum hér sunnanlands og úr Borgarfirði rjóma fyrir um 16 þús- und krónur. Rjómanum hafi verk- smiðjan strokkað og blandað í smjör- likið og noti nú rjóma í það, sem svarar 5% af smjöri. — Ættu hinar smjörlikisverksmiðjurnar sem fyrst að fara að dæmi þessara tveggja. Mísskilningur mun það vera, að blað Jóhanns Jósefssonar í Vestmannaeyjum hafi heitið „Eyjablaðið". Mun blaðið hafa heitið „Víðir", en var prentað í „Eyjaprentsmiðjunni", og bar prentsmiðjan ábyrgð á blaðinu, af þv'í að enginn fékkst ritstjórinn. — Hinsvegar hefir Jóhann tjáð Tíman- um, að blað, sem hét „Eyjablaðið", hafi verið gefið út af kommúnistum. Framsóknarfélögin i Reykjavík héldu aðalfundi sína sl. mánudags- og þriðjudagskvöld. í Félagi ungra Framsóknarmanna voru kosnir í stjórn: Helgi Lárus- son (formaður), Helgi þórarinsson, Guðjón Teitsson, Runólfur Sigurðs- son og Páll Hallgrímsson. — í stjórn Framsóknarfélags Reykjavíkur voru aa poroans aukasr með hverjum degi. •* i-í- m H.f.Smj örlí kisgeröin Veghúsastig 5 Reykjavík. Ilarkambarni margeftirspurðu eru nú komnir aftur í verzlunina Hambor Laugaveg 45. Sími 3332. Austurstræti 1. Pósthólf 114. Símar 3102 og 4362. Reykjavík Ávalt fyrirliggjandi: VEFNAÐAR- og FATNAÐARVÖRUR. Sendum gegn póstkröfu um allt land. Sérstaklega þekktar vörur eru: Franska peysufataklæðið, Cheviot í Drengja- og Karlmannaföt og Prjónagarnið landskunna. Skrifið eða símið. Nákvæm afgreiðsla. tmtnn kemur út t hverri víku og fer inn á mörg þúsund heimili í sveitum og kaup- stöðum um land ált. Blaðinu er sérstök ánægia að greiða fyrir og auglýsa íslenzkar vó'rur. Ef við not- um það, sem við framleið- um eða búum tih nytsamt í landinu, þá styðjum við Is- lendingar hverjir aðra — hvað, sem öllum skoðana* mun líður, — aukum at- vinnuna og hjálpum til að draga úr kreppunni hjá okkar eigin þjóð. Niður með kreppunal Notið íslenzkar vömr! Styðjið íslenzkan iðnað! Flytjið allt með ísl. skipuitt! endurkosnir: Gísli Guðmundsson (formaður), Eysteinn Jónsson (rit- ari) og Hannes Jónsson (gjaldkeri), og i varastjórn: Svafar Guðmunds- j son, Pall Zophoníasson og Guð- | brandur Magnússon, sömuleiðis end- ; urkosnir. — Einnig var kosið í full- I trúaráð félaganna. Vegna bókmenniasögunnar. Skemmtilegt dæmi um hve Matt- hias Jochumsson var orðheppinn hef- ir rifjast upp nýlega og má ekki týn- ast vegna bókmenntasögunnar. Laust eftir aldamótin kom þjóðskáldið til Khafnar. Stúdentar héldu honum veizlu og beittu hinum andríku og efnilegu heimspekinemendum Ágúst og Guðm. Finnbogasyni í fylkingar- brjósti. Flutti Ágúst þa hið merka kvæði sitt sem alþekkt er og byrjar svona: „það mundi vera Matthías svo mætavel hann kvað. Hans hróður jafnan hrærði oss í hjartastað". þá kom Guðm. Finnbogason með skálaræðuna. Lýsti hann þá .fyrst hinum gömlu fjósbaðstofum, þar sem kýr voru undir palli til að ilja lik- ama fólksins. Lýsti hann fagurlega nauðsyn þessarar hitunaraðfer-ðar Á aldarafmælí norska skáldsins Björnstjerne Björnsons, 8. desember næstk. koma út að forlagi mínu þrjár bækur: Minningarrit um skáldið, er prófessor dr. Ágúst H. Bjarnason hefir samið. Sigrún á Sunnuhvoli, ný útgáfa. Ljóðmæli, safn af kvæðum Björnssons, er þýdd hafa verið á íslenzku. I tilefni af afmæli þessa merka manns, verða mikil hátíða- höld um öll Norðurlönd. Tel ég víst að hinum mörgu aðdá- endum Björnsons á landi hér verði ofangreindar bækur kærkomnar. Cruðm. Oamalielsson. ]ium ávalt birgir af kolum bæði til skipa og húsanotkunar. Sendum kol hvert á land sem er gegn eftirkröfu. Símnefni Kol. Talsími 1933. KolaverzL Sígurðar Ólafssonar Reykjavík. fr íslenzk málvepk fjölbreytt úrval Spopöskjurammar af mörgum stærðum Veggmyndir í stóz-u úrvali. Mynda & RaminaterzluniD Freyjngötn 11 - Sími 2105 Sig Þorsteinsson. I&ikislftálfleiiclaii Vattarnes í Fáskrúðsfjarðarhreppi er laus til ábúðar í fardögum 1933. Semja má við Svein Ólafsson Mjóafirði fyrir hið líkamlega líf. Heldur svo á- I fram og segir, að þetta sé ekki nóg. ! Sálin þurfi líka að hitna. Og hún ! fái sinn hita frá Matthíasi. þá greip j þjóðskáldið fram í og mælti: „Er ég | þá naut?" Heimspekingnum fipaðist | mælskulistin í bili, en náði brátt | þræðinum og lauk ræðunni fagur- : lega. Er þetta atvik merkilegt, fyrst vegna Matthíasar, en líka að því leyti, að það sannar að um enga breytíngu er að ræða á dr. G. F. Hann hefir strax á stúdentsárunum verið búinn að ná þeim þroska í smekk og andríki, sem væntanlega mun endast honum alla æfi. Bókavinur. Fyrírspurn til Felixar Guðmundss. Hversvegna hlífist þér sem rit- stjóri hinnar ríkiskostuðu „Sóknar" við að hreyfa vínhneykslismálum, sem koma við mönnum, sem eru frœndmargir í Mbl.-flokknum? Gtestur Ingjaldsson... Jakob Möller og Árnesingar. Jak. Möller segir í blaði sínu að J. J. sé að hugsa um að reyna að verða þingmaður Árnesinga. Tíminn hefir. spurt þingmanninn um þetta, og segist hann mörgum síður þuría Leví's fötin farg bezt. Frækinn margur í þeini aést. Sýnishornasafn þar flest. Sanngjarnt verð og gæði mest. að hugsa um kjördæmi, þar sem enn séu eftir nokkuð mörg ár af kjör- tíma hans, og auk þess engin vönt- un a fulltrtúum úr sýslunni fyrir Framsóknarflokkinn. En viðvíkjandi Skeggjastaðafundinum skulu J. M. hérmeð gefnar eftirfarandi upplýs- ingar: Aðaltillögumar um kreppu- málin voru í fjórum liðum og bornar fram af J. J. Hin fyrsta var um að enginn maður mætti nú í kreppunni fá hærri eyðslulaun e.n 8000 krónur. Kúfurinn af hau tekjunum ætti að fara til að létta kreppuvandræði manna. Önnur tillaga var um aö lækka innlánsvexti ofan í 3%, og út- lansvexti að sama skapi. þriðja til- lagan var mótmæli gegn því að taka ríkislan erlendis til að verða eybslu- eyri í kreppunni eins og lán M. fi. 1921 varð þá. Og loks var hin fjórða um að leggja fyrir*bankana að selja ekki um næsta 5 ara skeið, jarðir sem þeir yrðu að taka í bili vegna greiðsluvandrœða. Allar þessar tillög-

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.