Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						í
56 SIÐUR B/C/D
tfttnnUnM^
207.tbl.79.árg.
STOFNAÐ 1913
FOSTUDAGUR 13. SEPTEMBER 1991
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Pólsk sendinefnd til Vilnius:
Vilja tryggja rétt-
indi pólska minni-
hlutans í Litháen
Eystrasaltsríkin fá aðild að SÞ
Varsjá. New York. Reuter.
PÓLSKA stjórnin sendi sveit embættismanna til Litháens í gær til
viðræðna um réttindi pólska minnihlutans í Eystrasaltslýðveldinu
og samskiptí ríkjanna. Nefndinni er ætlað að ganga frá sameigin-
legri yfirlýsingu um samskipti ríkjanna sem tóku upp stíórnmála-
samband í síðustu viku.
Talsmaður pólska utanríkis-
ráðuneytisins sagði í gær að kraf-
ist yrði sömu réttinda fyrir pólska
minnihlutann í Litháen og inn-
fæddir níyndu njóta. Pólverjar eru
7% íbúa Eystrasaltsríkisins og er
óttast að vaxandi þjóðernisspennu
gæti eftir að litháíska stjórnin
leysti upp sveitarstjórnir á tveimur
svæðum sem eru að meirihluta
byggðar Pólverjum. Voru sveitar-
stjórnirnar sagðar hafa tekið af-
stöðu með harðlínumönnum sem
reyndu valdarán í Sovétríkjunum
fyrir þremur vikum. Pólverjar vilja
að sveitarstjórnirnar fái aftur völd.
Öryggisráð Sameinuðu þjóð-
anna (SÞ) samþykkti samhljóða í
gær að mæla með því að Eist-
landi, Lettlandi og Litháen yrði
veitt aðild að stofnuninni.
Eystrasaltsríkjunum þremur
verður formlega veitt aðild að SÞ
næstkomandi þriðjudag. Verður
það fyrsta mál á dagskrá setning-
arfundar allsherjarþingsins.
Eistland, Lettland og Litháen
áttu aðild að Þjóðabandalaginu,
forvera SÞ, á millistríðsárunum en
þau voru innlimuð í Sovétríkin árið
1940 með leynisamningum Adolfs
Hitlers, kanslara Þýskalands, og
Jósefs Stalíns, leiðtoga Sovétríkj-
anna. Misheppnað valdarán
harðlínumanna í Moskvu fyrir
þremur vikum flýtti fyrir að þau
fengju sjálfstæði og alþjóðlega við-
urkenningu en Moskvustjórnin við-
urkenndi sjálfstæði þeirra fyrir
viku.
Þá skýrði Juah Antonio Samar-
anch, forseti Alþjóðaólympíu-
nefndarinnar (IOC), frá því í gær,
að hann myndi leggja til á fundi
framkvæmdastjórnar IOC í næstu
viku að Eystrasaltsríkin fengju
aftur aðild að IOC. Ólympíunefnd
Islands sendi Samaranch áskorun
þess efnis í apríl sl.
Ásamt Eystrasaltsríkjunum
verða fjögur önnur ríki tekin í hóp
aðildarríkja SÞ á þriðjudag; Kór-
euríkin tvö, Sambandaríki Míkró-
nesíu og Marshalleyjar.
'fl   -"

Reuter
Ibúar sem teljast til pólska minnihlutans í Litháen efndu til mótmæla í Vilnius, höfuðborg rikisins, í gær
og var þá myndin tekin. Kröfðust Pólverjarnir þess að þingið í Vilnius breytti þeirri ákvörðun sinni
að leysa upp sveitarstjórnir á svæðum pólska minnihlutans í Lithúin.
Inge Staldvik, þingmaður norska Verkamannaflokksins:
Ekki tilskilinn þingmeiri-
hluti fyrir EES-samningi
Ósló. Frá Jan Gunnar Furuly, fréttaritara
FJOLDI áhrifamanna í Verka-
mannaflokknum norska hefur í
framhaldi af bæjar- og sveitar-
stjórnarkosningunum um síðustu
helgi lagt hart að Gro Harlem
Brundtland forsætisráðherra að
biðjast lausnar fyrir sig og ráðu-
Major vill stækka
Evrópubandalagið
París. Daily Telegraph.
JOHN Major, forsætisráðherra Bretlands, lagði til á fundi sam-
taka hægriflokka í París í gær, að Evrópubandalagið (EB) verði
stækka'ð og það opnað fyrir lýðræðisríkjum í Austur-Evrópu og
jafnvel Rússlandi.
Major 'sagði að
á leiðtogafundi
EB í desember
nk. þar sem til
stæði að ljúka
sáttmála um
pólitíska og
efnahagslega
framtíð banda-
lagsins, mætti John Major
ekki loka hurð-
inni á nýfrjáls ríki í Evrópu aust-
anverðri. EB mætti ekki verða
lokaður einkaklúbbur. Menn yrðu
að víkka sjóndeildarhring sinn og
horfa til nýrrar Evrópu. Taka yrði
tillit til hinnar sögulegu þróunar
sem átt hefði sér stað og hruns
kommúnismans. Halda yrði opn-
um möguleika fyrir Ungverjaland,
Pólland, Tékkóslóvakíu, Eystra-
saltsríkin þrjú og jafnvel Rússland
og önnur sovétlýðveldi á aðild.
í blaðaviðtölum eftir ræðuna á
Parísarfundinum neitaði Major að
tillögur hans væru settar fram til
þess að freista þess að skemma
fyrir samningum um pólitíska og
efnahagslega framtíð EB og þar
með afstýra alvarlegum klofningi
í íhaldsflokknum sem hann mætti
ekki við þar sem stutt væri í kosn-
ingar.
Morgunblaðsins.
neyti sitt. Reynist réttar fullyrð-
ingar eins þingmanns flokksins
um fjölda þingmanna sem andvíg-
ir eru samkomulagi um Evrópska
efnahagssvæðið (EES) verður það
fellt þegar það kemur til af-
greiðslu í Stórþinginu.
Vegna ákvæða norsku stjórnar-
skrárinnar þurfa þrír fjórðu hlutar
þingmanna, eða 124 af 165, að sam-
þykkja samninginn til að hann öðlist
gildi í Noregi. Hingað til hefur verið
talið að Verkmannaflokkurinn og
Hægriflokkurinn, sem samtals hafa
100 þingmenn, stæðu heilshugar á
bak við slíkan samning. Kristilegi
þjóðarflokkurinn með 14 þingmenn
hefur gert að skilyrði fyrir samþykki
að einkaleyfí norsku áfengisverslun-
arinnar til innflutnings og sölu
áfengis verði ekki raskað með EES-
samningi. Einnig hefur verið talið
að a.m.k. tíu af 22 þingmönnum
Framfaraflokksins myndu styðja
EES-samning. Miðflokkurinn og
Sósíalíski vinstriflokkurinn hafa lýst
því yfir að þeir muni greiða atkvæði
gegn samkomulaginu en þingmenn
flokkanna eru 28.
Inge Staldvik, sem er í "forystu
þeirra sem berjast gegn EES-samn-
ingum innan Verkamannaflokksins,
segir í samtali við blaðið Nationen
í gær, að hann viti um a.m.k. 14"
þingmenn Verkamannaflokksins og
Kristilega þjóðarflokksins sem muni
greiða atkvæði gegn samningnum.
Reynist fullyrðingar Staldviks um
fjölda andstæðinga EES-samninga
eru þeir orðnir a.m.k. 42, en það er
nægilegur fjöldi til þess að þeir nái
ekki fram að ganga.
Andstæðingar hugsanlegrar að-
ildar Norðmanna að Evrópubanda-
laginu (EB) eru ívið fleiri en stuðn-
ingsmenn hennar, að því er fram
kemur í skoðanakönnun sem norska
blaðið Dagbladet birti í gær.
Könnunin gefur til kynna að 36%
Norðmanna séu á móti aðild að Evr-
ópubandalaginu en 32% með. 32%
eru óákveðin. Stuðningsmenn aðild-
ar hafa oftast verið fleiri samkvæmt
könnunum fyrr á árinu. „EB-málið
er að skapa aígjöran klofning á
meðal þjóðarinnar," sagði Dagblad-
et.
Mest er andstaðan við aðild á
meðal þeirra sem eru undir 24 ára
aldri og fólks sem býr í mið- og
norðurhluta landsins. Þeir sem leggj-
ast gegn aðild segja að hún skerði
fullveldi Noregs.
Þrýstingur eykst dag frá degi á
Gro Harlem Brundtland að efna til
þjóðaratkvæðis um EES-samning-
ana en því hefur hún tekið fálega.
Jeltsín tekur við yfir-
stjórn orkumála Rússa
Moskvu. Reuter.
BORÍS Jeltsín, forseti Rússlands, skerti mjög tök sovéskra stjórnvalda
á efnahagsmálunum er hann tók í sínar hendur yfirstjórn allra orku-
mála i Rússlandi. Rússar framleiða 90% allrar olíu sambandsríkisins
og um 75% af jarðgasinu.
Jeltsín hyggst selja öðrum lýðveld-
um olíuna á heimsmarkaðsverði sem
er þrisvar sinnum hærra en niður-
greitt verð sem þau greiða nú.
Olíusala hefur síðustu árin verið
helsta gjaldeyrislind Sovétstjórnar-
innar en talin er veruleg hætta á að
orkuskortur geri vart við sig í land-
inu í vetur. Tæknibúnaður olíu-
vinnslustöðva er víða úreltur, vara-
hlutir eru af skornum skammti og
leiðslur oft ónothæfar. Olíufram-
leiðsla minnkaði um sex af hundraði
á síðasta ári.
Sovétmenn hafa beðið um gríðar-
lega matvælaaðstoð frá Vesturlönd-
um. Talsmenn Evrópubandalagsins
segja að Bandaríkin og Japan verði
að hlaupa undir bagga, bandalagið
ráði ekki eitt við verkefnið. Einnig
er bent á að matarskortur sé ekki
raunverulegi vandinn heldur ónýtt
flutningakerfí í Sovétríkjunum og
óvissa um hvaða yfirvöld eigi að
ræða við.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36