Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						Magnús Á. Sigurgeirsson og Markús A. Leosson
Gjóskulög í Sogamýri
Tvö gjóskulög frá upphafi nútíma
INNGANGUR
Hér verður greint frá athugunum á
tveimur gjóskulögum í Sogamýri í
Reykjavík, en Sogamýrin liggur innan
austurhluta borgarinnar þar sem nú eru
meðal annars göturnar Faxafen, Fáka-
fen og Skeifan.
Landslag á Reykjavíkursvæðinu ein-
kennist mest af jökulsorfnum ásum og
dældum sem jöklar síðustu ísaldar hafa
sorfið í berggrunninn. Mýrar hafa
síðan myndast í vatnsfylltum dæld-
unum. Gróðurleifar hafa smám saman
safnast fyrir í mýrunum og mór orðið
til. Mórinn í Sogamýri er að jafnaði
ekki aðgengilegur en vegna byggingar-
framkvæmda í mýrinni á undanfömum
árum hafa gefist góð tækifæri til að
skoða innviði hennar náið. Haustið
1987 voru ofanritaðir þátttakendur í
skoðunarferð jarðfræðinema frá
Háskóla íslands og var þá meðal
annars skoðað mósnið í húsgrunni þar
sem nú er Faxafen 12. Vorið 1988 lágu
leiðir síðan aftur um Sogamýri og voru
gjóskulög í mónum þá skoðuð nánar
og snið mælt.
Efsti hluti mýrarinnar einkennist af
fokkenndum jarðvegi en síðan tekur
við starar- og mosamór með afmörk-
uðum lurkalögum. Neðst í sniðinu er
grænleitur ísaldarleir. Gjóskulög koma
fyrir með stuttu millibili, frá efstu
lögum niður undir ísaldarleirinn.
Sérstaklega beindist athygli okkar að
tveimur dökkum gjóskulögum neðst í
mónum, rétt ofan leirsins. Hér var
greinilega um gömul og lítt þekkt
gjóskulög að ræða. Afráðið var að
skoða þessi tvö lög nánar, kornagerð
þeirra og efnasamsetningu, og reyna
síðan að fá hugmynd um aldur þeirra.
Greint er frá niðurstöðum þessara
athugana hér.
GJÓSKULÖG í SOGAMÝRI
Áður en lengra er haldið er rétt að
gera stutta grein fyrir þeim gjósku-
lögum sem fundist hafa í Sogamýri (1.
mynd). Athuganir og efnagreiningar á
öðrum gjóskulögum en hinum tveimur
neðstu fóru fram á árunum 1989-1990
(Magnús Á. Sigurgeirsson 1992a).
Efsta gjóskulagið í sniðinu er
Kötlulag sem talið er vera frá lokum
15. aldar (Guðrún Larsen 1978). Þetta
lag hefur gjarnan verið nefnt K-1500
og er þykkast gjóskulaga á Reykja-
víkursvæðinu frá því eftir landnám.
Næstefsta lagið er orðið til við gos í
sjó skammt undan Reykjanesi á þriðja
áratug 13. aldar, sennilega árið 1226
(Magnús Á. Sigurgeirsson 1992a,
1992b). Þetta lag samsvarar því gjósku-
lagi sem almennt hefur verið nefnt
miðaldalagið (ML). Næst kemur auð-
Náuúmívæöingurinn 62 (3-4), bls.  129-137, 1993.
129
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240