Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						sé um að ræða gjósku sem myndast þegar
kvika sundrast vegna snertingar við
utanaðkomandi vatn (Fisher og
Schmincke  1984).
UPPRUNI
Rannsóknir á gosefnum frá eystra
gosbeltinu benda til að bergfræðilega
og efnafræðilega þróist hvert megin-
eldstöðvakerfi óháð öðrum (Sveinn P.
Jakobsson 1979). I ljósi þessa hefur
efnasamsetning gjósku verið notuð til
að heimfæra gjóskulög til upptaka-
svæðis síns. Þungahlutfall járns (FeO')
og títans (Ti02) hefur meðal annars
reynst notadrjúgt í því sambandi, en á
FeO'/Ti02-grafi er í flestum tilvikum
unnt að aðgreina basíska gjósku frá
eldstöðvakerfum í eystra og nyrðra
gosbeltinu (Guðrún Larsen 1982).
Þegar hlutfall járns og títans í Soga-
mýrarlögunum er sett inn á slíkt graf
kemur í ljós að þau lenda á svæði sem
einkennandi er fyrir Kverkfjöll og
Grímsvötn (sjá 2. mynd). A kortum
sem sýna legu megineldstöðvakerfa á
íslandi hafa Kverkfjöll og Grímsvötn
verið sýnd sem tvö aðgreind eld-
stöðvakerfi (sbr. Sveinn P. Jakobsson
1979 og Kristján Sæmundsson 1978).
Athuganir Guðrúnar Larsen (1982)
benda til að gosefni frá þessum
tveimur eldstöðvakerfum verði ekki
aðgreind á grundvelli efnagreininga og
álítur hún að þau nái saman undir
Vatnajökli. Ekkert skal sagt um það
hvort eða hvernig þessi tvö eldstöðva-
kerfi tengjast, en ljóst er að ekki verð-
ur úr því skorið hér frá hvoru þeirra
gjóskulögin í Sogamýri eru komin.
ALDUR
Aldur gjóskulaganna tveggja í Soga-
mýri er aðeins hægt að nálgast með
óbeinum hætti enn sem komið er, þar
sem aldursgreiningar liggja ekki fyrir.
í bígerð er að aldursgreina móinn í
Sogamýri með geislavirku kolefni (C-
14).
Afstaða laganna til ísaldarleirsins
neðst í Sogamýrarsniðinu (sjá 1.
mynd) bendir til að þau hafi fallið
skömmu eftir að íslaust var orðið á
Reykjavíkursvæðinu. Talið er að jökl-
2. mynd. Á grafinu má sjá hvernig gosefni
frá fimm eldstöðvakerfum í eystra og
nyrðra gosbeltinu aðgreinast á FeO'/Ti02-
grafi. Umrædd gjóskulög í Sogamýri,
Saksunarvatni og Torfadalsvatni (Tv-4)
lenda á svæði sem einkennir Kverkfjöll
og Grímsvötn. Hvert tákn stendur fyrir
meðaltal nokkurra efnagreininga. This
FeO'/TiO ^-diagram indicates that the two
lowermost tephra layers in the Sogamýri
peat, the Saksunarvatn tephra and a teph-
ra layer in Torfadalsvatn, North Iceland,
all plot in a field that characterizes the
Kverkfjöll and Grímsvötn volcanic systems.
Each symhol represents an average value
from 5 to 13 chemical analyses.
132
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240