Vísir - 20.01.1943, Side 3

Vísir - 20.01.1943, Side 3
V 1 S l K VÍSIR DAGBLAÐ ( tjjefandi. BLAÐAÚTíiÁFAN VÍSIR H.F. Ri^tjórar: , KriHtján Guðlaugaaon, a' ’ ** Heisteinn Pálsson. Skrifstofa: Felagsprentsmiðjunni. Afgreiðsla Hverfisgötu 12 (gengið inn frá Ingólfsstræti). Simar: 1 6 6 0 (fimm línur). VerS kr. t.00 á mánuði Lausasala 35 aurar. Félagsprentsmiðjan h.f. Nýr skemmti- ferðasjóður. FRUMVARP til laga unt or- lof liggur nú fyrir Alþingi, og er þegár komið nokkuð á veg í efri deild. Frumvarp þelta miðar áð þvi að ákveðið skuli með lögum að launþegar skuli fá jáfflmarga orlofsdága á ári og þeir liafa unnið marga mán- uði fyrirfarandi ár. Þá er enn- fremur svo'ákveðið að til manna er lausavinnu stunda skuli greidd 4% af kaupi þeirra í or- lofsfé, en fastráðnir menn skuli halda fullu kaupi í orlofinu. Þá ef að lokum ákveðið að oriofsfc skuli aðeins greitt af dagkaupi, en hvorki eftirviiniu né helgi- dagavinna; Óþarfi er að laka það fram, að . með frumvarpi þessu eru auknar skyldur lagða'r atvinnurekendum á herðar í löggjöfinni, þótt í framkvæmd hafi það verið svo að fastir starfsmenn liafa fengið orlof á sumrúm og haidið fullu kaupi þann tíma. Hinsvegar er það ný- mæli að orlofsfé skuli greitt til lausamanna, er miðast skuli við ákveðna hundraðstölu af kau]>- gjaldi, en það sýnist ekki vera ósanngjarnt eðli málsins sain- kvæmt. Við aðra umræðu málsins í efri deild bar Hermann Jónas- son fram viðaukatillogu, sem beinir málinu inn á nýjar hraut- ir. Er tillaga hans svohljóðandi: „Ríkissjóður greiði árlega fjár- hæð, er nemur 10 af hundraði af útborguðum jarðræktarstyrk það ár. Fjárhæð þessari skal variðjil að stýrkja kynnisferðir sveitafólks. Búnaðarfélag ís- , lands skal skipta styrk þessum milli búnaðarsambanda lands- ins, aðallega með hliðsjón af tölu býla á sambandssvæðun- um. Búnaðarfélag íslands getur sett nánari reglur um notkun fjárins, er ráðherra staðfestir“. Svo virðist, sem Hermann Jónasson dragi hér skýrar markalínur millum bænda og annara atvinnurekenda. í frum- varpinu um orlof er óvenjuleg greiðsluskylda lögð atvinnurek- endum á herðar, en í viðauka- tillögunni er ríkissjóði ætlað að hlaupa undir bagga með húend- um og kosta að einhverju leyti eða öllu skemmtiferðir eða kynnisferðir þeirra. Til þessa munu kaupfélög í sveitum landsins hafa sumpart haft for- ystu um, en sumparl stuðlað að slíkum skemmtiferðum,/og get- ur það ,á engan háft talist óeðli- ’legt, þar eð samvinnufélög bændanna eiga þar hlut að máli, enda litt tilfinnanlegt fyrir þau að leggja til bifreiðir eða greiða einhvern styrk til slíkra ferða. Ef horfið væri að ráði Her- manns Jónassonar, þannig að ríkissjóður tæki á sig ákveðna greiðsluskyldu vegna skemmti- ferða búenda, liggur i augum uppi að verkalýðsfélög og önn- ur liagsmunasamtök stéttanna í landinu myndu krefjast liins sama af rikissjóði, þ. e. styrks til skemmtiferða auk fríðinda frá hendi atvinnurekenda, og myndu þá flestir telja að Al- þingi hefði leitað út á Iireina glapstigu í þessum efnum. Auk þess, sem tillagan kann að létta sáralítilfjörlegum útgjöldum af kaupfélögunum, sýnist íyrir flutningsmanni vaka að ríkið hefji frekari afskipti af almenn- ingi, en tíðkast hefir á Norður- löndum til þessa. Sú stefna liefir verið uppi í Þýzkalandi, Rúss- landi og e. t. v. fleirum einræð- islöndum að ekki séu óeðlileg slík afskipti hins opinbera. Fá verkamenn í Rússlandi þannig að dvelja í sumarleyfum sínum suður við Svartahaf, einkum þeir, sem fram úr slcara í af- köstum við opinbera starfsemi, og „Hitleræskan“ eyðir sumar- leyfum sínum á skipulagðan hátt, enda inna þær af hendi þegnskylduvinnu fyrir þýzka ríkið. Tillaga flutningsmanns virðist bvggjast á þessum fyrir- myndum, þótt hinsvegar verði að viðurkenna að óljós sé sam- anburðurinn hér í millum, - svo óljós að um meinloku eina virð- ist vera að ræða hjá flutnings- manni og algjöran misskilning á vilja og hagsmunum bænda- stéttarinnar. Við umræður málsins vakli einn Framsóknarmaður athygli á því að aðstaða sveitakvenna væri að mörgu leyti erfið, þann- ig að ástæða væri lil að greiða ur fyrir þeim. Þetta er rétt, en það á ekki að gera á þennan hátt. í sveitum landsins starfa kvenfélög og sambönd slíkra fé- Iaga. Starf þeirra er margvísleg- um erfiðleikum háð, en þrátt fyrir það hafa félög þessi margt sér til ágætis, og hafa hrundið ýmsum þrifamálum i fram- kvæmd. Væri ekki úr vegi að hið opinbera styrki samtök þessi með fjárframlögum og byggðist það á þvi tvennu að lekið væri tillit til hinnar erf- iðu aðstöðu til félagsstarfa1 i sveitum og jafnframt viður- kenningu til kvennanna fyrir á- huga þeirra og afköst. Réðu kvenfélögin sjálf á hvern veg þau verðu styrk þessum, en hið opinbera forðaðist alla íhlutun þar um. Vel kann svo að fara að rikið láti frekar til sín taka um upp- eldis- og heilbrigðismál en liingað til, en á þessu stigi máls- ins er eklci tímabært að ríkis- sjóður kasti fé i eina stétt til skemmtiferða. Ef breyting á að verða í þessu efni, hlýtur hún' að ná til þjóðarinnar allra, og beinast að því að auka heil- brigði og starfsþrótt æskunnar í landinu sérsíaklega, og þá einnig alls almennings, og getur vel verið að eittlivað megi læra af eriendum fyrirmyndum í þvi efni síðar, þótt þáð sé allsendis óvist og máslce litt samrýman- legt lýðræði því, sem þjóðin býr við nú og ber að efla á allan veg í framtíðinni. Virðist fráleitt að hefja starfsemina með þvi að gera rikissjóð að skemmtiferða- sjóð á þann veg, sem flutnings- maður hugsar sér að gera. Bændur sjálfir munu enga þökk kunna honum fyrir það, og Al- þingi ber að forðast slíkar hug- myndir í lengstu lög. Skákþingið: 5. umferð tefid í gæz. Fimmta umferð Skákþings- ins fór fram í gærkveldi. Lírslit urðu sem hér segir: Hafsteinn Gíslason vann Sig- urð Gissurarson, Magnús G. Jónssón vann Sturlu Pétursson, Pétur Guðmundsson vann Áka Pétursson, Árni Snævarr vann Guðmund S. Guðmundsson, Baldur Möller gerði jafntefli við Benedikt Jóhannesson, og hjá Óla Valdimars og Stein- grími Guðmundssyni varð bið- skák. í fyrsta flokki urðu allar skák- irnar biðtefli. í kvöld verða biðskákir tefld- ar. 15.000 kr. í verðlaun fyrir uppdrátt að Neskirkju. Þrenn verðlaun verða veitt, 7, 5 og 3 þús. kr. og sá sem hlýtur 1. verðlaun fær að byggja kirkjuna irkjubyggingar- og sóknarnefnd Nessóknar hér í Reykjavík hefir ákveðið að efna til samkeppni um teikningu að kirkjubyggingu fyrir söf nuðinn, með- al allra húsameistara landsins. Hefir útboð þegar farið fram og er lieitið þrennum verðlaunum fyrir beztu uppdrætti, að upphæð 7000 kr., 5000 kr. og 3000 kr. og frestur gefinn til naístu ára- móta. Og fyrirheit um það, að sá er hreppir 1. verðlaun hyggir kirkjuna. Kirkjunni er ætlaður staður 1 Einarsstaðalandi og hefir henni þegar verið ætlað þar um 2 hektara stór landspilda, af hálfu bæjaryfirvaldanna. I skipulagi bæjarins er fyrirhug- að að byggja barnaskólahús fyrir Vesturbæinn í námunda við kirkjuna, en þaðan er svo ákveðið að leggja breiðan veg út á Seltjarnarnes. Á landrými því, sem kirkj- unni er ætlað, er fyrirhugað að reisa prestssetur, hús kirkju- varðar og jafnvel hús fyrir kristilega æskulýðsstarfsemi, er fram í sækir. Þess er æskt að húsameistararnir geri tillögur um fyrirkomulag á lóðinni. Staðurinn sem kirkjunni er ætlaður, stendur hátt, og turn hennar mun koma til með að snúa fram að sjó (Skerjafirði). Sóknarnefnd Nessóknar liefir snúið sér til próf. Alexanders Jóhannessonar og beðið hann að gerast formaður hygginga- nefndar. Hefir hann orðið við þeim tilmælum, en með honum eiga sæti í nefndinni þeir síra Jón Thorarensen ritari, Siguv- jón Pétursson framkvæmdar- stjóri Víðimel 47, gjaldkeri, Björn Ólafs Mýrarhúsum og Sigurður Jónsson, skólastjóri, sem jafnframt er formaður sóknarnefndar. Byggingarnefndin og sókn- arnefndin hafa haldið undirbún- ingsfundi þar sem biskupinn jJir íslandi liefir einnig mætt, og varð þar að samkoinulagi, að efna til samkeppni milli allra liúsameistara landsins. Hefir slikt útboð þegar farið fram, og er heitið þrennum verðlaunum fyrir beztu upp- drætti. Eru þau samtals 15 þús. kr. að upphæð, er skiptast i 7000, 5000 og 3000 krónur. Frestur til að slcila uppdráttum er gefinn til næstu áramóta. I útboðslýsingu er gert ráð fyrir 450 sætum á kirkjugólfi og plássi í vesturenda kirkjunn- ar fyrir allt að 40 manna kór. í kjallara kirkjunnar er gerl ráð fyrir kapellu með 150 sæt- um, sem liugsað er að nota við giftingar, undirbúning fermingarbarna og fyrir sam- komur. Þá er gert ráð fyrir kaffi- og lesstofu, bókasafni og tilheyrandi herbergjum fyrir kristilega starfsemi. Hreinlætis- klefi og fatageymsla fyrir . kirkjugesti verður í kjallara. Þá ’ er einnig gert ráð fyrir líkhúsi, 1 útbúið til þess að varðveila lik á meðan þau standa uppi. ! Kirkjunni hafa að undan- förnu borist margar gjafir og ! góðar og eru nú í kirkjubygg- j ingarsjóði kr. 30.000, að við- bættu framlagi ríkissjóðs 67.000 kr. Samtals um 100 þús. kr. Kvenfélag Nessafnaðar efndi til hlulaveltu fyrr skemmstu og áskotnuðust kirkjubygging- unni þar um 7000 krónur. Sainkyæmt lauslegri áætlun hefir verið gert ráð fyrir að kirkjubýggingin kæmi til með að kosta 5—600 þús. krónur. Fpú Guðrún J. Briem Frú Guðrún Jónsdóttir Briem, ekkja Eggerts Briems hæsta- réttardómara, andaðist 10. þ. m., eins og frá hefir verið skýrt í blöðum. Hún var fædd á Auð- kúlu í Húnavatnssýslu 11. maí 1869 og voru foreldrar liennar Jón prófastur Þórðarson (f. 1826, d. 1885), prestur á Auð- lcúlu frá 1856 iil dánardægurs, og kona lians Sigríður ?7iríks- dóttir Sverrissonar, sýslumanns i Rangárþingi. Foreldrar Jóns prófasts á Auðkúlu voru þau Þórður preslur Árnason í Klausturhól- um, síðast að Mosfelli i Mos- fellssveit, og Guðný Magnús- dóttir. Árni, faðir síra Þórðar, var prestur að Hofi á Skaga- strönd, og voru foreldrar hans Illugi prestur Halldórsson á Húsafelli, bróðir Bjarna sýslu- manns á Þingeyrum, og kona hans Sigríður Jónsdóttir Steins- sonar, biskups á Hólum. — Kona Eiríks sýslumanns Svérr- issonar var Kristín Ingvarsdótt- ir, bónda Magnússonar á Skarði á Landi, og konu hans Ingi- &&**<■ * ' 'ýW&') - hjargar Eiríksdóttur frá Bol- holti. Önnur börn Eiríks sýslu- manns Sverrissouar, sem mér er kunnugl um, voru þau Sig- urður sýslumaður í Stranda- sýslu (d. 1899) og frú Ingibjörg kona Eggerts Briems (d. 1894) sýslumanns Skagfirðinga. Þau frú Guðrún og Eggerl Briem hæstaréttardómari voru þvi systrabörn. Frú Guðrún J. Briem var 16 ára þegar liún missti föður sinn. Síra Jón prófastur var talinn merkisklerkur, góðgjarn og traustur i skapi, vinsæll meðal sóknarbarna sinna, ágætur bú- höldur. Eftir lát hans fluttist frú Sigríður með börnum sín- um að Litladal, en sá bær er skammt frá Auðkúlu. Voru börn þeirra prófastshjónanna öll hin efnilegustu og vel gefin. Þótti brátt koma í Ijós, er Guð- rún stálpaðist, að hún mundi prýðilegum gáfum gædd og námfús. Dvaldist liún nú um hríð við nám í Reykjavík, en fór siðan tvivegis til Danmerkur til frekari menntunar. Þegar frú Elin Briem lét af stjóni kvenna- skólans á Ytri-Ey, vorið 1895, var Guðrún kjörin forstöðu- kona skólans. Hafði EJín Briem stjórnað skólanum af miklum skörungsskap frá upphafi, mik- illi ráðdeild og reglusemi og var ekki vandalaust að setjast í sæti hennar. En hinni ungu for- stöðukonu tólcst svo vel skóla- stjórnin, að engra hreytinga þótti gæta frá því sem verið hafði í tíð Elínar. Varð hún brátt mjög ástsæl af nem- öndum og mikils metin af stjórn skólans. Eftir þriggja ára skólastjórn, vorið 1898, sagði liún starfi sínu lausu og giftist þá um sumar- ið, hinn 30. dag ágústmánaðar, frænda sínum Eggerti Briem, er skipaður hafði verið sýslu- maður í Skagafjarðarsýslu haustinu áður. Bjuggu þau nú á Sauðárkróki til 1904, en þá var Eggert sýslumaður skipaður skrifstofustjóri í stjórnarráðinu. liftir það dvöldust þau í Reykja- vík til æviloka. Eggert Briem andaðist sumarið 1936. Ilann var afbragðsmaður, skarpvitur og drengur hinn bezti, mikill Iagamaður, glöggskyggn og á- gætur dómari. Þeim varð tveggja harna auðið og eru hæði á lífi: ungfrú Sigríður, kennslu- icona, er dvalizt hefir í foreldra- húsum, og Gunnlaugur, lög- fræðingur, kvæntur Þóru Garð- arsdóttur, stórkaupmanns Gísla- sonar. Frú Guðrún .1. Briem. var ó- venjulega áhugasöm kona og þó einkanlega um allt jiað, er varðaði menntun og menningu kvenna. Hún var talin afhragðs kennari og liefir vafalaust haft yndi af því alla ævi að fræða og leiðbeina. Hún lét og liknarstarf- semi mjög til sín taka, sat t. d. í stjórn Hjúkrunarfélagsins Líknar frá 1926 lil æviloka, og mun hafa verið gjaldkeri fclags- ins alla tíð. Hún álli sæti í stjórn kvennaskólans í Reykjavík um 35 ára skeið, síðan 1907, og hefir unnið jiar mikið og nytsam.i varlc. Og margt fleira hefir hún slarfað í jiágu kvenmenntunar hér á landi, en mig brestur kunn- ugleik til að fara nánar úl í jiær sakir. Má og gera ráð fyrir, að þeir, er betur vila, skrifi um ]>au efni til nokkurrar hlítar. En eitl get eg fullyrt: Áliugi hennar á jiessum málum dvínaði ekki með aldrinum. Hann var alll af sívakandi. Hún vildi ekki sætta sig við, að konur stæði körlum að liaki um almenna menntun. Og hún barðisl fyrir áhugamál- um sínum af mikilli trú- mennsku. Ilún skrifaði noklcuð iim þau í blöð, en hinn munnlegi fíutningur hennar við ráðamenn þjóðarinnar mun j>ó ekki síður Nýkomið frá Bandaríkjunum Glervara: Ávaxtasett Ölsett öskubakkar Kökudiskar Blómavasar Rjómakönnur Sykurkör Vatnsglös Smjörkúpur Sítrónupressur Kertastjakar Sal't- og piparbyssur Glerhnífar Bimborg Laugavegi 44. — Sími 2527. með Plastic- merkismiðum Hamborg Laugavegi 44. — Sími 2527. Iiafa liaft áhrif. Ilún var ágæt- lega máli farin, ýtin í sókn og íökvís, varaðist ofurkapp. Eg Íieyrði liana einu sinni halda tölu í samkvæmi. Það var á Blöndu- ósi (1939) á sextíu ára afmælis- hátíð kvennaskóla Húnvetninga. Ræðan var ekki löng, en svo yl- rik og fögur og rökvísleg og flult af svo miklu yfirlætisleysi, að eg man hana enn. Mér fannst j>á og finnst enn, að slik lcona mundi sóma sér vel í þingsölum og geta orðið öðrum til fyrir- myndar. Frú Guðrún var listhneigð lcona og ljóðelsk, las mjög fagr- ar bókmenntir, kunni itukið af kvæðum höfuðskálda. Mun liún hafa tekið Jónas og Matthías fram yfir öll önnur hérlend skáld, enda voru þeir báðir fá- gætir snillingar. Hefir sira Matt- hías ort kvæði um ömmu henn- ar látna, Kristínu Ingvarsdótt- ur frá Skarði, mikla afbragðs- konu. Þólti frú Guðrúnu vænl um j>að kvæði, enda er j>að fall- egt. En vænst mun henni liafa Jiótt um síðasta erindið. Hún var einlæg trúkona alla ævi og fann enga huggun í hinni „vonar- snauðu vizku“. Síðasta erindið er á þessa leið: Móður sinnar á morgni lífs barn er brjóstmylkingur; en í vetrar-hríð vaxinnar ævi gefst elcki skjól nema Guð. Frú Guðrún J. Briem var frið sýnum og tiguleg i framkomu, höfðingi í sjón og raun, prýði- legum gáfum gædd, vinfösl og trygglynd, ágæt húsfreyja, eig- inkona og móðir. Hún hélt sér vel fram á sjötugsaldur, en eftir lát manns síns fór hún að láta nokkuð á sjá. Þegar hann var farinn mun lienni hafa fundizt allt óyndislegra, — „allt auðara, alll snauðara“. Síðasta árið átti hún við sífellda vanheilsu að. húa og lá oftlega sárþjáð. Hún vissi að hverju fór og heið von- glöð hinna miklu umskipta. Páll Steingrímsson. V I S I R Guðrú > Guðl»ii««idottir: Dómarnir um Hallgrímskirkju fyr og nú. Til byggingap hliðarálmu þyríti álika mikið skilrúm og i venjuiegt tveqgja hæða hús, i Kvenfélag Hallgrímskirkjusafnaðar hefir unnið af miklum dugnaði að fjársöfnun til kirkjubyggingarinnar, og aflað kirkjunni loforða um ýmsa verðmæta gripi auk þess. Konur hafa ekki lekið opinberlega þátt í umræðum varðandi kirkju- bygginguna, en eftirfarandi grein hefir Vísi borizt, þar sem frú Guðrún Guðlaugsdóttir, sem á sæti í byggingamefndinni, gerir grein fyrir afstöðu sinni og vafalaust fleiri húsmæðra. uppkveikja og eldiviður til sölu. — UppL í síma 5058. Þegar prestskosningarnar fóru fram 15. des. 1940 virtist gæta inikils áhuga i trúmálum og menn hugðu, að skipting presta- kallanna myndi hafa betrandi og örfandi áhrif á starf kirkju- mála og kristindóms. Hallgrims- kirkja var j>á efst í hugum allra, sem til sín létu heyra og var j>að að vonum. Minningin, sem sú kirkja á að rísa upp af er sannarlega þess verð, að ekki einungis Reykvíkingar, heldur öll þjóðin sem heild krefjist j>ess, að byggingunni verði hraðað sem mest. Ekki sízt á j>jóðin sem heild að rísa upp á móti þeim kreddum, sem upp virðast vera komnar vegna væntanlegs útlits kirkjunnar (þ. e. líkan próf. Guðjóns Samúels- sonar). Eins og flestum er kunnugt fór fram samkeppni um upp- drátt að væntanlegri Hallgríms- kirkju fyrir 8—10 árum síðan, en nefnd sú er f jallaði um miál- ið gat ekki sætt sig við neinn af þeim uppdráttUm, er lienni bár- ust. Þessu næst fór sóknar- nefnd Dómkirkjunnar þess á leit við ríkisstjórnina, að próf. Guðjón Samúelsson, liúsameist- ari ríkisins yrði fenginn til þess að gera uppdrátt að kirkjunni. Ríkisstjórnin tók vel þessari málaleitan, og vann svo húsa- meistari ríksins að þessu verki i 3 ár. Kirkjulíkanið var síðan til sýnis fyrir almenning i júni s. 1. sumar. Fjöldi manna og kvenna staðnæmdust fyrir framan sýn- ingargluggann og virtu fyrir sér kirkjulíkanið og mátti lieyra þar undantekningarlítið almenna á- nægju yfir útliti kirkjunnar. Einnig voru dagblöðin mjög vinsamleg og læt eg máli mínu til sönnunar fylgja nokkur um- mæli ]>eirra. Alj>ýðuhlaðið þ. 13. júni 1942 með fyrirsögninni: „Hallgrímskirkja verður veg- legasta kirkja landsins“. „Tvö líkön voru sýnd blaða- mönnum i fyrradag og voru bæði fögur. Sóknarnefnd hefir álcveðið að kirkjan skuli gerð eftir þessum teikningum (j>. e. líkanið sem valið var) sem hér eru sýndar myndir af og þykii- mönnum kirkjan tignarleg og fögur“. Enn fremur skrifar síra Ingi- mar Jónsson skólastjóri grein í sama hlað þ. 16. júní s. á. með fyrirsögninni: „Hallgrímskirkja mun bera eins af öðrum kirkj- um, eins og sálmar Hallgríms af öðrum kveðskap“. „Allar linur hússins að utan stefna upp á við að krossmark- inu, þó eklci hratl og með ákafa, héldur hægt og róléga en ákveð- ið. Það er eðli íslendingsins, sem þar keniur fram. Kórinn, hið allra lielgasta, er dreginn örlítið inn, eins og til j>ess að lákna j>að, sem við flest könn- umst við, að j>að sem oss er helg- asl höfum við minnst á glám- hekk. En j>essi hlédrægni gerii- liann leyndardómsfyllri og velc- ur löngun til j>ess að finna innsta kjarnann, það sem gefa á hverri kirkju líf, sáí og aðdráttarafl.“ Morgunblaðið 12. júní 1942 með fyrirsögn: „Hallgríms- kirkja í Reykjavík verður eitt veglegasta hús, sem til hefir verið á íslandi, þegar hún er komin upp“. Visir 12. júní 1942, með fyr- irsögninni: „Hallgrímskirkja í Reykjavík, veglegasta kirkja landsins“. Þegar j>essir dómar komu i blöðunum, lneyfði enginn and- mælum, en hvað skeður svo, j>egar farið var að ræða um framkvæmd kirkjubyggingar- innar. Þá fara að lieyrast liljóð úr liorni, bæði frá leikum og lærðum, j>ar sem allt er gert til j>ess að draga frarn galla i útliti og stærð kirkjunnar og vekja j>annig óánægju almennings, ef liægt væri. Þeir menn, sem nú hafa látið til sín heyra, liöfðu á sinum tíma tækifæri til þess að láta álit sitt í ljósi og bar j>á skylda lil að nota j>ann rétta tíma til gagnrýni, því þá áttu athugasemdir þessara manna nokkurn rétl á sér. En það, sem nú hefir komið fram virðist vera nokkuð einkennilegt tak- mark að gera ef til vill leik að því að tefja fyrir hinni sjálf- sögðu hyggingu. Hvað því viðvíkur, að kirkjan sé of stór og rúmi svo og svo mörg stórliýsi þessa bæjar, má henda á, að nokkuð líkt féllu orð um stærð Háskólans á sínum tíma af einum mætum borgara j>essa báejar, þar sem liann taldi Háskólabygginguna svo stóra, að hann væri byggður minnst sex hundruð ár fram í tímann. Allir sjá nú hvaða skammsýni kom hér fram og gæti það ekki reynst nokkuð svipað með kirkjuna. Eg er persónulega þeirrar skoðunar, að jafnvel þó samkeppni færi fram að nýju og einhver þeirra upp- drátta yrði samþyklctur, þá inyndi alllaf einhver láta ljós sitt skína og raddir koma frain, eins og nú, að betur myndi vera Jiægt að gera. Nokkrir hafa talið það fiásinnu að reisa ldrkju nú í liúsnæðis- vandræðunum og efni væri bet- ur varið til smíða á íbúðarhús- um. Hefi eg af þessum ástæðum snúið mér til faglærðs manns og í’engið liann til Jiess að reikna út, hversu mikið sement þyrfti til álmuhyggingar kirkjunnar, sem talað er um að byggja nú fyrst og hefir honum reikn- ast svo til, að komast mætti af með um 400 tunnur sements. Steypustyrktarjárn er þegar keypl lil kirkjunnar og meiri hluti mótatimhurs fengið að láni frá Hallgrimskirkju í Saur- bæ. Sement það sem liér um ræðir, myndi aðeins nægja til þess að hyggja meðalstórt íbúð- arhús tveggja hæða. Eg hefi oft hugsað til prests- kosninganna oklcar, síðan prestskosningarnar fóru fram °g eg get vel skilið hversu mikl- um vonbrigðum j>eir hafa orðið fyrir, j>egai’ slíluir dráttur er orðinn á lcirkjubyggingunni, eins og raun ber vitni um. Ver- um nú samtaka að koma kirkj- unni upp hið hráðasta, að minnsta lcosti nokkrum hluta hennar, svo starfskraftar prest- anna okkar geli notið sín, á sviði kirkju og kristindóms. Eldci mun af veita, að vekja öfluga viðreisnaröldu á því sviði. Eg her j>á von i brjósti, að byggingarnefnd og bæjar- stjórn sjái sér færl að liraða þessu máli, því „hvað má hönd- in ein og ein“. Guðrún Guðlaugsdóttir. Atkvæðagreiðsla »Jarðarcc: Stjórnin í |rfirgfnæf< andi meirihlnta. 3815 sögðu já, 122 nei. Tímaritið „Jörð“ efndi nýlega til atkvæðagreiðslu (skoðana- könnunar) meðal ýmissa kjósenda víðsvegar um land, þar sem spurt var um viðhorfið til ríkisstjómar þeirrar, er nú situr að völdum. Atkvæði hafa nú verið talin og sýna niður- stöðuraar, að, það er eindregin ósk meginþorra þeirra, er kost áttu á að taka þátt í atkvæðagreiðslunni, að núverandi ríkis- Spurningin, sem borin var undir kjósendur, var þessi: Álítið þér, að núverandi ríkis- stjórn eigi að fara áfram með völd, við velviljaða samvinnu af Alþingis hálfu, unz reynt er til hlítar, hvers bjargráð hennar í afkomumálum þjóðarinnar eru megnug? Um fyrirkomulag er það að segja, að í kaupstöðunum utan Reykjavíkur var tiltekinn hundraðshluti (15%; á Akra- nesi 30%) tekinn út úr kjör- skránum aftir stafrófsröð; í sveitunum, var yfirleitt reynt að ná til sem flestra á tilteknum svæðum; i Reylcjavík var áskrif- endum einum send spurningin án tillits til almenns kosning- arréttar. — Atkvæðagreiðslari var leynileg. — Þessi voru byggðarlögin, sem atkvæða- greiðslan fór fram í: 1) Akra- nes, Akureyri, Hafnarfjörður, Húsavík, 2) nokkrir hreppar í Árnesssýlu, Eyjafjörður sunnan Hríseyjar, Skagafjörður, nxeiri hluti Suður-Þingeyjarsýslu, Vesaur-Skaftafellssýsla austan Mýrdalssands, 3) Reykjavik. Atkvæðagreiðslur féllu þann- ig, a, í sveitunum greiddu 2885 manns atkvæði af 3500, er áttu þess kost. Af þessum 2885 sögðu 2810 já, 55 nei, 11 seðlar voru auðir og 9 ógildir. 1 kaupstöðunum utan Reykja- víkur greiddu 807 atkvæði (af 1285). Já sögðu 714, nei 20; auðir seðlar voru 41 og ógildir 5. I Reykjavik voru 317 atkvæði greidd (af 830). Þar af sögðu 291 já, 20 sögðu nei, 3 seðlar voru auðir og 3 ógildir. Þrír hagfræðingar efna til skoðanakönnunar. uHelgafellcc hefur keypt fyrstu niðurstöðurnar. Reykvíkingar verða þessa dagana spurðir um afstöðu þeirra til ýmissa þeirra mála sem verið hafa á dagskrá undanfarið. Það er skoðanakönnunin, sem hér er á ferðinni. Reynt verður að spyrja þannig að sem réttust hlutföll verði eftir stjómmála- skoðunum, aldri, kyni og öðru j>ví, er álíta má að liafi áhrif á skoðanir maima. Spurningarnar eru valdar jiannig, að þær sneiði hjá þvi, er stjórnmáladeilur hafa staðið um, en eru þó þess eðlis, að fróð- legt kynni að vera að öðlast vitpeskju um afstöðu almenn- ings til þeirra. Þeir Iiagfræðingarnir Klem- ens Tryggvason, Dr. Björn Björnsson og Torfi Ásgeirsson hafa gengið j>annig frá spurn- ingunum, að álita má að þær séu Iilutlausar, j>. e. a. s. að spurt sé þannig,. að spurningarnar sjálfar hafi ekki áhrif á svörin. Þegar búið er að safna sam- an árangrinuni, verðúr rannsak- að að hve miklu leyti liefir tek- izt að ná réttum lilutföllum og skekkjur Ieiðréttar eftir því sem föng eru á. Komi það t. d. í ljós, að spurð- ar hafi verið 10% færri konur en rétt væri til þess að ná rétt- um hlutföllum milli kynja, verð- ur atkvæðamagn liinna að- spurðu kvenmanna aukið sem þessu nemur. Lík aðferð verður notuð, ef skipting eftir stjórnmálaskoð- unum er að einhverju leyti skökk. Þessi aðferð til þess að kynna sér álit almennings liefir verið notuð um nokkurra ára skeið í Bandaríkjunum og viðar; að- ferðin er vanalega kennd við Ameríkanann Dr. Gallup. Þeir, sem að j>essu standa, undirstrika, að hér sé aðeins um tilraunir að ræða, og að óvist sé hvort þær aðferðir, sem gefizt liafi vel i Bandarikjunum, eigi við islenzka staðhætti, en að j>ær niðurstöður, sem fengizt hafi í Bandaríkjunum, séu svo fróð- legar, að sjálfsagt hafi þótt að reyna eitthvað líkt hér. Ef tilraunirnar heppnast vel er ætlunin að færa starfssviðið út þannig að spurt verði einnig annarsstaðar á landinu. Skoðanakönnunin er aljfjef- lega óháð; hún ræður sjálf spurningunum og dæmir um að hve miklu leyti og í livaða formi á að hirta niðurstöðurnar. Að þessu sinni hefir tímaritið „Helgafell“ keypt niðurstöð- urnar. Hjúskapur. Síðastliðinn laugardag voru gef- in sarnan í hjónaband Elínborg Þór- arinsdóttir, Patreksfirði og Agnar Einarsson, Jónassonar sýslumanns. Heimili ungu hjónanna verður á PatreksfirÖi. Sendiráð fslands i London hefir borizt tilkynning um lát íslenzks sjómanns, Eiríks Bjarnasonar, fæddur 25. des. 1874, en síðast búsettur í Grimsby. Utan- ríkisráÖuneytiÖ hér leitar upplýs- inga um nánustu ættmenni Eiríks heitins, og vonar að þeir, sem þær geta gefiÖ, snúi sér þangað. AfmæliiMtíð iélagsini verður haldin að Hótel Borg föstudagiim 29. ]). mán. Iiefst kl. 7.30 með borðhaldi. Þátttaka aðeins fyrir félagsmenn og má hver hafa með sér dnn gest. — Áskriftarlisti á skrifstofu félagsins til mánudags- kvölds 25. þ. m. Sýna verður félags&kíirteini, sem gilda á nafn, j)egar aðgöngumiðar verða sóttir. — STJIðRNIN. Skrifstofur Ninkrasamlagi Beifkjavílknr verða frá og með deginum í dag opnar aftur frá kl. 10—4 alla virka daga, nema laugardaga, kl. 10—12. SJÚKRASAMLAG REYKJAVÍKÚR. V anan reglúsaman matsvein vantar á togara strax Uppl. í síma 1041 Sendisveínn oskait Atvinna Okkur vantar vana skipasmiði. ttrésmiði með iðnréttindum. Daniel nin $ Co 1.1. Þökkuni innilega svnda saniúð við fráfall og jarðarför Hendrikku Finser AÖstanudendur. K.F.U.K, unglmgadeildin heldur útbreiðslufund annað kvöhi (fimmtudag) kl. 8Vé í húsi félagsins við Amt- nannsstíg. Þar verður: Söngur — Samspil. — Upp- lestur. — Gunnar Sigurjóns- son talar. — Allar stúlkur velkomnar. Möttnll óskast á Jeigii eða til kaups strax. A. v. á. Stúlka óskasl í eiidtt ús Landspitalans 4 DAGA 1 VIKU. Uppl. hjó matráðskonunni. iisil með áfföstam kassa, merkt vers;Iijminni, hefir tapast. — Finnandi vin- samlega toeiSmn að gera aðvart g'eg.-ro ffundarlaun- um. • n*' 8IM1 420§

x

Vísir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.