Morgunblaðið - 28.07.1965, Page 11

Morgunblaðið - 28.07.1965, Page 11
MiSvikudagur 28. Jíft? 1965 MORGUNBLAÐID 11 Sr. Jón Hnefill Aðalsteinsson skrifar AUSTURLANDSBRÉF Eskifirði 1. júlí. í>ÉTTUR reykurinn byltist én afláts upp úr tveimur stromp um verksmiðjunnar. í logni leit- ar hann upp á við með jöfnum Ihraða unz hann sameinast þok- unni, sem grúfir lágt yfir fjörð- inn, svo að lokum veit maður ekki hvort það er þoka og reyk- ur, eða bara reykur, sem liggur yfir bænum. Blási vindur hverf- ur reykurinn hins vegar ekki eins auðveldlega. f hafgolunni steypir hann sér yfir húsin í norðurhlíðinni, smýgur inn um glugga eða milli stafs og hurð- ar, fyllir herbergi, skápa og vit manna. Og þar situr úldin bræðslufýlan tímum og jafnvel sólarhringum saman. Óþef legg- ur af fötum og úr skápum, mönn um slær fyrir brjóst og remman, menguð bakteríum, situr í háls- inum. Næsta dag hefur vindur- inn breytt um stefnu og þá eru það ef til vill húsin í suðurhlíð- inni, sem fá að kenna forsmekk bræðslufnyksins. En eitt er víst: Hvaðan sem vindurinn blæs kemst verksmiðjureykurinn ekki leiðar sinnar upp í loftið án þess að koma fyrst við í em- hverjum húsum, einhverjum mannabústöðum. Og hlýtur svo að verða þegar síldarbræðslum er valinn staður í miðjum íbúð- arhverfum. En svo undarlegt sem það er til afspurnar, hefur einmitt þetta gerzt í flestum kauptúnum og kaupstöðum hér á Austurlandi og það nú á síð- ustu árum. Síldarverksmiðjur hafa verið settar niður inni í bæjunum og gjarna vaiinn stað- úrgang langa leið til bræðslu. En á þessum uppgangstímum er eins og mönnum hugsist ekki eins og æskilegt væri, að beina kröftum að öðrum verkefnum jafnhliða síldinni. Mörg eru verkefnin aðkallandi, ef líf manna hér um slóðir á að verða sambærilegt við þao sem annars staðar gerist. Þjónusta er hér á mörgum sviðum af svo skornum skammti, að ókunnugum þykir ótrúlegt og verzlun og samgöng- um er ábótavant þó þar hafi raunar örlað á umbótum á síð- ustu tímum. Hér við bætist. að vegir eru líklega hvergi verri á landinu en á Austurlandx, og hafa þeir þó víst aldrei verið verri en nú í suraar. Og undar- legt er það, að því meiri gjald- eyristekna, sem afiað er héðan, því minni hluti þjóðarteknanna fer hingað hlutfailslega til vega- gerðar og vegaviðhalds. Síldarsöltun og síldarbræðsla eru arðbærar atvinnugreinar, en ekki að sama skapi hagkvrem ar til að byggja upp efnahags- afkomu heilla lanclshluta. Óstóð ugleiki og óvissa, sem er aðal síldarinnar, setur brátt mark sitt á líf manna og framkvæmd- ir þar sem síldin leggst að. Þeg- ar menn eru spurðir um atha.ín- ir sínar og framtíðaráform, er svarið: „Það er undir síldinm komið“. Og á sama hátt miða sveitarfélögin áretírnir sínar og framkvæmdir við hvernig ve’ð- ast muni, því útsvör og aðrir tekjustofnar sveitarfélaganna eru líka til síidarteknanna sóttir Þannig verða æ fieiri aðilar þátt takendur í vogunarspili síldar- happdrættisins. Meðan næg síld veiðist gerir þetta ekki svo mik- ið tíl. En þegar sí’darleysis fer aftur að gæta, sem getur orðið hvenær sem er, ' erða erfiðieik- arnir því meiri því fleiri, sem þá verða orSnir háðir þessum ótrygga og óvissa atvinnuvegi. Skjótteknar íekjur síldarverk- unar koma heldur hvorki þess- um landshlura né fólki hér að eins góðum notum og æt’a mætti. Má þar fyrst nefna, að hér eystra er yfirleitt ekki hægt að fá þær vörur eða þá þjónustu, sem fólk vill 'fá fyrir sína pen- inga. Afleiðingin verður, að þeir sem ekki eiga heima annars stað ar, gera sér ferð til höfuðborg- arinnar til að koma síldarhýr- unni í verð. Það fc, sem mcnn þannig ferðast til að eyða í öðr- um landshlutuin, gæti ha'd'b uppi þó nokkurri þjónustu %.j heima og stutt þjónustufyrir- tæki, ef á stofn væru sett. Þá er einnig mikið um það kvartað hér um slóðir nú, að börn og unglingar hafi alltof mikla pen- inga handa á milli, sem pau að sjálfsögðu kunna á engan hátt með að fara, en eyða í óþarfa, sjálfum sér til skaða og öðrum til ama og leiðinda. Er hér um að ræða vandamal, sem nauð- syn ber til að taka til meðíerð- ar fyrr en seinna. Reykinn leggur upp af síldavver ksmiðjunni á Seyðisfirði. Framkvæmdir hér á Austur- landi beinast nú að síldarmót- töku og síldariðnaði annars veg- ar en hins vegar er þeim eink- um beint að byggingu rbúðar- húsnæðis. Er hvarvetna í stöð- um Austurlands mikið kapp lagt á að koma upp íbúðarhúsum og háir skortur fagmanna helzt framkvæmdum. Er það vel að mönnum skuli gefast kostur á að koma sér upp sómasamlegu húsnæði, en hitt liggur í augum uppi, að ekki verður auðvelt fyrir menn að búa í þessum nýju og dýru húsum, ef síldin leggst frá. Því verður æ brýnna að þegar í stað séu undirbúnar aðrar atvinnugreinar, sem leyst geti síldariðnaðinn af hólmi á sínum tíma. J.H.4. Hatsvein og stýrimann vantar í afleysingar á ms. Kötlu um ca. 6 vikna tíma. Skipið kemur til Reykjavíkur að þeim tíma loknum. Eimskipafélag Reykjavíkur hf. Símar 11150 — 10960. nr í miðri byggðinni eins og til að tryggja, að einhverjir ibú- anna hafi jafnan bræðslufnyk- inn í vitum sér. Það er engu líkara, en að þeir menn, sem skipulagt hafa kaup- túnin hér á Austturlandi, hafi alls ekki gert ráð fyrir fólkinu. Og nú á allt skipulag að vera í höndum hins opinbera, og mætti ætla, að þeir menn, sem um þetta fjalla, kynnu að greina á milli athafnasvæðis og íbúð- arhverfis. Starfhæf og starfandi framleiðslutæki eru hverj.im stað lífsnauðsyn, en þeim má ekki vera þannig fyrirkomið, að þau geri íbúunum ólíft á staðn- um. Því miður liggur við að svo sé nú til háttað víða á Austfjörð- un jiræðslufnykur er manna á meðal kallaður peningalykt og aitur sjálfsagt ekki á neinum að amast við þeirri björg, sem hann beint og óbeint færir í bú. En hitt má hver maður sjá, að síld- ai óræðslurnar hefðu verið betur settar ögn utan við kauptúnin, því ekki er mikið fyrirtæki né kostnaðarsamt, að aka starfs- mónnunum til og frá, enda víða gert hvort eð er. En þá er spurn ingin þessi: Er engin leið til að Josna við bræðsiufýluna enda þótt verksmiðjurnar séu á sínum stað? Sumir halda, að málið leysist ef strompárnir eru hækk- aóir nægilega, en aðrir telja að það hafi ekkert að segja. En væri það ekki a.m.k. tilraun til að iétta af óþægindum? Þessu er hér með komið á framfæri til réttra aðila. Hér er brýnt verk- nms,bankett BAHCO SILENT ELDHÚSVIFTA heimilisvifta Ágæteldhúsvifta-hentarauk þess alls statfar þar sem krafizt er GÖÐRAR HUÓÐRAR LOFTRÆSTINGAR Audveíd uppsefnlog; lódrétf, lárétt.íhorn, i rúdu 1! FALLEG OG STILHREIN- FER ALLS STAÐAR VEL! BAHCO ER BEZTI FÖNIX® SUÐURGÖTU lO efni, sem krefst úrlausnar. ■ Síldveiðarnar fyrir Austur- landi hafa á nokkrum árum ger- breytt lífi manna hér á Aust- fjörðum. Hér var kyrrstaða, deyfð og jafnvel afturför, en með tilkomu síldarinnar hefur framtak og dugnaður verið drep ið úr dróma. Síldarbræðslur eru nú komnar á alla firði hér eystra frá Bakkafirði til Djúpa- vogs nema á Stöðvarfjörð og Mjóafjörð. En raddir eru uppi um að líka þurfi að koma bræðsl ur á þessa staði og er það að sjálfsögðu réttlætiskrafa. Því af staða til síldarsöltunar er snöggt um iakari þar sem flytja þarf RAUNVERULEG LOFTRÆSTING! Með Bahco fáið þér raunver ulega loftræstingu, því auk þess að soga að sér og blása út matar- Iykt og gufu, sér Bahco um eðlilega og heilnæma endurnýjun an drúmsloftsins í íbúð'inni. ENGIN ENDURNÝJUN Á SÍUM! Athugið sérstaklega, að Baheo þarfnast engrar endurnýjunar á lykt- og gufueyðandi sium, sem dofna með tímanum. Bahco hefur engar slíkar, en heldur alltaf fullum afköstum — kostnaðarlaust. FITUSÍUR ÚR RYÐFRÍU STÁLI! Bahco Bankett liefur hinsvegar fitusíur úr ryðfríu stáli. sem varna bví. að fita setjist innan í út- blástursstokkinn. Fitusíurnar eru einfaldlega þvegnar úr heitu sápuvatni stöku sinnum. INNBYGGT LJÓS, ROFAR OG LOKUNARBÚNAÐUR! Bahco Bankett hefur innbyggt Ijós. Bahco Silent hefur lokunarbúnað úr ryðfriu stáli. Báðar hafa vifturnar innbyggða rofa. GÓÐ LOFTRÆSTING ER NAUÐSYN — fækkar hreingerningum, ver veggi, loft, innréttingu og heimilistæki gegn fitu og óhrein- indnm — og skapar létta lund, vinnugleði og vellíðan! BAHCO ER BEZT! Kynnið yður uppsetningarmöguleika tímanle ga. Við höfum stokka, ristar og annað, sem til þarf.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.